بازارهای تاریخی
یکی از لذت‌بخش‌ترین بخش‌های هر سفر، خرید سوغاتی است؛ یادگاری‌هایی که خاطرات سفر را برای سال‌ها زنده نگه می‌دارند. ازبکستان با پیشینه‌ای چند هزار ساله در مسیر جاده ابریشم، یکی از بهترین کشورهای آسیای مرکزی برای خرید صنایع‌دستی، پارچه‌های سنتی، سرامیک، خشکبار، ادویه و محصولات هنری به شمار می‌رود. برخلاف بسیاری از مقاصد گردشگری که سوغات آنها محدود به چند محصول تکراری است، در ازبکستان تقریباً هر شهر محصولی منحصربه‌فرد دارد.
سلام دوست‌داران سفر و ماجراجویی! اگر عاشق شهرهایی هستید که داستان‌های هزارساله در گوشه‌گوشه‌شان نفس می‌کشند، استانبول قطعاً مقصدی است که نباید از دست بدهید. این شهر پرجنب‌وجوش، بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر ترکیه است و با تاریخ پرشکوه و جاذبه‌های بی‌نظیرش، هر سال میلیون‌ها گردشگر را به سوی خود می‌کشاند.
بازار تاریخی نایین، یکی از زیباترین و باشکوه‌ترین بازارهای ایران، در قلب شهر نایین در استان اصفهان واقع شده است. قدمت این بازار به دوران صفویه می‌رسد و با معماری منحصر به فرد و تزئینات چشم‌نواز، به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان اصفهان شناخته می‌شود.
بازار میثم سرایان، مشهور به بازار سرپوشیده، بنایی تاریخی با معماری باشکوه و فضایی دلنشین، در قلب شهر سرایان واقع شده است. این بازار که در دوره صفویه بنا شده، یادگاری از شکوه و رونق تجارت در آن دوران است و امروزه به عنوان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان خراسان جنوبی، پذیرای گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ است.
بازار قدیم دزفول، مشهور به بازار کهنه، یکی از دیدنی‌های تاریخی این شهر در جنوب ایران است. این بازار که در کنار مسجد جامع قرار دارد، قلب تپنده شهر و محل داد و ستد و فعالیت‌های اقتصادی مردم بوده است.
بازار نراق، در قلب شهر نراق در استان مرکزی، نگینی از معماری ایرانی و یادگاری از دوران قاجار است. این بازار سرپوشیده، به عنوان بزرگترین بنای تاریخی نراق، در سال ۱۳۶۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
بازار رضا، نگینی در قلب مشهد، مقصدی جذاب برای گردشگران و زائران این شهر مقدس است. این بازار که در ضلع شرقی خیابان امام رضا واقع شده، علاوه بر اینکه یکی از مهم‌ترین مراکز اقتصادی ایران است، به عنوان یک جاذبه تفریحی و تاریخی نیز شناخته می‌شود.
بازار قیصریه لار، در قلب شهر تاریخی لارستان فارس، یادگاری ارزشمند از دوران صفوی است. این بازار باشکوه که در سال 811 هجری قمری بنا شده، نمونه‌ای بی‌نظیر از معماری ایرانی و مرکزی برای تجارت و رونق اقتصادی در طول تاریخ بوده است.
بازار تاریخی خوی که در مرکز شهر خوی واقع شده است، از جمله بناهای تاریخی و جاذبه‌های گردشگری این شهر به شمار می‌رود. قدمت این بازار به دوره صفویان باز می‌گردد و در طول تاریخ، شاهد رویدادهای مهمی بوده است. با وجود اینکه کتیبه‌ای از شاه طهماسب در بازار کشف شده که قدمت آن را به دوره صفوی نسبت می‌دهد، احتمال می‌رود که بنای اولیه آن حتی قدیمی‌تر از این تاریخ باشد. ا
تیمچه صرافیان آباده، بازمانده‌ای از دوران قاجار، در بافت قدیم شهر آباده (بازار کهنه) واقع شده است. این بنا که حدود 120 سال پیش توسط استاد رضا یزدی ساخته شده، در دو طبقه و با 36 حجره، محلی برای داد و ستد و تجارت بوده است. درب ورودی تیمچه از جنس چوب است که با ظرافت منبت‌کاری شده و دو کوبه دارد. کوبه سمت چپ مخصوص آقایان و کوبه سمت راست مخصوص خانم‌ها بوده است. سر درورودی بنا به صورت نیم دایره با اشکال شیر و گل و بوته گچکاری شده است.
در قلب شهر تاریخی قزوین، مجموعه بازار قزوین، گویی نگینی درخشان از معماری و تاریخ ایران زمین را به نمایش گذاشته است. این مجموعه باارزش که قدمت آن به دوره صفوی باز می‌گردد، در گذر زمان شاهد فراز و نشیب‌های بسیاری بوده و امروزه به عنوان یکی از مهم‌ترین میراث فرهنگی کشورمان شناخته می‌شود.
بازار چهارسوق گلپایگان دارای یک ورودی وسیع و طاق بندی است و سقف آن از آجر ساخته شده است. این بازار از یک طرف به مناره شهر گلپایگان و از طرف دیگر به مسجد جامع متصل می‌شود. نزدیکی بازار و مسجد و نقش آنها در جامعه قابل بررسی است. امروزه بازار جدید و بزرگ گلپایگان در اطراف بازار چهارسوق گسترش یافته است و این بازار تاریخی را احاطه کرده است. با توجه به سبک معماری و موقعیت جغرافیایی و تاریخی، بازار سنتی گلپایگان نشان دهنده موقعیت تجاری مهم منطقه است.
طاق زرگران یک بازار سنتی سرپوشیده در میانهٔ تاریخی شهر بخارای کشور ازبکستان است. این بازار در سدهٔ شانزدهم (۱۵۸۶-۱۵۸۷ میلادی) در زمان فرمانروایی عبدالله‌خان دوم از دودمان شیبانیان ساخته‌شد. زرگران بزرگترین بازار در میان چندین بازارِ سرپوشیدهٔ کهن بخارا و پیچیده‌ترین‌شان در ساخت و ساز و چیدمان است.
طاق صرافان یک بازار سنتی سرپوشیده در میانهٔ تاریخی بخارا در ازبکستان می‌باشد.این بازار ساخته‌شده در سدهٔ شانزدهم (۱۵۳۴–۱۵۳۵) در زمان فرمانروایی عبیدالله خان از دودمان شیبانیان ازبک است.طاق صرافان یکی از چندین بازار سرپوشیدهٔ بخاراست. تا میانه‌های سدهٔ بیستم در جایگاه یک بازار معمولی بود که در آن نیازمندی‌ها و ابزار روزمرهٔ به فروش می‌رسید و یکی از اصلی‌ترین بازارهای سرپوشیدهٔ بخارا شمرده می‌شد.
بازار سیاب (Siab Bazaar) که با نام بازار مرکزی سمرقند نیز شناخته می‌شود، در قسمت تاریخی سمرقند و در نزدیکی بهترین جاذبه‌های گردشگری آن واقع شده است. این بازار صبح‌ها فضایی شلوغ و پرهیاهو دارد؛ اما مملو از جذابیت‌های ناب محلی است، از عطر ادویه‌های مختلف که با یکدیگر ترکیب شده‌اند گرفته تا کوهی از خوراکی‌های مختلف مانند میوه‌های خشک‌شده، مغزها و آجیل‌های مختلف.
بازار چارسو (چورسو بازار) در تاشکند را برخی بزرگترین و قدیمی‌ترین بازار آسیای میانه می‌دانند. بازاری که سنگ بنای ساختش به قرن نهم هجری باز می‌گردد و تا قرن 13 مدام در حال تکمیل بوده‌است. پس از فروپاشی شوروی نیز چندین فروشگاه زنجیره‌ای بزرگ در چارسو، جا خوش کرده‌اند و چهره این مکان را تقریبا تغیییر داده‌اند.
عصارخانه شاهی کارخانه قدیمی روغن‌گیری بوده و از عصر صفویه تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی مشغول به کار بوده و از سال 92 به عنوان موزه افتتاح شده است. عصارخانه شاهی یک عصارخانه تاریخی در شهر اصفهان است که در سال ۱۰۲۱ هجری قمری همزمان با احداث بازار بزرگ قیصریه و مدرسه ملا عبدالله به دستور شاه عباس اول ساخته شده است.
بازار سنتی قم بخشی از بافت تاریخی این شهر است. این بازار امروزه در کنار محله عربستان و در بافت تاریخی خیابان آذر قرار گرفته است. اگرچه در روند خیابانکشی و شهرسازی شهر قم در دوران نوین بافت تاریخی بازار، دستخوش دگرگونی و گسستگی شده است، این بازار همچنان جایگاه شهری خود را نگاه داشته است. این یادگار تاریخی از سال 1376 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای دارد.
با گشتی در میدان نقش جهان، پس از دیدار از بناهایی چون عالی‌قاپو و دو مسجد بزرگ، به ورودی بازار می‌رسیم. سردری که با نقش و نگار خود، حکایت از زیباییهای درون بازار دارد. سردر بازار قیصریه که در ضلع شمالی ميدان امام و درست در سمت مقابل مسجد امام قرار دارد، به دوره شاه عباس اول منسوب است و معمار آن «استاد علی اکبر اصفهانی» نام دارد.
بازار تاریخی سنندج یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی و جاذبه‌های فرهنگی شهر سنندج در استان کردستان است. این بازار در مرکز شهر و در دو سوی خیابان انقلاب، که در گذشته با نام خیابان سیروس شناخته می‌شد، قرار دارد و همچنان بخشی از فعالیت‌های تجاری شهر در آن جریان دارد.
در مرکز بافت تاریخی شهر سمنان، بازاری سرپوشیده و تاریخی قرار گرفته که امروزه با نام بازار بزرگ سمنان شناخته می‌شود. این بازار از یادگارهای دوره قاجار است و در گذشته یکی از مهم‌ترین مراکز خرید، فروش و دادوستد شهر به شمار می‌رفت. ساختار بازار تنها به حجره‌های تجاری محدود نمی‌شد و مجموعه‌ای از عناصر شهری مانند مسجد، حمام، کاروانسرا، تیمچه و تکیه در ارتباط با آن شکل گرفته بود.
بازار سرپوشیده شاهرود یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی مرکز شهر شاهرود در استان سمنان است که شکل‌گیری آن به دوره قاجار بازمی‌گردد. این مجموعه با راسته‌های تجاری، چهارسوق، سه‌سوق، حجره‌ها و بناهای وابسته، تصویری از ساختار اقتصادی و اجتماعی شاهرود در دوره‌ای را نشان می‌دهد که شهر به یکی از مراکز مهم بازرگانی منطقه تبدیل شده بود. بازار شاهرود در سال ۱۳۷۸ با شماره ۲۲۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
بازار تاریخی اردبیل در مرکز شهر اردبیل قرار دارد و یکی از مهم‌ترین بازمانده‌های بافت تاریخی و بازارمحور این شهر به شمار می‌رود. پیشینه بازار به دوره‌های میانه اسلامی و سده ششم هجری نسبت داده شده است، هرچند بخش قابل توجهی از کالبد موجود آن حاصل بازسازی‌ها و دگرگونی‌هایی است که در دوره‌های صفوی، زندیه و پس از آن انجام گرفته است.
مجموعه گنجعلی‌خان در قلب بافت تاریخی شهر کرمان و در میان بازار قدیمی این شهر قرار دارد و یکی از کامل‌ترین مجموعه‌های شهری به‌جامانده از دوره صفوی در ایران است. این مجموعه در دوره حکومت شاه عباس اول صفوی و به دستور گنجعلی‌خان، حاکم وقت کرمان، ساخته شد و مجموعه‌ای از فضاهای عمومی، مذهبی، تجاری و خدماتی را در کنار یکدیگر قرار داد.
بازار تاریخی زنجان در مرکز بافت قدیم شهر زنجان قرار دارد و یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های تاریخی و اقتصادی استان زنجان به شمار می‌رود. ورودی‌های بازار از بخش‌هایی مانند سبزه‌میدان، خیابان سعدی و خیابان امیرکبیر به شبکه بازار و راسته‌های آن راه پیدا می‌کنند و مسجد جامع یا مسجد سید نیز در محدوده همین مجموعه قرار دارد. بازار زنجان امروزه علاوه بر ارزش تاریخی و معماری، همچنان بخشی زنده از فعالیت تجاری شهر است.
بازار فرش اصفهان یکی از بخش‌های تاریخی بازار پیرامون میدان نقش جهان است؛ بازاری که برای علاقه‌مندان به فرش دستبافت تنها یک مرکز خرید نیست، بلکه مجموعه‌ای زنده از تاریخ، هنر، تجارت و فرهنگ قالی ایرانی به شمار می‌رود. اگر می‌خواهید در یک مکان با نمونه‌هایی از فرش‌های مناطق مختلف ایران آشنا شوید، با شیوه‌های تولید و مرمت قالی آشنا شوید و از نزدیک با استادکاران و تاجران قدیمی این هنر گفت‌وگو کنید، بازار فرش اصفهان یکی از بهترین گزینه‌ها در شهر است.
تاریکه بازار یکی از مهم‌ترین بازارهای تاریخی کرمانشاه و از شناخته‌شده‌ترین بازارهای سنتی غرب ایران است. این مجموعه در مرکز شهر و در محدوده خیابان مدرس، در کنار سبزه‌میدان یا میدان پانزده خرداد قرار گرفته و هنوز هم بخش‌هایی از زندگی تجاری سنتی کرمانشاه در آن جریان دارد. بازار مجموعه‌ای گسترده از راسته‌ها، سراها، دالان‌ها و حجره‌هاست که در طول زمان با تغییرات شهری، بخش‌هایی از آن از هم جدا شده‌اند، اما هسته تاریخی بازار همچنان قابل تشخیص است.
شیراز را شهر شور، شعر و عشق می دانند، شهری که چون چهل تکه ای است قدیمی که هر تکه اش طرحی و نقشی متفاوت دارد. شهر بهارنارنجها، شهر حافظ و سعدی، شهر سروهای سر به فلک کشیده، شهر نقوش باستانی تخت جمشید و شهر باغ ها مصفا و شهری که مهربانی آدمهایش، گذشته را به حال پیوند می‌دهد.
رشت شهری است که زیبایی آن تنها در طبیعت سرسبز و باران‌های همیشگی‌اش خلاصه نمی‌شود؛ شهری با خانه‌های شیروانی‌دار، دیوارهای آجری، حیاط‌های پر از درختان نارنج و پرتقال و کوچه‌هایی که در فصل بهار عطر بهارنارنج و گل‌های رنگارنگ در آنها می‌پیچد. این شهر در کنار سپیدرود، هویتی متفاوت از بسیاری از شهرهای ایران دارد و ترکیبی از طبیعت، زندگی شهری، فرهنگ گیلکی و میراث تاریخی را پیش روی گردشگران می‌گذارد.
بازار بزرگ تهران در قلب تاریخی پایتخت و در منطقه ۱۲ شهر تهران قرار دارد و یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های تاریخی، تجاری و اجتماعی ایران به شمار می‌رود. این بازار از شمال به خیابان پانزده خرداد، از جنوب به خیابان مولوی، از شرق به محدوده خیابان مصطفی خمینی و از غرب به خیابان خیام می‌رسد و مجموعه‌ای گسترده از راسته‌ها، سراها، تیمچه‌ها، گذرها، مسجدها و فضاهای تجاری را در خود جای داده است.
«تجریش» یکی از قدیمی‌ترین منطقههای تهران است؛ جایی که انگار سنت و فرهنگ در آن رسوب کرده و یکی از خاطرهانگیزترین و خاص‌ترین محلات تهران را خلق کرده، جایی که هنوز میتوان کوچههای سالخورده و باریک و خانه‌های قدیمی و پُر درخت را دید و در حال و هوای زیبای این محله غرق شد.
بازار تاریخی اراک یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی شهر اراک و از نمونه‌های شاخص معماری و شهرسازی دوره قاجار در مرکز ایران است. این مجموعه در بافت قدیمی و مرکزی شهر قرار دارد و همزمان با شکل‌گیری شهر اراک در دوره فتحعلی‌شاه قاجار ساخته شد. بازار از گذشته تاکنون علاوه بر نقش اقتصادی و تجاری، بخشی از ساختار اجتماعی و فرهنگی شهر بوده و محل رفت‌وآمد بازرگانان، پیشه‌وران، کشاورزان و مردم منطقه به شمار می‌رفته است.
در قلب شهر تبریز، مجموعه‌ای گسترده از راسته‌ها، سراها، تیمچه‌ها، دالان‌ها، مسجدها و فضاهای تجاری قرار گرفته که یکی از مهم‌ترین یادگارهای معماری و فرهنگ شهری ایران است. بازار تاریخی تبریز فقط محلی برای خرید و فروش نیست؛ مجموعه‌ای زنده است که در آن معماری، تجارت، مذهب، فرهنگ و زندگی اجتماعی طی قرن‌ها در کنار یکدیگر شکل گرفته‌اند.
بازار سرپوشیده بدستِن، از جاهای دیدنی و جذاب ترابزون مخصوصا برای کسانی که عاشق خرید کردنو حس خوبِ خریدنند؛ است. این بازار توسط عثمانی ها، در قرن شانزدهم ساخته شده است و از قدیمی ترین ساختمان تجاری این شهر است.