کاشان

خانه عامری‌ها، یادگاری از دوران قاجار، در خیابان علوی کاشان و در قلب  بافت تاریخی این شهر قرار گرفته است. این خانه، به همراه سه خانه تاریخی  دیگر به نام‌های عباسی‌ها، بروجردی‌ها و طباطبایی‌ها، زیبایی و شکوه معماری  ایرانی را به رخ می‌کشند.

خانه عباسی‌ها یکی از مشهورترین خانه‌های تاریخی کاشان است که در محله سلطان امیراحمد قرار دارد. این خانه تاریخی نمونه‌ای برجسته از معماری مسکونی دوره قاجار در ایران است و مجموعه‌ای از حیاط‌های اندرونی و بیرونی، اتاق‌های متعدد، شاه‌نشین‌ها، ایوان‌ها، حوض‌ها و فضاهای خدماتی را در خود جای داده است.

هنگام ورود به سیلک، تپه‎ای بلند پیش چشمتان ظاهر می‎شود. این تپه در ابتدا آن‎چه در دل دارد را برای بازدیدکنندگان آشکار نمی‎کند. کافی است از تپه بالا بروید تا تکه سفال‎هایی که در گوشه و کنار افتاده است را از نزدیک ببینید. این‌ها تنها گوشه‌ای از تمدن سیلک را برای شما به نمایش می‌گذارند. کمی جلوتر آثار حفاری باستان‌شناسان را به صورت حفره‎هایی عمیق خواهید دید.

خانه‌های تاریخی کاشان از معروف‌ترین بناهای گردشگری ایران است که در بافت قدیم این شهر واقع شده است. بناهایی که میزبان گردشگران با سلیقه‌های مختلف هستند و در ماه‌های مختلف سال به خصوص در بهار که همزمان با فصل گلاب‌گیری در ییلاقات کاشان است، رونق بیشتری می‌یابد.

آتشکده نیاسر یا چهارتاقی نیاسر یکی از بناهای تاریخی ارزشمند ایران در شهر نیاسر از توابع شهرستان کاشان است. این بنا در دامنه رشته‌کوه کرکس و بر فراز صخره‌هایی مشرف به شهر نیاسر قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۱۷۴۱ متر است. جایگاه مرتفع بنا باعث شده چهارتاقی از نقاط مختلف پیرامون خود چشم‌انداز مناسبی داشته باشد و هم‌زمان با چشمه اسکندریه و دیگر جاذبه‌های تاریخی نیاسر، بخشی از سیمای تاریخی این شهر را شکل دهد.

باغ فین کاشان یکی از مهم‎ترین باغ‎های ایرانی است که ساختار آن کاملاً منطبق با اصول باغ‎سازی در ایران است. این باغ که در داخل شهر کاشان واقع شده، به عنوان یکی از 9 باغ شاخص ایرانی در سال 2011 میلادی به ثبت یونسکو رسید.

مسجد و مدرسه آقابزرگ یکی از شاخص‌ترین بناهای معماری ایرانی ـ اسلامی در شهر کاشان و از زیباترین آثار معماری دوره قاجار است. این مجموعه تاریخی در قلب بافت قدیم شهر قرار گرفته و ترکیبی هوشمندانه از مسجد، مدرسه، حیاط، گودال‌باغچه و فضاهای خدماتی را در کنار یکدیگر شکل داده است.

خانه تاریخی بروجردی ­ها نمونه  یکی از خانه­ های مسکونی اعیان ­نشین دوره قاجار است که در سال 1242 هجری شمسی یکی از بازرگانان معروف کاشان به نام حاج سید حسن نطنزی آن را ساخته است. این بنا از نظر فضاسازی به طور کلی شامل دو بخش بیرونی و اندرونی و فاقد گودال باغچه است. بر خلاف تصور عامه، این خانه به اهالی بروجرد متعلق نبوده بلکه به دلیل مراودات تجاری این بازرگانان نطنزی الاصل کاشانی که بیشتر با تجار شهر بروجرد انجام می شده، کاشانی‌ها به آن‌ها بروجردی می گفته اند.

در غرب شهر کاشان در منطقه­ای کوهستانی چند آبادی نزدیک به هم وجود دارد که به نام اردهال خوانده می­شود. مرکز این آبادی‌ها مشهد­ اردهال است و مردم آن را "مشهد قالی" نیز می­خوانند. این مکان را از آن­رو مشهد می­‌نامند که محل شهادت یکی از امامزادگان شیعه است. مراسم قالی­‌شویان یکی از مراسم­ های آیینی با قدمتی نزدیک به یک هزارسال است که در فهرست میراث فرهنگی و معنوی یونسکو به ثبت رسیده است.

قالی کاشان یکی از شناخته‌شده‌ترین جلوه‌های هنر و صنایع دستی ایران است که تاریخ آن با فرهنگ، اقتصاد و هنر مردم این شهر پیوندی عمیق دارد. کاشان در دوره صفویه به یکی از مراکز مهم تولید قالی‌های نفیس تبدیل شد و به‌ویژه در دوران شاه عباس اول، کارگاه‌هایی برای بافت قالی‌های درباری در این شهر فعالیت می‌کردند. قالی‌های ابریشمی، نقره‌باف و زرباف که در منابع با عنوان قالی‌های شاه‌عباسی نیز شناخته می‌شوند، بخشی از شهرت تاریخی کاشان در هنر قالی‌بافی را شکل داده‌اند.