تبریز
ارگ علیشاه تبریز یا بقایای مسجد علیشاه یکی از شاخصترین آثار تاریخی تبریز و از یادگارهای مهم معماری دوره ایلخانی است. این بنای عظیم در مرکز شهر تبریز، در خیابان امام خمینی و در مجاورت مصلی قرار دارد و آنچه امروز از آن دیده میشود، تنها بخشی از مجموعه بسیار بزرگتری است که در سده هشتم هجری قمری ساخته شد.
بیلانکوه یا ولیانکوه از محلههای تاریخی شرق تبریز است؛ محدودهای که در گذشته بخشی از فضای باغی و روستایی پیرامون تبریز را تشکیل میداد و بهتدریج در ساختار شهری تبریز جای گرفت. این محله در منابع تاریخی با نامهای بیلانکوه، ولیانکوه و ویلانکوی نیز آمده است و امروزه بخشهایی از آن در محدوده شهری تبریز و حوالی چهارراه عباسی، خیابان هفت تیر و دامنههای سرخاب شناخته میشود.
مجموعهی ابوابالبری ربع رشیدی در شمالشرق شهر تبریز قرار دارد که هستهی اولیهی آن در اوایل قرن نهم هجری در اوج دوران طلایی حکومت ایلخانان مغول به دست وزیر مدبر، خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی ساخته شده است. پس از رشیدالدین این مجموعهی عظیم شهری ویران و غارت شد و در دوران وزارت فرزندش خواجه محمد دوباره مرمت و احیا گردید.
"شاه گلی" یا "ائل گلی" یکی از مهمترین گردشگاههای شهر تبریز است که در جنوبشرق آن و در ۷ کیلومتری مرکز شهر واقع شده است. این مکان در زمان آققویونلوها ایجاد شده و در دورهی صفویان گسترش یافته است. شاهگلی تا پیش از رویکارآمدن صفویان، بزرگترین منبع ذخیره آب جهت آبیاری باغهای مناطق شرقی تبریز تا دروازه تهران و تپلیباغ بوده است.
مسجد استاد و شاگرد از بناهای تاریخی شهر تبریز است که پیشینه آن به دوره ایلخانی بازمیگردد و در شمار آثار ارزشمند معماری تاریخی این شهر قرار دارد. این مسجد در گذشته بخشی از مجموعهای بزرگ شامل مسجد، مدرسه و خانقاه بوده که در میدان کهن تبریز شکل گرفته بود. اهمیت بنا تنها به معماری آن محدود نمیشود، بلکه تاریخ ساخت، کتیبههای تاریخی و پیوند آن با یکی از خاندانهای قدرتمند دوره ایلخانی، جایگاه ویژهای به آن بخشیده است.
برج خلعتپوشان یکی از بناهای تاریخی تبریز است که در حدود پنج کیلومتری شرق شهر، در محدوده روستای کرکج و در مسیر تبریز به باسمنج قرار دارد. این برج آجری در نزدیکی رودخانه مهرانهرود یا میدانچای ساخته شده و امروزه محوطه پیرامون آن با اراضی دانشگاه تبریز و دانشکده کشاورزی ارتباط دارد. قرارگیری برج در فضای باز و نسبتاً سرسبز این محدوده، آن را از بسیاری از بناهای تاریخی واقع در بافت متراکم مرکز تبریز متمایز کرده است.
خانه حیدرزاده یکی از خانههای تاریخی و ارزشمند تبریز است که در محله تاریخی مقصودیه و در جنوب ساختمان شهرداری تبریز قرار دارد. این خانه در یکی از مهمترین محدودههای تاریخی شهر واقع شده و به دلیل نزدیکی به مجموعه شهرداری، خانههای تاریخی و دیگر بناهای ارزشمند مرکز تبریز، میتواند بخشی از یک مسیر پیادهگردی تاریخی در شهر باشد. جایگاه خانه در بافت تاریخی مقصودیه باعث شده معماری آن در کنار دیگر خانههای قاجاری منطقه، تصویری روشن از شیوه زندگی خانوادههای متمول تبریز در دوره قاجار ارائه دهد.
خانه بهنام یکی از خانههای تاریخی ارزشمند تبریز است که در محله تاریخی مقصودیه قرار دارد و از نمونههای شاخص معماری خانههای سنتی این شهر به شمار میرود. این بنا که با نامهای «خانه گنجهای» و «خانه قدکی» نیز در برخی منابع معرفی شده، در اواخر دوره زندیه و سالهای آغازین دوره قاجار شکل گرفته و در دوره ناصرالدینشاه قاجار مورد نوسازی و تزئین قرار گرفته است.
گورستان شادآباد مشایخ یکی از محوطههای تاریخی کمترشناختهشده در پیرامون تبریز است که در نزدیکی روستای شادآباد، در محدوده باسمنج قرار دارد. این گورستان با مجموعهای از سنگقبرها و مقابر سنگی تاریخی، تصویری متفاوت از شیوههای تدفین و هنر سنگتراشی در سدههای میانه اسلامی ارائه میکند و در برخی منابع با نام «پینهشلوار» نیز شناخته میشود.
مسجد کبود یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی شهر تبریز و از مهمترین یادگارهای دوره حکومت قرهقویونلوهاست. این مسجد در مرکز شهر و در خیابان امام، در محدوده خیابان خاقانی و چهارراه منصور قرار دارد و امروزه یکی از شناختهشدهترین جاذبههای تاریخی تبریز به شمار میرود.
موزه آذربایجان یکی از مهمترین موزههای باستانشناسی ایران و بزرگترین مجموعه موزهای تخصصی در شمالغرب کشور است. این موزه در مرکز شهر تبریز و در مجاورت مسجد کبود قرار گرفته و مجموعهای گسترده از آثار بهدستآمده از کاوشهای باستانشناسی و یافتههای تاریخی ایران را در خود جای داده است.
مقبرهالشعرا یکی از شناختهشدهترین بناهای فرهنگی و تاریخی تبریز است که در محله تاریخی سرخاب قرار دارد. این مجموعه یادمانی در محل گورستانی قدیمی شکل گرفته که در طول سدهها پیکر شمار زیادی از شاعران، نویسندگان و ادیبان در آن به خاک سپرده شدهاند.
یکی از منحصر بهفردترین و ترسناکترین سایت -موزههای جهان «سایت- موزه عصر آهن» گورستانی باستانی در قعر زمین است، جایی که 38 گور در کنار هم قرار گرفته و محل به خاک سپردن زن و مرد، پیر و جوان و چندین کودک است که از عصر آهن تاکنون یعنی حدود 4 هزار سال اینجا بیصدا خفتهاند. فاصله طبقاتی، گور اغنیا و فقرا از هم قابل تشخیص است؛ ثروتمندان با مال و اموال خود، زنان با زیورالات و کودکان با اسباببازیهایشان به خاک سپرده شدهاند.
خانه مشروطه تبریز یکی از مهمترین بناهای تاریخی ایران و از شناختهشدهترین مکانهای مرتبط با انقلاب مشروطه است؛ خانهای که در یکی از حساسترین دورههای تاریخ معاصر ایران، محل گردهمایی، گفتوگو و تصمیمگیری چهرههای تأثیرگذار جنبش مشروطه بود. این خانه در بافت تاریخی تبریز و در نزدیکی بازار بزرگ شهر قرار گرفته و امروزه به عنوان موزه مشروطه بخشی از اسناد، تصاویر، وسایل شخصی و یادگارهای مربوط به آن دوران را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار میدهد.
تبریز سرگُل شهرهای ایران است، شهری تاریخی و زیبا و پر از جاذبههای تاریخی، فرهنگی و مذهبی متنوع که هر گردشگری با دیدن آن با کولهباری لبریز از تاریخ، فرهنگ، لذت و شادمانی باز میگردد. یکی از جاذبههای تاریخیمذهبی تبریزِ زیبا و اصیل «مسجد کبود» است، مسجدی به رنگ آبی دریا و کبودی آسمان. مسجدی که با قدم زدن در آن هم به زیبایی و غنای معماری ایرانیاسلامی پی خواهید برد و هم لبریز از آرامشی عمیق خواهید شد.
روستای کندوان در دامنه ی کوه سلطانداغی، به همراه دو روستای موجود در ترکیه و آمریکا، یکی از سه روستای صخره ای جهان است، با این تفاوت که برخلاف دو روستای دیگر زندگی عادی در این منطقه ی ییلاقی از رشته کوه های سهند جاری است.