کوه‌های فان، غربی‌ترین بخش رشته‌کوه پامیر-آلای، یک مانع طبیعی عظیم هستند که در استان سغد شمال تاجیکستان، رشته‌کوه‌های زرافشان و حصار را قطع می‌کنند. این کوه‌ها بلندترین بخش رشته‌کوه زرافشان را تشکیل می‌دهند و چه با پای پیاده و چه با ماشین به آن‌ها نزدیک شوید، نمی‌توانید از عظمت و زیبایی آن‌ها شگفت‌زده نشوید.
این کوه‌ها که اغلب به‌عنوان جواهرات تاجیکستان به‌دلیل دریاچه‌های فیروزه‌ای و آبی‌آسمانی‌شان شناخته می‌شوند، پوشیده از درختان ارس و دیگر جنگل‌های بومی هستند. جمعیت انسانی در این منطقه امروزه کم‌تراکم است، اگرچه در دوران باستان شهرهای بزرگی در اینجا وجود داشتند، امّا مزیت این وضعیت این است که گیاهان و جانوران به خوبی رشد می‌کنند و به راحتی می‌توان به طبیعت بکر پناه برد.

کوه‌های فان جاذبه‌ای بزرگ برای کوهنوردان هستند، چرا که برخی از بلندترین و مشهورترین قله‌ها مانند چیم تارگا (۵۴۸۷ متر)، بادخانه (۵۱۳۸ متر)، میرعلی (۵۱۲۰ متر) و زاماک (۵۰۷۰ متر) در اینجا قرار دارند. اگر علاقه‌ای به صعود به ارتفاعات بلند ندارید، گروه گردشگری سفرهای ناز تورهای مختلفی را در دامنه‌ها و گردنه‌های پایین‌تر این کوه‌ها برگزار می‌کنند که اغلب شامل رفتن از یک دریاچه زیبا به دریاچه‌ای دیگر می‌شود.

دریاچه‌های کوه‌های فان به دلیل رنگ فیروزه‌ای درخشانشان معروف هستند، اگرچه بسته به آب‌وهوا می‌توانند به رنگ‌های آبی سیر، سبز و خاکستری تغییر کنند. همچنین آب این دریاچه‌ها از خلوص فوق‌العاده‌ای برخوردار است. شما می‌توانید در تقریباً همه دریاچه‌های این منطقه با خیال راحت شنا کنید، امّا به یاد داشته باشید که آب آن‌ها می‌تواند بسیار سرد باشد.کوه‌های فان مناظر متنوعی را ارائه می‌دهند، از بلندترین قله‌های پوشیده از برف و یخچال‌های طبیعی گرفته، تا رشته‌کوه‌های شیب‌دار و عظیمی که به دره‌های گسترده پایین‌دست می‌رسند، و همچنین چمن‌زارها، باتلاق‌ها، جنگل‌ها، دشت‌های سیلابی و مناطق خشک بیابانی. 

اگر در کنار دریاچه اسکندرکول بایستید و به اطراف نگاه کنید، می‌توانید بسیاری از این اکوسیستم‌ها را مشاهده کنید. این منطقه به دلیل تنوع گسترده گیاهان و جانورانش به‌طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته است، از جمله مطالعاتی درباره گیاهان دارویی. اگر به مناطق دورافتاده‌تر، به ویژه دور از روستاها و مناطقی که دام‌ها چرا می‌کنند، سفر کنید، ممکن است خوش‌شانس باشید و گونه‌های نادر پستانداران و پرندگان را ببینید. چشمگیرترین و البته نادرترین این جانوران، پلنگ برفی است، اما گونه‌هایی مانند گراز وحشی، گرگ، روباه، خرگوش، عقاب و شاهین بیشتر دیده می‌شوند.