شیراز
کاخ آپادانا، مشهور به کاخ بار داریوش و خشایارشا، یکی از باشکوه‌ترین بناهای تخت جمشید و از مهمترین بناهای تاریخی ایران است. این کاخ که در دوران هخامنشیان بنا شده، نمادی از قدرت و عظمت این سلسله پرآوازه است.
آرامگاه خواجوی کرمانی یکی از جاذبه‌های فرهنگی و ادبی شیراز است که در دامنه کوه صبوی، در محدوده تنگ الله‌اکبر و در نزدیکی دروازه قرآن قرار دارد. قرار گرفتن آرامگاه در یکی از ورودی‌های تاریخی شهر باعث شده است که این بنا علاوه بر ارزش ادبی، بخشی از سیمای فرهنگی و گردشگری شمال شیراز باشد.
خانه زینت‌الملک یکی از بناهای مهم شهر شیراز است که بخشی از نارنجستان قوام به‌شمار می‌رود. زیرزمین این خانه سال‌هاست که به موزه‌ی مشاهیر شیراز تبدیل شده است. هر کسی که به معماری و تاریخ علاقه‌مند باشد، قطعا از دیدن این عمارت تاریخی لذت خواهد برد.
هیچ ایرانی نیست که سعدی، شاعر بزرگ و نامدار قرن هفتم هجری، را نشناسد. خالق بوستان و گلستان که از مهمترین آثار ادبیات غنایی ایران است. آرامگاه این شاعر بزرگ که به شیخ اَجَل و استاد سخن نیز معروف است، نسبت به همتایش حافظ کمتر شناخته شده است و کمتر مورد بازدید گردشگران قرار می‌گیرد. بنایی تاریخی که طرحی از آن در پشت اسکناس ده هزار تومانی نقش بسته است.
باغ عفیف‌آباد یکی از باغهای تاریخی و شناخته‌شده شیراز است که در خیابانی به همین نام قرار دارد. این مجموعه با نام باغ گلشن نیز شناخته می‌شود و از بخش‌هایی مانند باغ ایرانی، کاخ مرکزی، موزه عبرت و موزه سلاح تشکیل شده است.
«مسجد وکیل» که «مسجد سلطانی» نیز خوانده می‌شود، یکی از یادگارهای خاندان زندیه، در شیرازِ سده دوزادهم خورشیدی، پایتخت کریم خان زند است که نامش در فهرست آثار ملی ایران جای دارد. در تاریخ آمده است که کریم خان، «وکیل الرعایا»ی ایران، در هنگام ساخت مسجد وکیل، نوزاندگانی را برای شاد کردن دل و شتاب دادن به بازوان کارگران میفرستاده است.
ارگ کریم خان یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی شهر شیراز و از مهمترین یادگارهای دوره زندیه است که در قلب بافت تاریخی شهر و در شمال شرقی میدان شهدا قرار دارد. این بنای باشکوه در روزگار کریم خان زند ساخته شد؛ زمانی که شیراز به پایتخت حکومت زندیه تبدیل شده بود و کریم خان برای سامان دادن به شهر، مجموعه‌ای از بناهای حکومتی، مذهبی، تجاری و خدماتی را در کنار یکدیگر ایجاد کرد.
شهر شیراز (مرکز استان فارس) درگذشته دارای شش دروازه بود که نام این دروازه‌ها عبارت است از: دروازه قرآن، دروازه اصفهان، دروازه سعدی، دروازه قصابخانه، دروازه کازرون و دروازه شاه داعی الی اله«دروازه قرآن» کهن ترین دروازه شیراز از میان شش دروازه قدیم این شهر است. این دروازه بر سر راه یکی از ورودی‌های شیراز جای گرفته که «اصفهان» را به «مرودشت» و «فیروزآباد» میرساند.
باغ تکیه هفت‌تنان یکی از قدیمی‌ترین اماکن تاریخی شیراز است که در دامنه کوه چهل‌مقام و در شمال آرامگاه حافظ قرار گرفته است. این مجموعه ترکیبی از باغ، عمارت تاریخی، آرامگاه و مجموعه‌ای ارزشمند از نقاشی‌های دوره زندیه است و به همین دلیل در میان جاذبه‌های تاریخی شیراز جایگاه ویژه‌ای دارد.
مجموعه نارنجستان قوام از باغهای مشهور شهر شیراز می باشد. شیراز همواره به باغهای زیبا و باصفایش معروف بوده است به خصوص در فصل بهار و ماه اردیبهشت که عطر بهارنارنج فضای شهر را پر می‌کند. اگر در بهار به شیراز سفر کردید بازدید از مجموعه باغ نارنجستان قوام را حتما در برنامه‌های خود قرار دهید تا از عطر بهارنارنج مدهوش شوید. باغ و عمارت نارنجستان قوام متعلق به خاندان قوام، یکی از خانواده‌های بانفوذ در دربار قاجار بوده است.
باغ جهان‌نما یکی از باغهای تاریخی و شناخته‌شده شیراز است که در بخش شمالی شهر و در نزدیکی دروازه قرآن و حافظیه قرار دارد. این باغ بخشی از میراث ارزشمند باغ‌سازی شیراز است؛ شهری که تاریخ آن نه‌تنها در بناهای تاریخی، بلکه در باغ‌ها، درختان کهنسال، آبراهه‌ها و فضای سبز نیز روایت می‌شود. قرار گرفتن باغ در مسیر میان دروازه قرآن و مجموعه حافظیه باعث شده است که بازدید از آن به‌راحتی با گشت‌وگذار در یکی از مهمترین محورهای گردشگری شیراز ترکیب شود.
حافظیه آرامگاه خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، غزل‌سرای بزرگ قرن هشتم هجری و یکی از مشهورترین شاعران تاریخ ایران است. این مجموعه در شهر شیراز قرار دارد و به دلیل پیوند عمیق حافظ با فرهنگ و هویت این شهر، یکی از مهمترین جاذبه‌های فرهنگی و ادبی شیراز به شمار می‌رود. حافظیه تنها یک آرامگاه نیست؛ بلکه فضایی است که در آن معماری، باغ ایرانی، ادبیات فارسی و خاطره جمعی ایرانیان در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
شیراز را شهر شور، شعر و عشق می دانند، شهری که چون چهل تکه ای است قدیمی که هر تکه اش طرحی و نقشی متفاوت دارد. شهر بهارنارنجها، شهر حافظ و سعدی، شهر سروهای سر به فلک کشیده، شهر نقوش باستانی تخت جمشید و شهر باغ ها مصفا و شهری که مهربانی آدمهایش، گذشته را به حال پیوند میدهد.
حمام وکیل شیراز یکی از مشهورترین بناهای تاریخی شهر و از مهمترین یادگارهای دوره زندیه است. این حمام به دستور کریم‌خان‌زند، بنیان‌گذار سلسله زندیه، در مرکز شهر تاریخی شیراز ساخته شد و در کنار مسجد وکیل و بازار وکیل قرار گرفت. این سه بنا در کنار یکدیگر بخش مهمی از مجموعه شهری دوره زندیه را تشکیل می‌دهند و بازدید از آن‌ها تصویری روشن از شیراز در دوران حکومت کریم‌خان ارائه می‌کند.
مسجد نصیرالملک یکی از مشهورترین بناهای تاریخی شیراز و از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری دوره قاجار در ایران است؛ مسجدی که بیش از هر چیز با شبستان غربی، شیشه‌های رنگی، کاشی‌کاری‌های صورتی و بازی شگفت‌انگیز نور و رنگ شناخته می‌شود. این مسجد در محله تاریخی گود عربان، در جنوب خیابان لطفعلی‌خان زند و در کوچه نصیرالملک قرار گرفته و به دلیل نزدیکی به مجموعه تاریخی ـ مذهبی شاهچراغ، در یکی از مهمترین بخش‌های بافت تاریخی شیراز واقع شده است.
نقش رستم یکی از مهمترین محوطه‌های باستانی استان فارس است که در نزدیکی مرودشت و در فاصله کمی از مجموعه جهانی تخت جمشید قرار دارد. این محوطه در دامنه کوهی بلند و صخره‌ای شکل گرفته و مجموعه‌ای کم‌نظیر از آثار تاریخی متعلق به دوره‌های ایلامی، هخامنشی و ساسانی را در کنار یکدیگر جای داده است. مهمترین ویژگی نقش رستم، وجود چهار آرامگاه شاهی هخامنشی است که در ارتفاع قابل توجهی از سطح زمین و در دل صخره تراشیده شده‌اند.
قالی یکی از مهمترین هنرهای سنتی استان فارس است؛ هنری که در میان عشایر و جوامع محلی این منطقه نسل به نسل منتقل شده و امروزه با نام‌هایی مانند قالی فارس و قالی شیراز شناخته می‌شود. قالی‌های فارس تنها یک محصول هنری نیستند، بلکه بخشی از فرهنگ و شیوه زندگی ایلات و طوایف منطقه را در خود جای داده‌اند.
پارک ملی بمو که در فاصله ده کیلومتری شمال شهر شیراز در مجاورت جاده شیراز به مرودشت واقع شده است، یکی از مناطق حفاظت شده زیبای ایران است که سالانه گردشگران زیادی را به سوی خود می‌کشاند. این پارک که نامش را از کوه بمو گرفته است، حدود ۴۰ سال است مورد حفاظت قرار گرفته است. پارک ملی بمو ۴۸ هزار هکتار وسعت دارد و یکی از مناطق چهارگانه طبیعی در استان فارس است.