دیوار بزرگ گرگان؛ مار سرخ ایران و یکی از شگفت‌انگیزترین سازه‌های دفاعی باستان

دیوار بزرگ گرگان یکی از مهم‌ترین آثار معماری و نظامی ایران باستان و یکی از شگفت‌انگیزترین سازه‌های دفاعی دوره ساسانی است که در گستره وسیعی از استان گلستان و منطقه ترکمن‌صحرا امتداد داشته است. این دیوار تاریخی در منابع و میان مردم با نام‌هایی مانند دیوار سرخ، مار سرخ، قزل‌آلان و سد اسکندر شناخته می‌شود و بقایای آن امروزه در محدوده شهرستان‌های بندر ترکمن، آق‌قلا، گنبد کاووس و کلاله دیده می‌شود. ویژگی مهم دیوار بزرگ گرگان تنها طول آن نیست؛ بلکه مجموعه‌ای گسترده از قلعه‌ها، خندق‌ها، کانال‌های انتقال آب، سدها و کوره‌های آجرپزی در ارتباط با آن ساخته شده بود که مجموعه‌ای پیچیده از مهندسی نظامی و مدیریت منابع را شکل می‌داد.