کشاورزی بخش اصلی اقتصاد تاجیکستان را تشکیل می‌دهد.این بخش به طور جدّی در اثر جنگ‌های 1993‌‌-1992 صدمه دید و کشت و برداشت محصول مختل شد. محصول اصلی در این کشور پنبه است که بیشتر 50 درصد آن در جنوب غربی کشور تولید می‌شود. شرایط نامناسب آب‌و‌هوایی، درجه حرارت پایین و باران‌های سنگین تولید را تحت تاثیر قرار داده‌اند. پنبه هر چند مرغوبیت پائینی در مقیاس جهانی دارد امّا به عنوان اساس اقتصادی باقی مانده است.
بی‌شك می‌توان گفت: تاجيكستان يكی از توليدكنندگان به نام ميوه‌های سردرختی همچون سيب و گلابی در حوزه آسيای ميانه است. امّا همگان تاجيكستان را با انگور آن می‌شناسند. بيش از 70 نمونه انگور در كشور تاجيكستان توليد می‌شود كه از كيفيّت بسيار زيادی برخوردار است. خرمالوی تاجيكستان نيز از ميوه‌هايی است كه نمونه آن را در كشورهای ديگر كمتر می‌توان يافت. اگر در بازارهای ميوه و ترّه‌بار تاجيكستان قدم بزنيد، می‌توانيد انواع و اقسام ميوه‌های ناب و دست‌چين شده را مشاهده و با قيمتی مناسب خريد نماييد.
در حوزه دامپروری هم تاجيكستان می‌تواند با برنامه‌ريزی صحيح و اصولی يكی از مهم‌ترين توليدكنندگان و صادركنندگان گوشت و محصولات دامی باشد. به دليل وجود مراتع و زمين‌های بسيار مناسب برای چرای دام‌ها، و همچنين وجود گلّه‌های بسيار بزرگ گاو و گوسفند با برنامه‌ريزی و گسترش تأسيسات مرتبط تاجيكستان قطعاً به زودی به يكی از بزرگترين صادركنندگان محصولات دامی و لبنی در منطقه آسيای ميانه و خاورميانه تبديل خواهد شد.

بازار شاه منصور - مركز فروش ميوه وخشكبار. این بازار هم اکنون به صورت کامل تخریب و به نقطه دیگری منتقل شد.

تاجيكستان در سال 2010 ميلادی در مجموع توليدات كشاورزی، باغداری و دامپروری خود بيش از دو ميليارد و شصت ميليون دلار درآمد داشته است. نزديك به 480 ميليون دلار از اين ميزان محصولات دامی و يك ميليارد و 583 ميليون دلار از آنها محصولات زراعی و باغی بوده است. در اين مدت 870.4 هزار تن انواع غلّه، 299.8 تن پنبه، بيش از 552 هزار تن سيب زمينی، بالغ بر 829 هزار تن سبزيجات و افزون بر 179 هزار تن انواع ميوه در كشت‌زارها و باغ‌های اين كشور توليد شده است.
در سال 2011 توليد سيب‌ زمينی در قياس با سال گذشته، 26.1 درصد، توليد پنبه 69.9 درصد، توليد سبزي 7.1 درصد و توليد ميوه 16.8 درصد افزايش يافته امّا توليد انواع غلّه 14.5 درصد كاهش داشته است. برنامه جهانی امنيّت غذا كه از نهادهای وابسته به سازمان ملل متّحد است در سال 2011 ميلادی مبلغ 27.9 ميليون دلار تسهيلات به توسعه بخش كشاورزی تاجيكستان تخصيص داده است. 

كميته‌ی هماهنگ‌سازی برنامه جهانی امنيّت غذا بر ضرورت ادامه اصلاحات اقتصادی بويژه در بخش كشاورزی تاجيكستان تاكيد و درخواست كرده تا اين كشور از اين تسهيلات در بهبود شبكه‌های آبياری بويژه مكانيزه كردن اين بخش به تجهيزات آبياری قطره‌ای و بارانی، افزايش سطح زيركشت اراضی كشاورزی و بهره‌گيری از روش‌های نوين در بخش توليد محصولات كشاورزی استفاده كند. سازمان خواربار و كشاورزی سازمان ملل (فائو) و برنامه‌ی جهانی غذا در سال 2010، تاجيكستان را در فهرست 22 كشوری قرار دادند، كه از بحران متمادی عدم امنيّت غذايی رنج می‌برد، و اين بدين معنی است كه اين كشور دست كم هشت سال دچار بحران غذايی بوده است و بيش از 10درصد كمك خارجی را بصورت كمك‌های بشردوستانه دريافت می‌كند.

منبع: دیار تاجیکان/ گردآورنده: جواد عابد خراسانی