خیوه: کلته منار در کوچه کارل مارکس
این نوشته در مجله بخارا (ایران) چاپ شده است.
مسعود حسینی پور
کلته منار خیوه، در کنار سر در مدرسه شیردار سمرقند و یا گنبد شیاردار مقبره تیمور در ردیف اول نمادهای تبلیغات گردشگری ازبکستان قرار دارد و عکس آن اکثرا زیور جلد کتابهای راهنمای گردشگران میباشد.
کلته منار (منار کوتاه) که کوک منار (منار سبز) نیز نامیده میشود، بدستور محمد امین خان، حاکم خیوه بنا شد ولی ساختمان آن پایان نیافت و منار بصورت مخروط ناقص با قطر 14.8 متر و ارتفاع 26 متر باقی ماند. قسمت اعظم سطح خارجی این برج با کاشی لعابدار فیروزه رنگ پوشیده شده و باقی سطح با کاشیهایی به رنگهای آبی، سبز، سفید و قهوهای زینت یافته است. ورود به داخل مناره از طریق راهروی کوتاهی که مدرسه محمد امین خان را به منار متصل میکند و در ارتفاعی حدود 5 متر از سطح زمین قرار دارد انجام میپذیرد. این دو ساختمان در نزدیکی اتا دروازه (دروازه پدر) قرار دارند. در دو طرف خیابانی که از اتا دروازه شروع میشود چندین مدرسه (علمیه) و مسجد قدیمی وجود دارند.

این راه که محور اصلی شهرستان (قسمت مرکزی شهر خیوه) میباشد در زمان شوروی کوچه کارل مارکس نام داشت.اارتفاع این منار که میباید بلندترین برج ورارود گردد حدود هفتاد متر در نظر گرفته شده بوده و احتمالا علت توقف ساختمان آن، اندیشه عدم ایستایی چنین برجی بر روی زمین سست صحرای قرقوم میباشد، ولی در این مورد روایات دیگری نیز وجود دارند. از جمله اینکه اندورنی حرم شاه از دید موذن مصون نبوده و یا اینکه امیر بخارا (رقیب) با تطمیع، معمار را از ادامه کار باز داشته است. مرگ محمد امین خان نیز در کنار این دلایل ذکر میشود. این خان سی و پنج ساله خیوه که خود را هم شان ناصرالدین شاه میپنداشت در حین لشکرکشی به سرخس کشته شد و سر او و چند تن از اقوامش برای ناصرالدین شاه به تهران فرستاده شد. بدستور ناصرالدین شاه سرها با احترام تغسیل شده و در پشت دروازه دولت بخاک سپرده شدند.
پیرامون قسمت بالای منار به شعری فارسی آراسته شده ولی در این جا نیز مانند موارد مشابه اکثر اهالی و حتی راهنماهای گردشگران آنرا متنی به عربی و احتمالا آیهای از قران کریم میدانند. این شعر ماده تاریخی ساختمان منار را در بر دارد:
منار عالی فرخنده بنیاد که مانندش ندیده چشم افلاک
عمارت شد بامر شاه عالم ز جمله عیبها و نقصها پاک
بچشم عقل در وقت نمودش شده سرو سهی مانند خاشاک
چو از طوبی آمد دلگشاتر به جنت کرد نادرش عرضه خاک
رسیده چون ستون بر خاک گردون ز وصفش قاصر آمد عقل ادراک
از این در آگهی سال بنایش رقم کرده ستون خاک افلاک
با حروف ابجد ً ستون خاک افلاکً برابر 1269هجری (1853 میلادی)، یعنی دو سال قبل از کشته شدن محمد امین خان در جنگ سرخس است.

سوالات متداول برای سفر به تاجیکستان
تاجیکستان که به خاطر مناظر کوهستانی خیره کننده، میراث فرهنگی و مهمان نوازی گرم خود شناخته شده است، در حال تبدیل شدن به یک مقصد سفر محبوب است. چه در حال برنامهریزی یک سفر تفریحی و چه در حال شروع یک سفر پرماجرا باشید، لازم است قبل از قدم گذاشتن در این کشور متنوع آسیای مرکزی، به خوبی آماده و آگاه باشید. هدف این نوشتار ارائه بینش در مورد سؤالات متداول برای سفر به تاجیکستان است
هزینه تور تاجیکستان و ازبکستان چقدر است؟
هزینه تور تاجیکستان و ازبکستان در طی 20 سال گذشته از سوی این شرکت تغییری نکرده است. شما میتوانید یک برنامه کامل و با تمام بازدیدها را به قیمت 1250 دلار خریداری نمایید. این هزینه شامل موارد زیر میباشد.
هتلهای پنج، چهار و بوتیک هتل
تمامی ترانسفرها در طول برنامه
هزینه کلیه بازدیدها
بیمه مسافرتی بینالمللی تا سقف 30000 یورو
صبحانه
پذیرایی
ویزا
آیا تاجیکستان کشوری امن برای بازدید است؟
تاجیکستان به طور کلی کشوری امن برای بازدید است. با این حال، مانند هر مقصد دیگری، مهم است که احتیاط کنید و از محیط اطراف خود آگاه باشید، به خصوص در مناطق شلوغ و در شب. توصیه میشود از گردهماییهای سیاسی خودداری کنید، اخبار محلی را دنبال کنید و با آداب و رسوم و هنجارهای فرهنگی محلی آشنا شوید تا سفری امن و لذت بخش را تضمین کنید.
مدارک مورد نیاز برای ورود به تاجیکستان چیست؟
برای ورود به تاجیکستان به پاسپورت معتبر و ویزا نیاز دارید. شرایط ویزا بسته به ملیت شما متفاوت است. برخی از کشورها توافق نامههای بدون ویزا دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است نیاز به دریافت ویزا از قبل یا هنگام ورود به فرودگاه بینالمللی دوشنبه داشته باشند. چک کردن وب سایتهای سفارت یا کنسولگری تاجیکستان برای بهروزترین اطلاعات در مورد شرایط ویزا ضروری است.
بهترین زمان برای سفر به تاجیکستان چه زمانی است؟
زمان ایدهآل برای سفر به تاجیکستان در ماههای تابستان، از ماه می تا سپتامبر است. این دوره شرایط آب و هوایی مطلوبی را برای فعالیتهای بیرون از خانه، مانند پیادهروی، پیادهگردی، و کاوش در کوههای خیرهکننده پامیر ارائه میدهد. با این حال، به خاطر داشته باشید که الگوهای آب و هوا میتواند غیرقابل پیش بینی باشد، به خصوص در مناطق کوهستانی، بنابراین توصیه میشود بسته بندیهای متناسب را انجام دهید.
چگونه باید در تاجیکستان لباس بپوشم؟
تاجیکستان عمدتاً یک کشور مسلمان است و لباس پوشیدن متواضعانه به ویژه هنگام بازدید از اماکن مذهبی یا تعامل با مردم محلی محترم است. زنان باید از پوشیدن لباسهای آشکار خودداری کنند، در حالی که از مردان نیز انتظار میرود محافظه کارانه لباس بپوشند. توصیه میشود برای مقابله با آب و هوای گرم و خشک کشور، لباسهای سبک و قابل تنفس بسته بندی کنید و برای شبهای خنکتر در کوهستان، از لایههای گرم استفاده کنید. در اینجا مطلبی برای آشنایی با پوشش ملی مردم تاجیکستان وجود دارد.
گزینههای حمل و نقل در داخل تاجیکستان چیست؟
تاجیکستان گزینههای حمل و نقل مختلفی از جمله پروازهای داخلی، تاکسی مشترک، اتوبوس و اجاره خودرو را ارائه میدهد. در حالی که پروازهای داخلی سریع ترین راه برای سفر بین شهرهای بزرگ هستند، تاکسیها و اتوبوسهای مشترک در بین مردم محلی محبوب هستند و تجربه معتبرتری را ارائه میدهند. توجه به این نکته مهم است که جاده ها در مناطق روستایی میتوانند چالش برانگیز باشند، بنابراین اگر قصد کاوش در مناطق دور افتاده را دارید، یک وسیله نقلیه قابل اعتماد 4x4 توصیه میشود.
آیا یادگیری زبان تاجیکی ضروری است؟
اگرچه تاجیکی زبان رسمی است، اما روسی و انگلیسی به طور گسترده در شهرهای بزرگ و مناطق توریستی صحبت میشود. یادگیری چند عبارات اساسی تاجیکی همیشه مفید است، زیرا تبادل فرهنگی را تشویق میکند و تجربه سفر را افزایش میدهد. با این حال، راهنماهای انگلیسی زبان را میتوان در بسیاری از مقاصد گردشگری استخدام کرد و در طول سفر شما را به راحتی و کمک میرساند. مطلبی در خصوص نژاد، زبان و خط تاجیکها در اینجا وجود دارد.
واحد پولی که در تاجیکستان استفاده میشود چیست؟
سامانی تاجیکستان (TJS) واحد پول رسمی در تاجیکستان است. اگر چه کارتهای اعتباری در برخی از هتلها و رستورانها پذیرفته میشوند، اما توصیه میشود که پول نقد با پولهای کوچک همراه داشته باشید، مخصوصاً هنگام سفر به مناطق روستایی که ممکن است گزینههای پرداخت کارت محدود باشد. تسهیلات مبادله ارز را می توان در شهرهای بزرگ، فرودگاهها و برخی هتلها یافت. در اینجا نوشتاری در خصوص پولهای تاجیکستان وجود دارد.
جاذبههای دیدنی در تاجیکستان کدامند؟
تاجیکستان دارای انبوهی از جاذبههای خیره کننده است. برخی از مکانهایی که باید از آن دیدن کنید عبارتند از شهر باستانی پنجیکنت، بزرگراه پامیر (یکی از مرتفعترین جادههای جهان)، دریاچه اسکندرکول، و کوههای فان. کاوش در شهرهای جاده ابریشم، استروشن و خجند نیز بسیار توصیه میشود، زیرا گنجینههای تاریخی و معماری منحصر به فردی را ارائه میدهند. اطلاعات کامل در خصوص عجایب گردشگری تاجیکستان را در
اینجا بخوانید.
غذاهای سنتی تاجیکستان چیست؟
غذاهای تاجیکی نشان دهنده سنتها و طعمهای منطقه است. غذای ملی "پلو" ترکیبی خوشمزه از برنج، گوشت و سبزیجات است. «مانتی» که نوعی پیراشکی است و «ششلیک»، گوشت سیخشده که روی شعله آتش کبابی میشود، نیز محبوب هستند. فرصت را از دست ندهید تا «سامبوسا»، یک شیرینی سرخ شده با مواد پرکننده مختلف، و «شوربا»، یک سوپ دلچسب پر از طعم را بچشید.
دیدگاه خود را بنویسید