جاده ابریشم

عبدالعزیزخان (۱۶۱۴–۱۶۸۳ م)، پسر ندر محمد خان، فرمانروای ازبک بخارا (خان بخارا) در قرن هفدهم، پنجمین خان سلسله جانی (هشترخانی) بود که از ۱۶۴۵ تا ۱۶۸۱ میلادی سلطنت نمود. عبدالعزیزخان، مفتی و یکی از برجستهترین فرمانروایان سلسله جانیان بود. او فقه را نزد آخوند ملامحمد شریف بخاری آموخت و از وی اجازه فتوا گرفت. ادیب نیز بود و اغلب نامهها و فرمانها را خود انشا میکرد. با مرگ عبدالعزیز خان، سلسله جانیان رو به زوال نهاد.

یکی دیگر از جاذبههای شهر «بخارا» کاخ تابستانی شهر امیر یعنی مجموعه «ستاره ماه خاصه» است. این کاخ تابستانی در فاصله 4 کیلومتری شمال شهر بخارا واقع است. این تنها کاخ بیرون شهری باقی مانده از انقلاب اکتبر میباشد. کارهای ساخت و ساز کاخ ستاره ماه خاصه در اواسط قرن نوزدهم در دوران «امیر نصراللهخان» آغاز شد که تعداد زیادی از این بناها در دوران مختلف از بین رفته است.

یکی از بناهای مرکزی بخارای باستان منطقه لب حوض می باشد. مدرسه کاکلداش، مدرسه نادر دیوان بیگی و خانقاه صوفیان (محل صوفیان)، میدان تاریخی مرکزی را تشکیل میدهند. لب حوض زمانی یک محل تجاری مهم در جاده ابریشم بود اکنون کافه و رستورانی وجود دارد که با آب خنک شما را از گرمای روزهای گرم تابستانی نجات میدهد.

شاید بپرسید چرا تصویر او با بخارا مرتبط است. برای ساکنان کشور ازبکستان، این شخصیت رنگارنگ توسط نویسنده شوروی لئونید سولوویوف کشف شد. او دو رمان در مورد ماجراهای خوجه نصرالدین نوشت: «دردسر» و «شاهزاده مسحور». در اثر دوم قهرمان خوجه نصرالدین بخارا را طی می کند و وارد دربار امیر بخارا می شود. بر اساس این رمان در سال 1942 فیلمی ساخته شد و این شخصیت در بخارا ریشه دوانید که حتی به یک نماد ملی تبدیل شد.

بازار سیاب (Siab Bazaar) که با نام بازار مرکزی سمرقند نیز شناخته میشود، در قسمت تاریخی سمرقند و در نزدیکی بهترین جاذبههای گردشگری آن واقع شده است. این بازار صبحها فضایی شلوغ و پرهیاهو دارد؛ اما مملو از جذابیتهای ناب محلی است، از عطر ادویههای مختلف که با یکدیگر ترکیب شدهاند گرفته تا کوهی از خوراکیهای مختلف مانند میوههای خشکشده، مغزها و آجیلهای مختلف.

در ورودی سمرقند، سکونتگاه باستانی افروسیاب را میبینید که در قسمت شمالی شهر قرار دارد و یکی از مهم ترین مکانهای باستان شناسی در آسیای مرکزی است. با قدم زدن در این مکان های شگفت انگیز، می توانید غوطه ور شدن در دنیای باستان را احساس کنید، اشیاء تاریخ را لمس کنید. قدمت ویرانههای این شهر به قرن هشتم قبل از میلاد برمیگردد. در افراسیاب، کاخهایی با نقشهای گچ و نیز خانههای صاحبان اعیان، مساجد و مدارس، حمامها و بناهای آبی، خیابانهای سنگفرش شده دوره سامانیان یافت شد.

سمرقند یکی از مشهورترین شهرهای تاریخی آسیای مرکزی و از مهمترین مقصدهای گردشگری ازبکستان است؛ شهری که در طول بیش از دو هزار سال، محل برخورد تمدنها، زبانها، ادیان و فرهنگهای گوناگون بوده است. این شهر در دره حاصلخیز رود زرافشان در بخش مرکزی ازبکستان قرار دارد و موقعیت آن در مسیرهای تاریخی جاده ابریشم، نقش مهمی در شکلگیری جایگاه اقتصادی، سیاسی و فرهنگی سمرقند داشته است.

بازار چارسو (چورسو بازار) در تاشکند را برخی بزرگترین و قدیمیترین بازار آسیای میانه میدانند. بازاری که سنگ بنای ساختش به قرن نهم هجری باز میگردد و تا قرن 13 مدام در حال تکمیل بودهاست. پس از فروپاشی شوروی نیز چندین فروشگاه زنجیرهای بزرگ در چارسو، جا خوش کردهاند و چهره این مکان را تقریبا تغیییر دادهاند.

اولین جایی که به شما پیشنهاد میکنم در سمرقند ببینید، رصدخانه اُلُغبیگ است. این مکان تاریخی توسط ستارهشناس بزرگ، الغبیگ امیر تیموری ساخته شد. جالب است بدانید که مادر الغبیگ، گوهرشاد آغا بود که مسجد گوهرشاد در مشهد را ساختهاست و پدرش شاهرخ نیز فرزند تیمور از پادشاهان ایران بود.

تاشکند، پایتخت ازبکستان، شهری است که در کنار خیابانها و ساختمانهای مدرن، بخش مهمی از تاریخ چندصدساله آسیای مرکزی را نیز در خود حفظ کرده است. در بخش قدیمی شهر، مجموعهای از مسجدها، مدرسههای دینی، آرامگاهها و بناهای تاریخی قرار دارند که از گذشته تاشکند بهعنوان یکی از مراکز مهم فرهنگی و مذهبی منطقه حکایت میکنند.

در بین افراد بسیار اثر گذار بر تاریخ ازبکستان، به امیر تیمور میتوان اشاره کرد که فردی جنگ سالار، سیاستمدار، طرفدار دانش، آموزش، تجارت، فرهنگ و هنر بود. بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و اعلام استقلال ازبکستان، توجه وافری برای احیای میراث فرهنگی و معنوی غنی این کشور آسیای میانه شد، که به وسیله نیاکان و اجداد این سرزمین بنیانگذاری شده بود.

میدان امیر تیمور یکی از شناختهشدهترین جاذبههای گردشگری تاشکند و از مهمترین فضاهای شهری در مرکز پایتخت ازبکستان است. این میدان در قلب بخش مدرن شهر قرار گرفته و مجموعهای از بناهای تاریخی، فرهنگی و معماری شاخص تاشکند را در اطراف خود جای داده است.

زندان امیر که در زبان فارسی با نام «زندان» یا «زندان امیر» شناخته میشود، یکی از بناهای تاریخی و متفاوت شهر بخارا در ازبکستان است. این بنای تاریخی در بخش شمالغربی بافت قدیم شهر قرار گرفته و برخلاف بسیاری از مدرسهها، مسجدها، بازارها و آرامگاههای باشکوه بخارا، داستان آن با زندان، مجازات و بخش تاریکتری از تاریخ این شهر ارتباط دارد.

آنچه باعث میشود سفر جاده ابریشم یک سفر بینظیر، خاص و منحصر به فرد شود، تعداد بالای آثار باستانی، تاریخی و فرهنگی آن است که در این سفر دیده میشود. در سفر گروهی و فرهنگی جاده ابریشم بیش از 100 اثر باشکوه از نزدیک بازدید میشود. این لیست تعدادی از مکانهایی است که در سفر جاده ابریشم با هم خواهیم دید.

اگر برای سفر زمینی جاده ابریشم برنامهریزی میکنید و درباره مسیر، مرز، ویزا، حملونقل، اقامت، هزینهها، مدت سفر یا انتخاب مقصد سؤال دارید، این صفحه برای شماست. سؤال خود را مطرح کنید تا موضوع بررسی شود و تا حد امکان پاسخی کاربردی و متناسب با شرایط روز دریافت کنید.

قلعهها و کهندژها غالبا هسته اصلی تشکیل شهرها هستندکه پایگاه درباریان، پادشاهان، مغان و نظامیان بوده است. نارینقلعه که در میان اهالی میبد به نارنج قلعه نیز معروف است از این قاعده مستثنی نیست. قلعهای سترگ بر بالای تپهای که بر دشتهای اطراف احاطه کاملی داشت.

کاروانسرای عینالرشید یکی از بناهای تاریخی ارزشمند استان سمنان و از یادگارهای مسیرهای تاریخی عبور کاروانها در حاشیه کویر ایران است. این کاروانسرا در محدوده پارک ملی کویر و در نزدیکی کاروانسرای مشهور قصر بهرام قرار گرفته و موقعیت آن در میان کویر، سیاهکوه و مسیرهای تاریخی، جلوهای متفاوت به این بنای کهن داده است.

سمرقند و بخارا، از شهرهای هویتدار و حادثهساز شرق اسلامیاند که در درازنای تاریخ برجسته خود فراز و نشیبهای گوناگون را پیموده و تاریخ و ادب از آنها به افتخار یاد کردهاند. این دو شهر بزرگ از مهمترین شهرهای ماوراءالنهر به شمار میروند که همواره با اسطورهها و تاریخ ایران همراه بوده و شاعران، عالمان و دانشمندان نامدار پارسیزبان فراوانی در دامان خود پروردهاند.
وارد ازبکستان شدیم و با نامهربانیها و برخوردهای سخت مرزبانان مواجه شدیم؛ با وجود تنگناها، اشتیاق دیدار بخارا، شهر مدارس و مروارید قرون وسطی را داشتیم. بررسی دقیق وسایل و عکسها در مرز، تجربهای تلخ و فراموشنشدنی بود.

این مقاله نگاهی دارد به شور و شوق سفر به بخارا، سمرقند، مرو و خجند، جایی که تاریخ و فرهنگ آسیای میانه در آغوش طبیعت و یادگارهای تاریخی آن، با ویژگیهای بینظیر خود، دل هر مسافری را به تپش میاندازد و به تجربهای فراموشنشدنی دعوت میکند.

هر سال یک سفر بسیار منحصر به فرد از طرف سفرهای گردشگری نازنیوز برگزار می شود. این سفر به نام "سفر جاده ابریشم" معروف است. بازدید از سه کشور ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان و شهرهای پرآوازه عشق آباد، مرو، بخارا، سمرقند، تاشکند، خجند، پنجکنت و دوشنبه در این سفر برنامه ریزی شده است.

استروشن، شهری تاریخی در شمال تاجیکستان و از مهمترین شهرهای ولایت سغد است. واقع در دامنههای شمالی رشتهکوه ترکستان و در ارتفاع حدود هزار متر، این شهر حدود ۷۸ کیلومتر جنوبغربی خجند قرار گرفته است.

جشنواره یانار (YONAR) در بارساکلمس ازبکستان برگزار میشود و به معرفی فرهنگ و هنر محلی میپردازد. این رویداد فرصتی برای آشنایی با سنتها، موسیقی و صنایع دستی منطقه است و بازدیدکنندگان را به دنیای جذاب و متنوع فرهنگ ازبکستان میبرد.
