کلیساها و صومعه‌ها
کلیسای جامع زنکوف آلماتی یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی قزاقستان و یکی از زیباترین نمونه‌های معماری چوبی جهان است. این کلیسا در سال ۱۹۰۷ در پارک پانفیلوف ساخته شد و به دلیل طراحی خاص، رنگ‌های چشمگیر و مقاومت در برابر زلزله‌های شدید منطقه شهرت جهانی پیدا کرد. کلیسای زنکوف علاوه بر اهمیت مذهبی، بخشی از تاریخ چندفرهنگی شهر آلماتی را روایت می‌کند و بازدید از آن فرصتی برای آشنایی با معماری روسی، هنر ارتدوکس و زندگی تاریخی این شهر است.
کلیسای جامع کاراکاس، معبد اصلی شهر است و در سال ۱۶۶۶ در محل کلیسای سابق که در اثر زلزله شدید سال ۱۶۴۱ ویران شده بود، ساخته شد. این کلیسا که به شیوه‌ای بسیار ساده ساخته شده بود - به دلیل فقر کشور در آن زمان - در قرن نوزدهم مورد انتقاد بسیاری قرار گرفت، با وجود این، تنها کلیسای شهر است که نمای استعماری اصلی خود را حفظ کرده است.
ایزنیک (Iznik) که در دوران باستان به نام نیقیه (Nicaea) شناخته می‌شد، یکی از زیباترین و تاریخی‌ترین شهرهای ترکیه است. این شهر در استان بورسا و در کنار دریاچه‌ای به همین نام واقع شده و با ترکیبی منحصربه‌فرد از طبیعت بکر و میراث تاریخی، مقصدی جذاب برای گردشگران است. از دوران روم باستان تا امپراتوری عثمانی، ایزنیک نقش مهمی در تاریخ منطقه ایفا کرده و امروزه با آثار باستانی، صنایع دستی معروف (به‌ویژه سرامیک‌های ایزنیک)، و مناظر طبیعی خیره‌کننده شناخته می‌شود.
کلیسای ارامنه گاراپت مقدس آبادان در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، در دوران پادشاهی پهلوی ساخته شد. این کلیسای گریگوری روزگاری در کنار دو کلیسای پروتستان کریستوفر سال 1928 و آشوری سال 1951 میلادی، که امروزه نشانی از این دو بر جا نمانده است، کلیساهای سه گانه آبادان را تشکیل میدادند.
در اواخر دوران صفویه و در زمان پادشاهی شاه عباس دوم (حدود ۲۵۰ سال پیش)، گروهی از ارامنه که از سوی امپراتوری عثمانی آواره شده بودند، به ایران مهاجرت کردند و برخی از آنان در شهر سنندج ساکن شدند. با استقبال از این جامعه، کلیسای سنندج به عنوان تنها کلیسای استان کردستان بنا شد. هویت معمار این بنا، همچون رازی در تاریخ پنهان مانده است. این کلیسا در محله تاریخی و مسیحی‌نشین «آغه‌زمان»، واقع در غرب خیابان نمکی سنندج قرار دارد.
کلیسای تادئوس مقدس کجاست؟کلیسای تادئوس مقدس که بیشتر با نام قره‌کلیسا شناخته می‌شود، در منطقه چالدران در شمال استان آذربایجان غربی و در نزدیکی روستای قره‌کلیسا قرار دارد. این کلیسا در یکی از نواحی کوهستانی شمال‌غرب ایران ساخته شده و به دلیل قرار گرفتن در محیطی طبیعی و نسبتاً دور از شهرهای بزرگ، سفر به آن بیشتر شبیه یک سفر تاریخی و فرهنگی است تا بازدید معمول از یک بنای شهری.
کلیسای مریم مقدس یا زور زور در نزدیکی روستای بارون، در شهرستان ماکو از استان آذربایجان غربی قرار دارد. این کلیسای تاریخی حدود ۱۲ کیلومتر با قره کلیسا فاصله دارد و در چشم‌انداز امروزی خود، بر فراز صخره‌ای در کنار دریاچه سد بارون دیده می‌شود. فاصله کلیسا تا شهر ماکو نیز حدود ۲۰ کیلومتر است.
این کلیسا یکی از کلیساهای ارامنه ساکن ایران است که در دل تپهای مشرف به رود ارس در نزدیکی مرز شمالغربی ایران واقع شده است. این کلیسا با نام «استفان مقدس»، نخستین شهید دین مسیحیت نیز شناخته می‌شود. شخصیت استفان یا استپانوس برای مذاهب و ادیان گوناگون مقدس است و همین امر دلیل وجود کلیساهای بسیاری با همین نام در سرتاسر دنیاست.
کلیسای وانک یا آمناپرکیچ یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی و مذهبی ارامنه ایران و شاخص‌ترین جاذبه تاریخی محله جلفای نو در اصفهان است. این کلیسا که با نام «کلیسای نجات‌دهنده مقدس» نیز شناخته می‌شود، در دوره صفوی و در پی استقرار ارامنه جلفا در اصفهان شکل گرفت و به تدریج به مرکز مذهبی، فرهنگی، آموزشی و هنری جامعه ارمنی شهر تبدیل شد. ارزش وانک تنها به ساختمان کلیسا محدود نیست؛
آئین زیارت کلیسای تادئوس چندی است که در فهرست میراث معنوی یونسکو قرار گرفته است. مجموعه رهبانی تادئوس قدیس که تحت عنوان کلیسای طاطاووس در فهرست آثار ملی ثبت شده است و با نام قره کلیسا نیز شناخته می شود، در استان آذربایجان غربی، در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر ماکو و در مجاورت روستایی به همین نام قرار گرفته است.
کلیسای پترو پاولف ساختمان اصلی قلعه است. شکل آن یادآور یک کشتی قرن هجدهم می‌باشد. دیوار بلند شرقی عقب کشتی است، در حالی که تاجک بلند مخروطی کلیسا، دکل کشتی است. برج ناقوس کلیسا و مناره با هم هستند و شکل یک زاویه دارند. نگهبان شهر در ارتفاع 122.5 متری می‌ایستاد و در آن زمان بلندترین ساختمان در روسیه بود. شکل زاویه به عنوان یک آلت بادنما عمل می‌کرد که مسیر باد را نشان می‌داد که جسورانه به سمت آسمان است. مناره کلیسا یک جزء جدایی ناپذیر از افق مرئی سن پترزبورگ از اولین لحظه ظهورش می‌باشد.