بازار تاریخی تبریز کجاست؟
در قلب شهر تبریز، مجموعهای گسترده از راستهها، سراها، تیمچهها، دالانها، مسجدها و فضاهای تجاری قرار گرفته که یکی از مهمترین یادگارهای معماری و فرهنگ شهری ایران است. بازار تاریخی تبریز فقط محلی برای خرید و فروش نیست؛ مجموعهای زنده است که در آن معماری، تجارت، مذهب، فرهنگ و زندگی اجتماعی طی قرنها در کنار یکدیگر شکل گرفتهاند.
این بازار در مسیر تاریخی جاده ابریشم قرار داشته و تبریز را به یکی از مهمترین مراکز مبادله کالا و فرهنگ میان شرق و غرب تبدیل کرده است. یونسکو نیز بازار تاریخی تبریز را یکی از مهمترین مراکز تجاری جاده ابریشم و یکی از کاملترین نمونههای نظام سنتی تجاری و فرهنگی ایران معرفی کرده است. ( UNESCO World Heritage Centre )
مجموعه بازار تاریخی تبریز از نظر وسعت، پیوستگی معماری و تنوع فضاهای تجاری و اجتماعی جایگاهی کمنظیر دارد. آنچه این بازار را از بسیاری از بازارهای تاریخی ایران متمایز میکند، این است که با یک ساختمان منفرد روبهرو نیستیم؛ بلکه با یک سازمان شهری پیچیده مواجهیم که بخشهای مختلف آن مانند اجزای یک اندام واحد با یکدیگر ارتباط داشتهاند و بخش مهمی از آن همچنان کارکرد اقتصادی خود را حفظ کرده است.
چرا بازار تبریز اهمیت جهانی دارد؟
اهمیت بازار تبریز تنها به اندازه و تعداد حجرههای آن مربوط نمیشود. این مجموعه نمونهای از یک نظام تجاری ـ فرهنگی کامل است که در آن معماری بازار با ساختار اجتماعی و حرفهای شهر پیوند خورده است. یونسکو این ویژگی را از مهمترین ارزشهای برجسته جهانی بازار دانسته و آن را در سال ۲۰۱۰ بر اساس معیارهای فرهنگی (ii)، (iii) و (iv) در فهرست میراث جهانی ثبت کرده است. ( UNESCO World Heritage Centre )
در بازار تاریخی تبریز، تجارت تنها یک فعالیت اقتصادی نبود. مسجد، مدرسه، حمام، فضاهای مذهبی، محل استقرار بازرگانان و کارگاههای تولیدی در کنار حجرهها قرار داشتند و همین موضوع باعث میشد بازار بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره شهر باشد. این پیوند میان معماری و زندگی اجتماعی هنوز هم تا حد زیادی قابل مشاهده است.
تاریخچه بازار تاریخی تبریز
بازار تبریز در مسیر جاده ابریشم
تبریز از گذشته یکی از نقاط مهم ارتباطی میان ایران، آناتولی، قفقاز و سرزمینهای شرقی بوده است. قرار گرفتن شهر در مسیرهای تجاری شرق و غرب باعث شد بازار آن به تدریج به یکی از مراکز مهم دادوستد در منطقه تبدیل شود.
در سدههای میانه، تبریز به یکی از شهرهای مهم تجاری ایران تبدیل شد و بازار آن نیز همراه با رشد اقتصادی شهر توسعه پیدا کرد. رونق بازار تنها به فروش کالا محدود نبود؛ بازرگانانی از مناطق مختلف در این شهر رفتوآمد داشتند و کالا، دانش، فرهنگ و شیوههای مختلف زندگی نیز همراه با آنها جابهجا میشد.
یونسکو تأکید میکند که بازار تبریز از سده سیزدهم میلادی شهری پررونق و مشهور بود و در دورهای که تبریز پایتخت صفویان شد، اهمیت آن بیشتر نیز افزایش یافت. پس از انتقال پایتخت از تبریز، شهر همچنان جایگاه تجاری مهم خود را تا سده هجدهم حفظ کرد. ( UNESCO World Heritage Centre )
زلزلهها و بازسازی بازار
بازار تبریز در طول تاریخ بارها با زلزلههای شدید و حوادث طبیعی مواجه شده است. زلزله بزرگ سال ۱۷۸۰ میلادی آسیب گستردهای به شهر وارد کرد و بخشهایی از بازار نیز تخریب شد؛ با این حال، مجموعه بازار با استفاده از بخشهای باقیمانده دوباره بازسازی شد.
همین بازسازیهای تاریخی یکی از دلایل تنوع معماری بازار امروزی است. آنچه گردشگر امروز مشاهده میکند، نتیجه یک دوره ساختوساز واحد نیست؛ بلکه حاصل قرنها توسعه، تعمیر، بازسازی و تغییرات اجتماعی است.
معماری بازار تاریخی تبریز
ساختار یک شهر در دل بازار
یکی از جذابترین ویژگیهای بازار تبریز این است که برای درک آن نباید تنها به مفهوم «بازار» به معنای امروزی فکر کرد. این مجموعه در واقع بخشی از ساختار شهری تبریز بوده و فضاهای مختلفی را در خود جای داده است.
راستههای تجاری، دالانها، سراها، تیمچهها، کاروانسراها، مسجدها، مدرسهها، حمامها و دیگر فضاهای خدماتی و اجتماعی به شکلی پیوسته در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. همین تنوع باعث شده است که بازار تاریخی تبریز از دیدگاه معماری و شهرسازی یکی از کاملترین نمونههای بازار سنتی ایران باشد. ( UNESCO World Heritage Centre )
طاقها و گنبدهای آجری
وقتی وارد بازار میشوید، یکی از نخستین چیزهایی که توجه شما را جلب میکند، سقفهای آجری و گنبدهای متعدد آن است. طاقها و گنبدها علاوه بر زیبایی، نقش مهمی در ایجاد فضای مناسب برای زندگی و تجارت داشتهاند.
ساختار پوشیده بازار باعث میشد فضای داخلی در برابر شرایط آبوهوایی محافظت شود و تجارت در فصلهای مختلف سال امکانپذیر باشد. نور نیز از طریق روزنهها و نورگیرهای تعبیهشده در بخشهای مختلف وارد بازار میشود و ترکیبی از سایه و روشنایی ایجاد میکند که از ویژگیهای بصری جذاب بازار است.
آجر؛ عنصر اصلی معماری بازار
آجر مهمترین مصالح ساختمانی در بخشهای مختلف بازار تبریز است و استفاده هنرمندانه از آن در طاقها، گنبدها، دیوارها و جزئیات معماری دیده میشود. تکرار منظم آجرها در کنار فرمهای منحنی طاق و گنبد، فضای بازار را به یک اثر هنری بزرگ تبدیل کرده است. در این مجموعه، معماری تنها برای ایجاد یک فضای تجاری طراحی نشده، بلکه تناسب میان سازه، نور، مسیر حرکت، تهویه و کاربریهای مختلف نیز مورد توجه بوده است.
بخشهای مختلف بازار تاریخی تبریز
راستههای بازار
راستهها مسیرهای اصلی حرکت در بازار هستند و حجرههای مختلف در دو طرف آنها قرار گرفتهاند. بسیاری از این راستهها بر اساس حرفه و کالایی که در آنها عرضه میشده نامگذاری شدهاند.
این نامگذاریها خود بخشی از تاریخ اجتماعی بازار است؛ زیرا نام یک راسته میتوانست به حرفه بازرگانان و صنعتگران، نام بانی، محل استقرار یک گروه خاص یا ویژگی ظاهری و جغرافیایی آن بخش اشاره داشته باشد.
برای گردشگر، قدمزدن در راستهها بهترین راه برای درک زندگی واقعی بازار است؛ زیرا برخلاف یک موزه که زندگی در آن متوقف شده، در بازار تبریز هنوز صدای کسبوکار، رفتوآمد و گفتوگوی بازاریان شنیده میشود.
سراها و کاروانسراها
سراها و کاروانسراهای بازار محل نگهداری کالا، فعالیت بازرگانان و گاهی استقرار مسافران و تاجران بودهاند. این فضاها معمولاً دارای حیاط مرکزی هستند و حجرهها پیرامون آن قرار گرفتهاند.
وجود چنین فضاهایی نشان میدهد که بازار تبریز تنها برای فروش کالاهای روزمره ساخته نشده بود، بلکه بخشی از شبکه بزرگ تجارت بینالمللی در مسیرهای تاریخی شرق و غرب محسوب میشد.
تیمچهها
تیمچهها از زیباترین بخشهای بازار تاریخی تبریز هستند. این فضاهای سرپوشیده معمولاً معماری باشکوهتری نسبت به راستههای معمولی دارند و بهویژه برای تجارت کالاهای ارزشمند مورد استفاده قرار میگرفتند.
گنبدهای بلند، تزئینات آجری و فضای مرکزی تیمچهها باعث شده است که بسیاری از گردشگران تیمچهها را زیباترین قسمت بازار بدانند.
تیمچه مظفریه؛ مشهورترین بخش بازار تبریز
تاریخچه تیمچه مظفریه
تیمچه مظفریه در دوره قاجار و در سال ۱۳۰۵ هجری قمری ساخته شد. این تیمچه به نام مظفرالدین میرزا، ولیعهد قاجار، نامگذاری شد و بعدها به یکی از مهمترین مراکز تجارت فرش در تبریز تبدیل شد. ( ستاره )
ساختمان تیمچه دارای فضای مرکزی باشکوه و حجرههایی در دو طبقه است. ترکیب آجرکاری، طاق و گنبد، یکی از زیباترین فضاهای معماری بازار تبریز را ایجاد کرده است.
چرا تیمچه مظفریه را باید دید؟
اگر برای نخستین بار به بازار تبریز میروید، تیمچه مظفریه یکی از بخشهایی است که نباید از دست بدهید. گنبد آجری، نورگیرهای سقف و حجرههای فرشفروشی فضای بسیار جذابی برای عکاسی و تماشای معماری سنتی ایجاد کردهاند.
تیمچه مظفریه همچنان با تجارت فرش ارتباط دارد و همین تداوم کاربری باعث شده است که گردشگر بتواند ارتباط میان معماری تاریخی و فعالیت اقتصادی امروز را بهصورت زنده مشاهده کند.
بازار امیر؛ مرکز طلا و جواهر
یکی دیگر از بخشهای شناختهشده بازار تبریز، بازار امیر است که بهویژه با فعالیت طلافروشان و جواهرفروشان شناخته میشود. این بخش نمونه خوبی از همان سنت قدیمی نامگذاری و تخصصی شدن بازارهاست که در آن یک حرفه یا گروه صنفی در محدودهای مشخص تمرکز پیدا میکرد.
اگرچه بازار امروز در کنار کارکرد تاریخی خود، همچنان مرکز مهم تجاری تبریز است، اما گردشگر باید هنگام خرید کالاهای ارزشمند، مانند هر بازار دیگری، از فروشگاههای معتبر خرید کند و فاکتور رسمی دریافت کند.
بازار تبریز و زندگی اجتماعی
بازار؛ فراتر از تجارت
در معماری سنتی ایران، بازار معمولاً تنها محل خریدوفروش نبود و بازار تبریز این ویژگی را به شکلی بسیار کامل نشان میدهد. مسجدها، مدرسهها، حمامها و فضاهای اجتماعی در کنار بخشهای تجاری قرار گرفتهاند و همین ترکیب باعث شده بازار به بخشی از سازمان اجتماعی شهر تبدیل شود.
در گذشته، بازرگانان و پیشهوران ساعتهای طولانی از روز را در بازار میگذراندند و بسیاری از روابط اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی در همین فضا شکل میگرفت.
بازار تبریز و انقلاب مشروطه
بازار تبریز در تحولات سیاسی و اجتماعی دوره قاجار نیز نقش مهمی داشت. بازاریان تبریز از گروههای اثرگذار در جنبش مشروطه بودند و بازار به یکی از مراکز مهم تجمع و سازماندهی اعتراضات تبدیل شد.
به همین دلیل، بازدید از بازار تبریز تنها برای علاقهمندان به معماری جذاب نیست؛ این مجموعه بخشی از تاریخ اجتماعی و سیاسی معاصر ایران را نیز در خود جای داده است.
بازار تاریخی تبریز؛ میراث جهانی یونسکو
ثبت جهانی بازار تبریز
مجموعه بازار تاریخی تبریز در سال ۲۰۱۰ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. پرونده این اثر با شماره ۱۳۴۶ در فهرست میراث جهانی قرار دارد و یونسکو ارزش آن را بر اساس معیارهای فرهنگی (ii)، (iii) و (iv) به رسمیت شناخته است. ( UNESCO World Heritage Centre )
یونسکو بازار تبریز را یکی از کاملترین نمونههای نظام تجاری و فرهنگی سنتی ایران و یکی از مهمترین مراکز مبادله تجاری و فرهنگی در مسیر تاریخی جاده ابریشم معرفی کرده است. ( UNESCO World Heritage Centre )
چرا ثبت جهانی بازار اهمیت دارد؟
ثبت جهانی بازار تبریز تنها به دلیل قدیمی بودن آن انجام نشده است. ارزش اصلی این مجموعه در ارتباط میان معماری، تجارت، فرهنگ و سازمان اجتماعی آن است؛ مجموعهای که در آن ساختمانها و فضاهای مختلف به صورت یک سیستم واحد عمل کردهاند.
به همین دلیل، بازار تبریز را باید یک میراث زنده دانست؛ زیرا بخشهایی از فعالیت اقتصادی و صنفی آن همچنان ادامه دارد و رابطه میان معماری تاریخی و زندگی روزمره هنوز قابل مشاهده است.
بازار تاریخی تبریز برای گردشگران
برای دیدن بازار چقدر زمان لازم است؟
بازار تبریز بسیار گسترده است و اگر بخواهید فقط چند عکس بگیرید، شاید یک ساعت هم کافی باشد؛ اما برای تجربه واقعی مجموعه بهتر است دستکم دو تا سه ساعت زمان اختصاص دهید. اگر قصد خرید، عکاسی، بازدید از تیمچهها و مشاهده بخشهای مختلف را داشته باشید، نیمروز زمان مناسبتری خواهد بود.
بهتر است بازدید را با عجله انجام ندهید. بخشی از جذابیت بازار در جزئیاتی است که در نگاه اول دیده نمیشوند؛ از کتیبهها و آجرکاریها گرفته تا شکل گنبدها، نورگیرها، حجرههای قدیمی و شیوه فعالیت کسبه.
بهترین زمان بازدید
بهترین زمان برای بازدید، ساعات صبح تا پیش از ظهر در روزهای کاری بازار است. در این ساعات بازار هم فعالیت اقتصادی بیشتری دارد و هم نور طبیعی مناسبی برای مشاهده معماری و عکاسی وجود دارد.
روزهای جمعه و تعطیلات رسمی ممکن است بخش زیادی از فعالیت تجاری بازار متوقف باشد. منابع گردشگری ساعات معمول فعالیت بازار را در روزهای کاری حدود ۱۰ تا ۱۷ گزارش کردهاند، اما ساعت دقیق برخی بخشها و حجرهها میتواند متفاوت باشد. ( وبسایت گردشگری بزن بریم سفر )
هزینه بازدید از بازار تاریخی تبریز
بازدید عمومی از فضای بازار تاریخی تبریز رایگان است و برای ورود به خود مجموعه بازار بلیت عمومی دریافت نمیشود. منابع گردشگری داخلی و بینالمللی نیز ورود به بازار را رایگان اعلام کردهاند. ( وبسایت گردشگری بزن بریم سفر )
بنابراین برای گردشگر ایرانی، گردشگر خارجی، دانشجو یا کودک، هزینهای بابت ورود عمومی به بازار وجود ندارد. البته ممکن است برخی موزهها یا فضاهای مستقل داخل یا پیرامون مجموعه، در صورت داشتن ورودی جداگانه، تعرفه مخصوص خود را داشته باشند و این هزینه ارتباطی با ورود عمومی به بازار ندارد.
اطلاعات کاربردی بازدید از بازار تبریز
نشانی بازار تاریخی تبریز
بازار تاریخی تبریز در مرکز شهر تبریز، در محدوده بازار و در نزدیکی مسجد جامع و میدان ساعت قرار دارد. موقعیت مرکزی مجموعه باعث شده دسترسی به آن با وسایل حملونقل عمومی، تاکسی و پیاده نسبتاً آسان باشد. ( irannegintravel.com )
ساعت فعالیت
ساعت فعالیت حجرهها و بخشهای مختلف بازار یکسان نیست، اما در روزهای کاری معمولاً از صبح تا عصر فعال است. برای تجربه بازار واقعی و مشاهده فعالیت اصناف، بهتر است بازدید را به ساعات میانی صبح تا بعدازظهر موکول کنید. ( وبسایت گردشگری بزن بریم سفر )
روز تعطیل
جمعه و تعطیلات رسمی معمولاً زمان مناسبی برای دیدن بازار فعال تبریز نیست؛ زیرا بسیاری از حجرهها بستهاند. با این حال، بخشهایی از مجموعه و مسیرهای عمومی ممکن است همچنان قابل دسترسی باشند.
فاصله بازار تبریز تا مراکز خدماتی مهم
فرودگاه بینالمللی شهید مدنی تبریز
فرودگاه بینالمللی شهید مدنی تبریز نزدیکترین فرودگاه اصلی شهر است و از بازار تاریخی تبریز با خودرو در مدت کوتاهی قابل دسترسی است.
ایستگاه راهآهن تبریز
ایستگاه راهآهن تبریز یکی از مهمترین مراکز دسترسی ریلی به شهر است و برای گردشگرانی که با قطار به تبریز سفر میکنند گزینه مناسبی محسوب میشود.
پایانه مرکزی تبریز
پایانه مرکزی تبریز برای سفرهای بینشهری با اتوبوس مورد استفاده قرار میگیرد و از طریق شبکه حملونقل شهری میتوان از آن به محدوده مرکزی تبریز دسترسی پیدا کرد.
جاذبههای گردشگری نزدیک بازار تبریز
مسجد جامع تبریز
مسجد جامع تبریز در مجاورت بازار قرار دارد و بازدید از آن را میتوان بهراحتی با گشتوگذار در بازار ترکیب کرد. نزدیکی این دو اثر، نمونه خوبی از پیوند معماری مذهبی و تجاری در شهرهای تاریخی ایران است.
میدان ساعت و کاخ شهرداری تبریز
میدان ساعت و ساختمان تاریخی شهرداری تبریز نیز در فاصله مناسبی از بازار قرار دارند. این محدوده یکی از بهترین نقاط برای ادامه گردش شهری پس از بازدید از بازار است.
موزه آذربایجان
موزه آذربایجان از مهمترین موزههای باستانشناسی ایران است و در نزدیکی مسجد کبود قرار دارد. اگر به تاریخ ایران علاقهمند هستید، ترکیب بازار، مسجد کبود و موزه آذربایجان برنامهای کامل برای یک نیمروز فرهنگی ایجاد میکند.
مسجد کبود
مسجد کبود یکی از شاهکارهای معماری دوره قراقویونلو است و به دلیل کاشیکاریهای آبی و ظریف خود شهرت جهانی دارد. فاصله آن با بازار به اندازهای است که میتوان هر دو جاذبه را در یک برنامه گردش شهری قرار داد.
سوغات و خرید در بازار تبریز
فرش تبریز
فرش دستباف تبریز یکی از مشهورترین محصولات این شهر است و تیمچه مظفریه نیز یکی از مراکز شناختهشده تجارت فرش در بازار به شمار میرود. تنوع طرح، کیفیت بافت و سابقه طولانی فرشبافی تبریز باعث شده این بازار یکی از مقصدهای مهم علاقهمندان به فرش ایرانی باشد.
آجیل و خشکبار
آجیل و خشکبار از سوغات مشهور تبریز است و در بخشهای مختلف بازار میتوان انواع آن را پیدا کرد. بهتر است برای خرید محصولات خوراکی، فروشگاههایی را انتخاب کنید که گردش مالی و اعتبار مناسبی دارند و محصول را با بستهبندی و قیمت مشخص عرضه میکنند.
چرم و صنایع دستی
محصولات چرمی، صنایع دستی و کالاهای سنتی نیز در بازار تبریز عرضه میشوند و گردشگر میتواند بخشی از خرید سوغات خود را از همین مجموعه انجام دهد.
توصیه سفرهای ناز
اگر برای نخستین بار به تبریز سفر میکنید، پیشنهاد میکنیم بازار را در برنامه روز اول قرار دهید و بازدید را از صبح آغاز کنید. ورود از محدوده مرکزی بازار و حرکت به سمت راستههای اصلی، سپس بازدید از تیمچه مظفریه و ادامه مسیر به سمت مسجد جامع، تجربه خوبی از ساختار تاریخی مجموعه به شما میدهد.
برای یک برنامه کاملتر میتوانید پس از بازار به سمت میدان ساعت ← موزه آذربایجان ← مسجد کبود بروید. این مسیر به شما اجازه میدهد در یک روز بخش مهمی از تاریخ، معماری و فرهنگ شهری تبریز را تجربه کنید.
اگر قصد خرید فرش یا کالاهای ارزشمند دارید، بازار را فقط به عنوان یک جاذبه گردشگری نبینید و برای مقایسه قیمت و کیفیت زمان بگذارید. بازار تاریخی تبریز هنوز یک مرکز اقتصادی زنده است و همین ویژگی، ارزش بازدید از آن را چند برابر میکند.
سوالات متداول درباره بازار تاریخی تبریز
بازار تاریخی تبریز کجاست؟
بازار تاریخی تبریز در مرکز شهر تبریز و در محدوده بازار، نزدیک مسجد جامع و بخش تاریخی شهر قرار دارد.
بازار تبریز چرا مشهور است؟
این مجموعه به دلیل وسعت، پیوستگی معماری، تنوع فضاهای تجاری و اجتماعی و جایگاه تاریخی خود در مسیر جاده ابریشم شهرت دارد و یکی از کاملترین نمونههای بازار سنتی ایران است. ( UNESCO World Heritage Centre )
آیا بازار تبریز بزرگترین بازار سرپوشیده جهان است؟
بازار تبریز در منابع مختلف به عنوان بزرگترین بازار سرپوشیده جهان معرفی میشود. یونسکو نیز آن را بزرگترین مجموعه یکپارچه معماری سرپوشیده از این نوع و یکی از کاملترین نمونههای نظام تجاری ـ فرهنگی سنتی ایران توصیف کرده است. ( UNESCO World Heritage Centre )
بازار تبریز چه زمانی ثبت جهانی شد؟
مجموعه بازار تاریخی تبریز در سال ۲۰۱۰ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. ( UNESCO World Heritage Centre )
آیا بازدید از بازار تبریز رایگان است؟
بله. ورود عمومی به بازار تاریخی تبریز رایگان است و برای بازدید از خود بازار نیازی به خرید بلیت ندارید. ( وبسایت گردشگری بزن بریم سفر )
بهترین بخش بازار تبریز برای بازدید کدام است؟
تیمچه مظفریه یکی از مشهورترین و زیباترین بخشهای بازار است؛ با این حال، برای شناخت واقعی بازار بهتر است راستهها، سراها و بخشهای مختلف آن نیز دیده شوند.
برای بازدید از بازار تبریز چقدر زمان لازم است؟
برای یک بازدید سریع حدود یک تا دو ساعت کافی است، اما اگر قصد دارید معماری بازار را ببینید، از تیمچهها بازدید کنید و خرید داشته باشید، بهتر است دو تا چهار ساعت زمان اختصاص دهید.
آیا بازار تبریز روز جمعه باز است؟
جمعه معمولاً روز تعطیلی بخش زیادی از بازار است و بسیاری از حجرهها فعالیت نمیکنند. بنابراین برای دیدن بازار زنده و فعال، روزهای کاری هفته انتخاب بهتری هستند. ( ستاره )
جمعبندی
بازار تاریخی تبریز را باید یکی از کاملترین نمونههای بازار سنتی ایران دانست؛ مجموعهای که در آن تجارت، معماری، مذهب، فرهنگ و زندگی اجتماعی طی قرنها در کنار یکدیگر شکل گرفتهاند. ارزش این بازار فقط در طاقها و گنبدهای آجری یا تعداد راستهها و حجرههای آن نیست، بلکه در زنده بودن ساختار تاریخی آن است.
این بازار زمانی یکی از مهمترین مراکز تجارت در مسیر جاده ابریشم بود و امروز نیز بخش مهمی از فعالیت اقتصادی خود را حفظ کرده است. ثبت جهانی آن در سال ۲۰۱۰ نشاندهنده اهمیت این مجموعه در تاریخ معماری، شهرسازی و مبادلات فرهنگی ایران و جهان است. ( UNESCO World Heritage Centre )
اگر قرار باشد تنها یک بازار تاریخی را برای شناخت مفهوم بازار ایرانی انتخاب کنید، بازار تبریز یکی از بهترین گزینههاست؛ زیرا در اینجا به جای یک بنای تاریخی خاموش، با فضایی مواجه میشوید که هنوز در آن خریدوفروش، گفتوگو، تولید، عبادت و زندگی روزمره جریان دارد.
منابع و مراجع
منابع فارسی
منابع پژوهشی معماری و شهرسازی بازارهای تاریخی ایران، مطالعات مربوط به بازار تبریز، پژوهشهای تاریخ اجتماعی و اقتصادی تبریز و منابع تخصصی میراث فرهنگی آذربایجان شرقی.
منابع رسمی و بینالمللی
UNESCO World Heritage Centre – Tabriz Historic Bazaar Complex مهمترین منبع برای بررسی ارزش جهانی، تاریخ، ساختار و وضعیت ثبت جهانی این مجموعه است. ( UNESCO World Heritage Centre )
ICOMOS / پرونده ارزیابی ثبت جهانی بازار تبریز نیز برای بررسی ساختار معماری، اصالت، یکپارچگی و ارزشهای فرهنگی مجموعه مورد استفاده قرار گرفته است. ( UNESCO World Heritage Centre )
منابع انگلیسی
مطالعات انگلیسی درباره بازار تبریز، معماری بازارهای سنتی ایران و نقش تبریز در شبکه تاریخی جاده ابریشم نیز برای راستیآزمایی جایگاه تجاری و معماری بازار بررسی شدهاند. ( UNESCO )
موقعیت بازار تاریخی تبریز روی نقشه
بازار تاریخی تبریز در مرکز شهر تبریز و در محدوده بازار تاریخی شهر قرار دارد. برای مشاهده موقعیت دقیق بازار و برنامهریزی مسیر دسترسی میتوانید از نقشه زیر استفاده کنید.
دیدگاه خود را بنویسید