سفر یک روزه
دره ورزاب (Varzob Valley) یکی از محبوبترین مناطق طبیعی و تفریحی تاجیکستان و نزدیکترین مقصد طبیعتگردی به شهر دوشنبه است. این منطقه که در فاصله کوتاهی از پایتخت تاجیکستان قرار دارد، سالهاست به عنوان محل استراحت، گردش آخر هفته و «دمگیری» مورد علاقه مردم محلی شناخته میشود. مردم دوشنبه برای فرار از شلوغی شهر، گرمای تابستان و گذراندن زمانی آرام در طبیعت، معمولاً به سمت دره ورزاب حرکت میکنند.
در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری غرب شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، مجموعهای تاریخی قرار دارد که روایتگر بیش از چهار هزار سال زندگی، تمدن و تحولات سیاسی در دره حصار است. قلعه حصار تاجیکستان (Hissar Fortress) مهمترین یادگار تاریخی این منطقه و یکی از شناختهشدهترین جاذبههای فرهنگی کشور به شمار میرود؛ بنایی که در طول قرنها شاهد ظهور و سقوط حکومتهای مختلف، عبور کاروانهای تجاری، شکلگیری مراکز علمی و مذهبی و رویدادهای مهم تاریخی بوده است.
پیست اسکی شیمبولاک (Shymbulak Ski Resort) مشهورترین و محبوبترین مجموعه ورزشهای زمستانی قزاقستان است که در ارتفاعات رشتهکوه تیانشان و در نزدیکی شهر آلماتی قرار گرفته است. این مجموعه نهتنها مهمترین مقصد اسکی در قزاقستان محسوب میشود، بلکه یکی از شناختهشدهترین پیستهای اسکی در آسیای مرکزی نیز به شمار میرود.
شهر محلات، واقع در استان مرکزی، بهعنوان یکی از مقاصد برتر برای بازدیدهای یکروزه شناخته میشود. این منطقه، که به خاطر گلخانههای فراوان و چشمههای آبدرمانیاش شهرت دارد، فرصت مناسبی است برای کسانی که میخواهند در کمترین زمان ممکن، از طبیعت و فرهنگهای محلی بهرهمند شوند. نزدیکی آسان و مسیرهای جادهای دلپذیر، آن را به مقصدی محبوب برای سفرهای کوتاه از تهران، اصفهان و دیگر شهرهای بزرگ تبدیل کرده است.
هالفتی (Halfeti) یکی از شهرهای Cittaslow (شهرهای آرام) در ترکیه است که با زیبایی منحصربهفرد و تاریخی غنی، گردشگران را مجذوب خود میکند. این شهر بهدلیل رزهای سیاه نادرش معروف است که تنها در این منطقه رشد میکنند و به نام "دختر عرب گریان" شناخته میشوند. امروزه هالفتی به دو بخش شهر قدیم (غرقشده در آب) و شهر جدید تقسیم شده و ترکیبی خیرهکننده از تاریخ، طبیعت و معماری را ارائه میدهد.
منزل استاد کمال الملک، نقاش بزرگ ایرانی، در روستای حسین آباد کمال، واقع در 3 کیلومتری جنوب شهر فیروزه، در استان خراسان رضوی، گنجینهای از تاریخ و هنر را در خود جای داده است. این خانه که محل زندگی و سکونت استاد در سالهای پایانی عمرش بوده، با معماری ساده و صمیمی، فضایی دلنشین و خاطرهانگیز را برای بازدیدکنندگان تداعی میکند.
بند نادری، سدی تاریخی با قدمت چندین صد ساله، در 4 کیلومتری شرق شهر کلات نادری در استان خراسان رضوی واقع شده است. این سد که به دستور نادر شاه افشار در دوران افشاریه مرمت و بازسازی شده، با معماری منحصر به فرد و چشم اندازهای بدیع، به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی شناخته می شود.
آسیاب آبی ریگاره، سازهای شگفتانگیز و منحصر به فرد در دل کویر نایین، استان اصفهان است. این آسیاب که قدمت آن به دوران پیش از اسلام میرسد، در عمق 30 متری زمین و با استفاده از تکنیکهای حیرتانگیز مهندسی و معماری ساخته شده است.
آسیابهای بشرویه، مجموعهای از آسیابهای آبی با قدمت چند صد ساله هستند که در شهرستان بشرویه واقع در استان خراسان جنوبی قرار دارند. این آسیابها که در دوران صفویه احداث شدهاند، شاهکارهایی از مهندسی ایران باستان هستند و به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری این منطقه شناخته میشوند.
پل خشتی لنگرود بر روی رودخانه لنگرود در شهر لنگرود استان گیلان واقع شده است. قدمت دقیق این پل مشخص نیست، اما برخی ساخت آن را به دوره ایلخانی نسبت میدهند. در تاریخ خانی، به وجود پل چوبی بر روی رودخانه لنگرود در سال 912 هجری قمری اشاره شده است که با نظر فوق منافات دارد.
حمام گلشن لاهیجان در سال 1239 هجری قمری (زمان فتحعلی شاه قاجار) و به دستور حاج علی اکبر، حاکم وقت لاهیجان، ساخته شده است. در آن زمان، حمامهای داخل خانه در شمال کشور به ندرت وجود داشت و فقط شاهزادگان، امرا و حاکمان صاحب منازلی با حمام بودند. حمام عمومی در آن زمان جزء مهمترین نیازهای یک جامعه بود و شهر لاهیجان با توجه به سابقه طولانی خود، علاوه بر رفع نیازهای بهداشتی ساکنین خود، میبایستی پذیرای افراد روستاهای اطراف نیز میبود.
پل خداآفرین در نزدیکی روستای ساریجالو از توابع بخش منجوان شهرستان خداآفرین، در نقطه صفر مرزی ایران و جمهوری آذربایجان، بر روی رودخانه ارس واقع شده است. این پل که حلقه اتصال آذربایجان ایران به قفقاز است، از دیرباز نقشی مهم در تردد و تجارت بین دو منطقه داشته است.
پل خشتی لوشان در شهر لوشان، واقع در منتهی الیه جنوب استان گیلان و در مسیر رشت به قزوین، بر روی رودخانه شاهرود احداث شده است. این پل که در فاصله 93 کیلومتری مرکز استان گیلان قرار دارد، از دیرباز نقشی حیاتی در تردد کاروانيان و مسافران گیلان به داخل فلات ایران داشته و امروزه نیز عبور و مرور مردم دو طرف رودخانه را تسهیل میکند.
قلعه جوشین، دژی مستحکم و نفوذناپذیر واقع در دل کوهستان، با معماری خاص و موقعیتی استراتژیک، نمادی از تاریخ و مقاومت ایرانیان در برابر دشمنان است. این قلعه با ساختار دفاعی بینظیر خود، حفظ امنیت منطقه را تضمین میکند.
در شهر آوج، کاروانسرای آوج، گویی نگینی از دوران صفوی بر سر راه ارتباطی قزوین-همدان، خودنمایی میکند. این کاروانسرا که قدمت آن به عهد صفوی و ماقبل آن باز میگردد، در زمره کاروانسراهای شاه عباسی قرار دارد و در طول تاریخ، شاهد عبور و مرور کاروانهای تجاری و مسافران بسیاری بوده است.
در انتهای خیابان امام آذرشهر، در ساحل شمالی رودخانه دهخوارقان، گورستانی تاریخی به نام یوواداغی یا دوواداغی (و به روایتی مصلی داغی) واقع شده است. این تپه که پوشیده از الواح و سنگ نبشتههای قبور است، رازهای بسیاری از سدههای گذشته را در دل خود جای داده است.
در قلب شهر تاریخی قزوین، خیابان سپه، نخستین خیابان طراحیشده ایران، گویی داستانی از دل تاریخ را روایت میکند. این خیابان که در دوره صفوی و در زمان پایتختی قزوین احداث شد، در سال ۱۳۸۷ رسما به عنوان اولین خیابان ایران به ثبت رسید.
در حاشیه جنوبی جاده تالش به آستارا، روستای قلعه دوش، گویی نگینی تاریخی بر پهنه دشت خودنمایی میکند. قلعه صلصال، دژی مستحکم که رازهای نهفته در دل خود را از دوره ایلخانی تا به امروز حفظ کرده است.
قلعه لمبسر یا دژ لمسر در حدود سه کیلومتری شمالشرقی شهر رازمیان در الموت غربی قزوین قرار دارد و یکی از مهمترین دژهای تاریخی نزاریان اسماعیلی در البرز مرکزی است. این قلعه روی سکویی طبیعی، مرتفع و نسبتاً وسیع بنا شده و درههای عمیق نینهرود و لمهدر، بخش بزرگی از دفاع طبیعی آن را تشکیل میدهند.
سردر عالی قاپو مربوط به دوران سلطنت شاه طهماسب صفوی است که در سال ۹۸۳ تا ۹۳۰ هجری قمری بر تخت نشست. این بنا در زمان سلطنت شاه عباس اول صفوی، بین سالهای ۱۰۲۸ تا ۹۸۵ هجری قمری، به شکل امروزی خود درآمد. سردر عالی قاپو، دروازه ورودی اصلی به دولتخانه و کاخ سلطنتی صفویان محسوب میشد. این بنای تاریخی مرکب است از ایوان بلند مجللی با طاق جناغی، و سه ردیف طاقنما در دو سوی آن. گوشوارههایی با ستونهای آجری، در دو طبقه، نمای سردر را کامل میکنند.
ماساییها (سواحیلی: Wamasai) یک گروه قومی نیلوتیک هستند که در شمال، مرکز و جنوب کنیا و شمال تانزانیا ساکن هستند. آنها به دلیل اقامت در نزدیکی پارکهای سافاری دریاچههای بزرگ آفریقا و آداب و رسوم و لباسهای متمایزشان در میان شناخته شدهترین جمعیتهای محلی در سطح بینالمللی هستند. ماساییها به زبان ماا (ɔl Maa) صحبت میکنند، یکی از اعضای خانواده زبانهای نیلوتیک که به زبانهای دینکا، کالنجین و نوئر مربوط میشود.
نقش برجسته خان تختی در نزدیکی شهر سلماس و بر دیواره کوه پیرچاووش در محور سلماس ـ ارومیه قرار دارد. این اثر در محیطی کوهستانی حجاری شده و برخلاف بسیاری از بناهای تاریخی، خودِ صخره و موقعیت طبیعی کوه بخشی از ساختار اثر به شمار میآید. قرار گرفتن نقش برجسته در مسیر ارتباطی میان سلماس و ارومیه باعث شده دسترسی به آن نسبتاً آسان باشد، هرچند برای مشاهده دقیق باید از مسیر جاده خارج شد و به محدوده سنگنگاره نزدیک شد.
کتابخانه ملی کرمان یکی از آثار به جا مانده از دوران پهلوی اول است؛ زمانی که چهره شهرها با قوانین جدید شهرسازی تغییر کرد و بناهای متعددی در شهرهای مختلف ایران ساخته شد. کتابخانه ملی کرمان نیز یکی از این ابنیه تاریخی است که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی ساخته شد.
لرستان از گذشته یکی از مهمترین گذرگاههای ارتباطی غرب ایران بوده است. از دوره هخامنشی، زمانی که قلمرو گسترده این حکومت به راههای ارتباطی میان مراکز مهمی مانند شوش، همدان و بابل نیاز داشت، مسیرهای عبوری لرستان اهمیت پیدا کردند. این اهمیت در دورههای بعد نیز ادامه یافت و در روزگار ساسانی، مسیر ارتباطی اصفهان به تیسفون از شاپورخواست و رود کشکان عبور میکرد.
چغازنبیل یکی از مهمترین آثار باستانی ایران و یکی از ارزشمندترین یادگارهای تمدن ایلام است که در استان خوزستان، در نزدیکی شهر شوش و در محدوده میان شوش و شوشتر قرار دارد. این محوطه باستانی بقایای شهر مقدس دوراونتاش یا Dūr Untaš را در خود جای داده است.
روستای قِهی روستایی در ۸۰ کیلومتری شرق اصفهان و ۳۵ کیلومتری شهرستان ورزنه و از توابع شهرستان جلگه شهرستان اصفهان قراردارد .روستای تاریخی قهی در تاریخ ۲۳ مهر ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۳۶۰۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نام این روستا که براساس روایات متعلق به دورههای قبل از اسلام و در واقع به نام کهی بوده به معنای جای پست مقابل واژه کوهپایهاست. باستانشناسان معتقدند مسجد جامع قهی پیش از اسلام آتشکده زرتشتیان بودهاست.
مهرجان یکی از روستاهای تاریخی شهرستان خور و بیابانک در شرق استان اصفهان است که در حدود ۳۵ تا ۳۶ کیلومتری جنوبشرقی شهر خور قرار دارد. این روستا در حاشیه کویر و در منطقهای خشک و کمآب شکل گرفته و بخش مهمی از ساختار تاریخی و شیوه زندگی مردم آن با قنات، کشاورزی، نخلستان و راههای ارتباطی کویری پیوند داشته است. در منابع محلی، نام قدیمی روستا «مهرگان» و در گویش مردم «مهرگون» ذکر شده است.
روستای کزج یکی از روستاهای تاریخی و گردشگری شهرستان خلخال در استان اردبیل است که در دامنه کوههای منطقه خورشرستم و در نزدیکی رودخانه قزلاوزن قرار گرفته است. این روستا به دلیل ساختار پلکانی خانهها، معماری سنتی، طبیعت کوهستانی، باغهای میوه و فرهنگ بومی مردم، یکی از مقصدهای متفاوت گردشگری روستایی در شمالغرب ایران به شمار میرود. کزج در دهستان خورشرستم شمالی قرار دارد و حدود ۱۷ کیلومتر با هشتجین و حدود ۵۷ کیلومتر با خلخال فاصله دارد.
روستای حیدره قاضیخانی، که با نام حیدره دارامام نیز شناخته میشود، یکی از روستاهای خوشآبوهوا و سرسبز استان همدان است. این روستا در شهرستان بهار و در منطقهای کوهستانی قرار دارد و به دلیل بافت پلکانی، باغهای گسترده، چشمههای متعدد، درههای سرسبز و فرهنگ بومی، از روستاهای دارای ظرفیت گردشگری استان به شمار میرود. نزدیکی حیدره به شهر همدان نیز باعث شده است که بتوان آن را بهعنوان مقصدی مناسب برای یک سفر یکروزه یا نیمروزه در برنامه گردشگری غرب استان قرار داد.
روستای گشانی یکی از روستاهای کوهستانی و خوشآبوهوای شهرستان تویسرکان در استان همدان است که به دلیل ارتفاع زیاد، معماری پلکانی، بافت قدیمی، باغهای گسترده و چشمههای متعدد، از روستاهای دارای ظرفیت گردشگری استان به شمار میرود. این روستا در محدودهای کوهستانی قرار گرفته و چشمانداز ارتفاعات و باغهای اطراف، بهویژه در فصل بهار و تابستان، جلوهای تماشایی به آن میدهد.
روستای مانیـزان یکی از روستاهای قدیمی و دیدنی شهرستان ملایر در استان همدان است که در حدود ۳۰ کیلومتری مرکز شهرستان و در شرق شهر ملایر قرار دارد. این روستا در انتهای دره جوزان و در محدودهای کوهپایهای شکل گرفته و رودخانه مانیـزان که از جنوب روستا عبور میکند، یکی از عوامل اصلی شکلگیری و رونق سکونت در این منطقه بوده است.
روستای سیمین ابرو یکی از روستاهای هدف گردشگری استان همدان است که در محدودهای کوهپایهای در جنوب شرقی شهر همدان قرار دارد. فاصله روستا تا مرکز شهر همدان حدود ۱۲ کیلومتر است و همین نزدیکی باعث شده سیمین ابرو مقصدی مناسب برای یک سفر نیمروزه از همدان باشد.
روستای ازمیغان یکی از متفاوتترین روستاهای شهرستان طبس در استان خراسان جنوبی است؛ روستایی که در نگاه نخست، ترکیب طبیعت آن با تصور معمول از کویر تفاوت زیادی دارد. در سرزمینی که بخش زیادی از آن با چشماندازهای خشک و بیابانی شناخته میشود، در ازمیغان میتوان در کنار نخلهای خرما، شالیزارهای سبز برنج را دید و صدای جریان آب را در میان باغها و مزارع شنید.
روستای پامنار یکی از روستاهای باصفای دزفول در استان خوزستان است که میان دو سد کرخه و دز قرار گرفته است. پامنار با مناظر دیدنی و سکوت و طبیعت دلپذیرش، گردشگران زیادی را جذب خود میکند. اینجا بهشت طبیعتگردان و علاقمندان به روستاگردی است.
روستای افین یکی از روستاهای تاریخی و هدف گردشگری استان خراسان جنوبی است که در منطقهای نسبتاً خنک و سرسبز در نزدیکی قاین قرار گرفته است. این روستا در شهرستان زیرکوه قرار دارد و به دلیل باغهای گسترده زرشک، آثار تاریخی، معماری بومی و چشماندازهای طبیعی، یکی از مقصدهای متفاوت برای گردشگرانی است که میخواهند با بخش کمتر شناختهشده خراسان جنوبی آشنا شوند.
کندلوس یکی از شناختهشدهترین روستاهای تاریخی و گردشگری استان مازندران است که در منطقه کوهستانی کجور از توابع شهرستان نوشهر قرار دارد. روستا در دامنههای البرز و در محدوده دره زانوس شکل گرفته و ترکیب بافت تاریخی، خانههای سنتی، طبیعت کوهستانی و موزههای آن باعث شده از بسیاری از روستاهای گردشگری شمال ایران متمایز شود.