سفرهای ناز
مجتمع معماری تاريخی حضرت شاه در بخش قديمی شهر استروشن واقع شده كه متشكل از 3 ساختار مذهبی است. آرامگاه حضرت شاه، آرامگاه خدايار ولعمی و مسجد حضرت شاه و(همچنين مسجد نمازگاه) كه به شكل نيم دايرهای اطراف يك چشمه آب چيده شدهاند. حضرت شاه نام روحانی است كه در آنجا تدفين شده. طبق افسانههای شفاهی وی برادر كاظم بن عباس است كه به طور فرضی در قرن يازدهم در مجتمع شاه زند سمرقند تدفين شده و عموزادهی حضرت محمّد(ص) میباشد.
موزه تاریخی شهر خجند چندين سال پیش گشایش یافت. اين موزه هم اکنون به مهمترین مکان دیدنی شهر تبدیل شده و بازدید از آن جزء برنامههای حتمی ميهمانان دوّمین شهر بزرگ تاجیکستان است. نمای ساختمان آن که به استحکامات عظیم باستانی میماند، یادآور دژ بزرگی است که زمانی در کرانۀ رود سیر(سیحون) خودنمایی میکرد و گویا در سدۀ چهارم پیش از میلاد دیدبانگاه لشکر اسکندر مقدونی بوده است. بازماندههای آن دژ کهن را میتوان درست در کنار همین ساختمان جدید امروزي به نظاره نشست.
خجند دوّمين شهر بزرگ تاجيكستان میباشد، كه در شمال كشور واقع شده است، يكی از قديمیترين شهرهای تاجيكستان كه حدود 2300 سال قبل در طول دوران الكساندر بزرگ تأسيس شد. طبق گفته تاريخ نويسان يونانی در سال 329 قبل از ميلاد مسيح، الكساندر بزرگ قلعهای بر روی رودخانه تانايس يا ياكسارت (سيحون امروزی) بنا كرد، و با آن مرز طبيعی امپراطوری خود را مشخّص كرد. وی آن را به نام خود ناميد و آن را با جنگجويان يونانی و جمعيّت محلّی سكنی داد.
در كنار رود زرافشان، در قسمت پايان دهِ ويشب، واقع در ولايت سغد تاجيكستان مزار مباركي وجود دارد كه مردم آن را منسوب به عارف نامآور و آفتاب عالم عرفان شمسالدّين تبريزی میدانند. اين روستا حدوداً 200 كيلومتر تا شهر دوشنبه پايتخت تاجيكستان و 250 كيلومتر تا شهر سمرقند فاصله دارد. مردم روستای ويشب و روستاهای اطراف تمامی مراسم و سنّتهای مذهبی خود را در اين مزار انجام میدهند.
قلعه یمچون یکی از بزرگترین استحکامات تاریخی دره وخان در بدخشان کوهستانی تاجیکستان است. این دژ در ارتفاع حدود ۳۱۶۴ متر، نزدیک روستای یمچون در ناحیه ایشکاشیم قرار دارد و بر مسیرهای تاریخی دره پنج اشراف دارد. پرونده تاجیکستان در فهرست موقت یونسکو، دورههای استفاده از محوطه را از حدود سدههای دوم و اول پیش از میلاد تا سدههای پنجم تا هفتم و سپس دهم تا یازدهم میلادی ذکر میکند؛ بنابراین نسبتدادن کل مجموعه موجود فقط به «قرن سوم پیش از میلاد» سادهسازی تاریخ چندمرحلهای آن است.
در فوریه سال 1911 در مرکز پامير زلزلهای در مقیاس 9 ریشتر به وقوع پیوست و سبب یک رانش عظیم شد که رودخانه مرغاب را مسدود کرد. قسمت پهناوری از سراشیبیهای موزكال فرو ریختند و به آرامی روستای اوسای در زير حجم عظيمی خاك مدفون شد. تقریباً 90 سکنه از روستا کشته شدند. احتمالاً آنها هرگز نفهمیدهاند چه اتفاقی افتاده است. مسدود شدن رودخانه سبب ایجاد یک دریاچه شد. دریاچه شروع به انباشتن آب رودخانه کرد و یک سال بعد از زلزله به روستای سارز سرازیر شد.
قلّه اسماعيل سامانی معروفترین منطقهی گردشگری و کوهنوردی در پامیر، بلندترین قلّه در همهی کشورهای مشترک المنافع (CIS) است. اين قلّه تا پيش از اين با نام قلّه كمونيزم مشهور بود. ارتفاع اين قلّه مشهور از سطح دريا 7495متر میباشد. قلّه كمونيزم در سال 2000 به احترام پایهگذار سلسهی بزرگ سامانيان در قرن 10 به اسماعیل سامانی، تغییر نام داده شد. قلّه در سال 1928م در طی تحقیق یک هیئت اعزامی از آلمان و شوروی کشف شد و تا مدّتی قلّه استالين نام داشت.
کوهستان افسانهای لعل در سمت چپ درّهای به همین نام در شمال سراشیبیهای رشته کوه لعل و در سمت راست رودخانهی پنج و در بین راه بین خاروغ و ايشكاشيم واقع شده است. لازم است شما از جادهی اصلی به سمت چپ بچرخید و از سربالايیهای کوهستان به سمت روستای كوه لعل که 200 متر بالاتر از رودخانهی پنج واقع شده است، بالا بروید. تقریباً 8 کیلومتری بعد از روستا و بعد از چندین پیچ در جاده به کوهستان لعل میرسید.
یاشیلکول و بولونکول دو دریاچه آب شیرین مرتفع در دره علیچورِ پامیر تاجیکستاناند. یاشیلکول بزرگتر و عمیقتر است و حدود ۳۵٫۶ تا ۳۶ کیلومتر مربع وسعت و نزدیک ۵۱ تا ۵۲ متر عمق بیشینه دارد؛ بولونکول کمعمقتر است و همراه تالابها و مراتع خیس اطراف، زیستگاهی مهم برای پرندگان کوهستانی و مهاجر میسازد. این منطقه در ناحیه مرغابِ بدخشان کوهستانی و نزدیک جاده پامیر قرار دارد.
درياچه قرهكول يا دریاچه سیاه بزرگترین منبع آب طبیعی در تاجیکستان است که در شرق پامیر واقع شده و 3900 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این دریاچه مساحتی در حدود 380 کیلومتر مربع را در بر میگیرد و متوسط تا 238 متر عمق دارد. این دریاچه 33 کیلومتر طول و 23 کیلومتر پهنا داشته و یک رشته جزیره بزرگ که از شمال به جنوب کشیده شده دریاچه را به دو قسمت کمعمق شرقی و قسمت عمیق غربی تقسیم کرده است.
لازوريت يا همان سنگ لاجورد يا لاژورد نام دیگر این سنگ معدنی است که طیف متنوعی از نیلی، بنفش، آبی گلگندم یا سبزآبی دارد. منابع محدودی از این سنگ در جهان وجود دارد. در افغانستان، تاجیکستان، روسیه و شیلی معادني از اين سنگ پيدا شده است. بهترین سنگهای نیلی فقط در پامیر غربی و افغانستان استخراج میشود و بسیار نادر است. نمونههای لاجورد معمولاً به علّت ناخالصی خالدار یا راهراه هستند. کریستالهای پریت طلایی، پریت سولفوریک این سنگ را به نحو خاصی زیبا میسازد.
منطقه حفاظتشده به صورت کلی بخشی از زیستبوم بوده که کلیه عناصر آن اعم از زنده و غیر زنده شامل جانوران (مهرهداران)، گیاهان، حشرات و بندپایان، جلبکها و قارچها، باکتریها و تک سلولیها و … و حتی منابع کانی، شکل زمین، مورفولوژی، منابع آبی و کلیه عناصر فیزیکی آن بهطور کامل و با اهداف خاص در غالب طرحهای پهنهبندی داخلی مناطق در سطوح حفاظتی مختلف مورد حفاظت قرار میگیرند.
قلعه قهقهه یکی از دژهای تاریخی شاخص بدخشان کوهستانی تاجیکستان است که بر صخرهای طبیعی در نزدیکی اشکاشم و مشرف به رود پنج قرار دارد. منبع رسمی گردشگری تاجیکستان ارتفاع محل را حدود ۲۶۴۲ متر از سطح دریا، ارتفاع صخره را حدود ۱۲۵ متر بالاتر از ساحل چپ رود و فاصله قلعه را حدود ۵ کیلومتر از مرکز اشکاشم اعلام میکند. جایگاه مرتفع قلعه امکان دیدهبانی بر دره وخان و مسیر حرکت کاروانها را فراهم میکرد و همین موقعیت، اهمیت دفاعی آن را توضیح میدهد.
گرمچشمه یکی از شناختهشدهترین چشمههای آب گرم و تفرجگاههای آبدرمانی پامیر در بدخشان کوهستانی تاجیکستان است. آب گرم معدنی از میان سنگها و رسوبات تراورتنی بیرون میآید و در پیرامون خروجیها حوضچهها و سازندهای آهکی ایجاد کرده است. منابع رسمی تاجیکستان دمای متوسط آب را حدود ۵۹ درجه سانتیگراد گزارش میکنند و ترکیب آن را در رده آبهای گرم معدنی حاوی ترکیبات سولفیدی/سولفید هیدروژن، کربناتی، کلریدی ـ هیدروکربناتی، سدیمی و سیلیسی توصیف میکنند.
خاروغ مرکز اداری ولایت خودمختار بدخشان کوهستانی تاجیکستان و یکی از مهمترین شهرهای پامیر است. شهر در درهای کوهستانی و در نزدیکی مرز افغانستان شکل گرفته و امروز علاوه بر نقش اداری و خدماتی، یکی از مراکز دانشگاهی و علمی مهم شرق تاجیکستان است. خاروغ برای بسیاری از مسافران نقطه ورود به مسیرهای پامیر تاجیکستان، دره وخان و مناطق مرتفع بدخشان محسوب میشود.
بُختَر مرکز اداری ولایت ختلان در جنوب تاجیکستان است؛ شهری که در منابع قدیمی فارسی و بسیاری از نقشههای پیش از سال ۲۰۱۸ با نام «قرغانتپه» یا «قورغانتپه» شناخته میشد. نام شهر در سال ۲۰۱۸ رسماً به بُختَر تغییر کرد، بنابراین استفاده از «قرغانتپه» برای معرفی امروزی شهر نیازمند توضیح تاریخی است. خبرگزاری ملی تاجیکستان هنگام تغییر نام، بُختَر را مرکز ختلان و شهری در بیش از ۱۰۰ کیلومتری دوشنبه معرفی کرد.
بالجوان یکی از نواحی کوهستانی ولایت ختلان در جنوب تاجیکستان است که جاذبههای طبیعی و تاریخی را کنار هم دارد. منابع رسمی گردشگری تاجیکستان، قلعه میر بالجوان و آبشار ساریخسور را از مهمترین مقاصد این ناحیه معرفی میکنند. برای مسافری که از دوشنبه یا بُختَر راهی جنوب و شرق ختلان میشود، بالجوان میتواند مقصدی برای ترکیب تاریخ محلی، طبیعت کوهستانی و روستاگردی باشد.
نووارا الیا شهری کوهستانی در استان مرکزی سریلانکاست که در ارتفاع حدود ۱۸۶۸ متر قرار دارد و با آبوهوای خنک، مزارع چای، معماری بهجامانده از دوره استعمار بریتانیا و جاذبههای طبیعی پیرامون شناخته میشود. بلندترین کوه سریلانکا، پیدوروتالاگالا، در نزدیکی شهر قرار دارد. برای سفر، بهتر است اطلاعات قدیمی درباره قیمت بلیت، کرایه حملونقل و ساعات فعالیت جاذبهها را کنار بگذارید و دادههای روز هر مجموعه را بررسی کنید.
شاید اطلاع داشته باشید که سریلانکا یکی از بزرگترین تولید کنندگان چای دنیا محسوب میشود، به همین دلیل در این کشور تعداد زیادی مزرعه چای وجود دارد. تماشای مزارع چای همراه با کارخانههای تولید چای در سفر به این کشور کاری بسیار لذت بخش است. مزرعه چای گیراگاما دقیقا در خروجی شهر کندی واقع شده و همچنین شامل کارخانه تولید چای و تپههای چایکاری شده از چای سبز گرفته تا ارلگری است.
یکی از بهترین باغهای گیاه شناسی کشور سریلانکا در شهر کندی قرار دارد که همواره مورد توجه گردشگران بوده است. این باغ تاریخی توسط انگلیسیها دچار تغییراتی شده است؛ با اینکه در فاصله ۵.۵ کیلومتری غرب شهر کندی واقع شده اما سالانه حدود دو میلیون گردشگر از این باغ بازدید میکنند. در این باغ زیبا میتوانید به بیش از ۴۰۰۰ گونه گیاهی از جمله انواع گلهای ارکیده، ادویه جات، گیاهان دارویی و درختان دسترسی داشته باشید. بازدید از این باغ برای گردشگران در همه ردههای سنی توصیه میشود.
قلعه سیگیریا قلعهای قدیمی در میان جنگلهای کشور سریلانکا از جنس سنگ ساخته شده است و از نظر تاریخی دارای ارزش بالایی است. ارتفاع این قلعه نزدیک به ۲۰۰ متر است و در اطراف آن خرابههای قلعه و کاخ باستانی قرار گرفتهاند. دروازه این قلعه به شکل شیر است و صعود به این قلعه کاری بسیار دشوار بوده اما واقعا ارزش بالا رفتن و تماشای چشم انداز بی نظیر را دارد.
این مجسمه عظیم یکی دیگر از جاذبههایی دیدنی شهر کندی محسوب میشود که بازدید از آن را نباید از دست بدهید. این مجسمه حدودا ۲۷ متر ارتفاع دارد و از اکثر نقاط شهر دیده میشود. برای رسیدن به این مجسمه باید از چندین پله بالا بروید و و از این قسمت می توانید دریاچه کندی، کارخانه چای و استادیوم فوتبال را به راحتی ببینید. میتوان گفت این جاذبه جزو قابل توجهترین آثار مذهبی شهر کندی در میان اهالی و توریستها است. همچنین این منطقه در هنگام شب زیباتر میشود.
این مرکز در روستای پیناوالا در ۱۳ کیلومتری شمال غرب شهرستان کاگل واقع شده است. به عنوان بزرگترین مرکز نگهداری از فیلهای آسیا در میان کشورهای جهان شهرت دارد. این مرکز در سال ۱۹۷۵ آغاز به فعالیت کرده و طبق آخرین آمار دارای ۸۸ رأس فیل است؛ در این مرکز از بچه فیلهای یتیم و فیلهای آسیب دیده نیز نگهداری میشود. در طول روز فیلهای ماده به همراه بچههای خود آزادانه به گشت و گذار پرداخته و آب تنی میکنند.
از جاذبههای زیبای شهر کندی میتوان به دریاچه کندی اشاره کرد که به صورت مصنوعی در وسط شهر ساخته شده است. این دریاچه در سال ۱۸۰۷ در کنار معبد دندان مقدس به صورت حفاظت شده ساخته شده، به طوری که ماهیگیری در آن ممنوع است. دریاچه کندی توسط آخرین پادشاه سریلانکا به نام ویکراما راجاسین ساخته شده است که با نام اقیانوس شیری نیز یاد میشود.
در این معبد، دندان مقدس بودا نگهداری میشود و همواره در میان بوداییان سریلانکا و جهان از اهمیت زیادی برخودار است. این معبد در سال ۱۵۹۳ میلادی توسط یکی از پادشاهان سریلانکا ساخته شده و سپس چندین بنا به آن اضافه گردیده است. این معبد جزو مکانهای مقدس در کندی محسوب میشود؛ معبدی با سقف طلایی که محل قرار گرفتن دندان بودا است. خود معبد دندان نیز در مجموعه قصر سلطنتی واقع شده و از چندین معبد و موزه تشکیل شده است.
این پارک بینظیر در خط ساحلی شهر کلمبو قرار دارد و در زمانهای قدیم به عنوان مکانی برای برگزاری مسابقات سوارکاری، فوتبال، راگبی و تنیس استفاده میگردیده است، ولی امروزه با تغییر کاربری برای تفریح و گذران وقت استفاده میشود که میتوانید چشم انداز زیبایی از اقیانوس هند را تماشا کنید یا از طلوع و غروب زیبای خورشید در این پارک لذت ببرید. گردشگران در هنگام بازدید از این پارک سیر نمیشوند و در سفرهای بعدیشان نیز به بازدید از این پارک علاقه نشان میدهند.
این معبد زیبا در دوران پرتغالی ها ساخته شده و جزو قدیمی ترین معبدهای شهر کلمبو به شمار می رود. این مکان به خدای جنگ اسکندا اختصاص دارد و در واقع نقطه شروع جشنواره سالانه هندو هاست. ساختمان اصلی این معبد به عنوان نمادی برای خدایان و الهه ها تزئین شده است و در داخل این معبد نیز چندین زیارتگاه به نام های شیوا و گانشا وجود دارد. در هنگام سفرتان به شهر کلمبو بازدید از معبد سریلانکا سری کایلا واساناتار با شکوه را از دست ندهید.
بزرگترین موزه سریلانکا به عنوان موزه ملی شناخته میشود و در سال ۱۸۷۷ توسط ویلیام هنری گریگوری تاسیس شده است. موزه ملی کلمبو دارای معماری به سبک ایتالیایی است و محلی برای نگه داری اشیای سلطنتی مربوط به پادشاهان کندیان است. اگر اغراق نباشد؛ بیش از ۱۰۰ هزار وسیله قدیمی در این موزه وجود دارد که مطابق با دورههای تاریخی تنظیم شدهاند. در این موزه، کتابخانهای نیز دایر است که شامل مجموعه وسیعی از کتابهای تاریخی و فرهنگی است و در مردم شناسی و انسان شناسی نقش مهمی ایفا میکند.
معبد گانگارامایا، معبدی بودایی در شهر کلمبو سریلانکا واقع شده است. میتوان گفت یکی از بهترین جاذبههای گردشگری در شهر کلمبو همین معبد بودایی است. لذت تماشای معماری معابد بودایی و اعمال دینی که در آن ها انجام میگیرد به شناخت میراث دوهزار ساله دین بودایی کمک میکند، شاید برایتان جالب باشد که امروزه بیش از پانصد میلیون بودایی در کره زمین زندگی می کنند.
مسجد سرخ کلمبو با معماری زیبا جزو جاذبههای گردشگری شهر به شمار میرود. این مسجد علاوه بر معماری شگفت انگیز دارای قدمت زیادی است و تاریخچه ساخت مسجد سرخ کلمبو به سال ۱۹۰۸ بر میگردد که توسط هندی های مسلمان ساخته شده است؛ هندیهای میخواستند در هنگام تجارت کشور در کشور سریلانکا مکانی برای عبادت داشته باشند. ساخت بنای اصلی این مسجد فقط یک سال طول کشید و در طی سالیان بعد مورد استفاده خیلی از دریانوردان نیز قرار گرفت.
آرامگاه میر سید علی همدانی در میدان اسماعیل سامانیِ کولاب، از مهمترین زیارتگاههای فرهنگی و صوفیانه جنوب تاجیکستان است. میر سید علی همدانی، مشهور به شاه همدان و امیرکبیر، عارف و نویسنده کبروی قرن هشتم هجری بود؛ در ۱۲ رجب ۷۱۴ قمری، برابر با ۱۳۱۴ میلادی، در همدان زاده شد و در ۷۸۶ قمری، برابر با ۱۳۸۴ یا اوایل ۱۳۸۵ میلادی، در مسیر سفر و در حوالی کنر درگذشت. پیکر او سپس به ختلان، در محدوده کولاب امروزی، منتقل و دفن شد.
تخت سنگین محوطهای باستانی در ناحیه قبادیان استان ختلان تاجیکستان، در ساحل راست رود وخش و نزدیک محل پیوند آن با پنج و شکلگیری آمودریا است. مهمترین بنای کاوششده آن «معبد جیحون» یا معبد اکسوس است؛ مجموعهای که معماری و یافتههایش آمیزش سنتهای باختری، ایرانی و هلنی را نشان میدهد. کاوشهای نظاممند از ۱۹۷۶ آغاز شد و هزاران شیء، سلاح، سکه، پیکره و اثر عاجی از آن به دست آمد. تخت سنگین در فهرست آزمایشی یونسکو قرار دارد و هنوز میراث جهانی ثبتشده نیست.
اجنهتپه یا «تپه شیطان» بقایای یک مجموعه بزرگ بودایی متعلق به سدههای هفتم و هشتم میلادی در دره وخش، استان ختلان تاجیکستان است. محوطه حدود ۱۰۰ در ۵۰ متر وسعت دارد و از دو بخش اصلی صومعه و معبد تشکیل میشود. مشهورترین یافته آن پیکره گِلی بودا در حالت نیروانا است که یونسکو طول آن را ۱۲ متر ثبت کرده و امروز در موزه ملی آثار باستانی تاجیکستان در دوشنبه نگهداری میشود. اجنهتپه از سال ۱۹۹۹ در فهرست آزمایشی یونسکو قرار دارد و هنوز میراث جهانی ثبتشده نیست.
درّه قرهتاغ تقریباً از 8 کیلومتری نزدیک یک بزرگراه در44 کیلومتری غرب دوشنبه پشت روستای قرهتاغ که در امتداد کناره راست رودخانه قرهتاغ کشیده شده است، شروع ميشود. یک مسیر در امتداد درّه شیرکنت در کناره چپ رودخانه کشیده شده است که تقریباً 20 کیلومتر است. خانهها و باغهای ساکنین محلّی مانند یک روبان پیوسته در امتداد رودخانه در قسمت پایینی درّه کشیده شدهاند. هیچ کس در قسمت بالایی درّه زندگی نمیکند.
سریلانکا، کشور سواحل بیانتها، آثار تاریخی متعدد، مردم مهماننواز و غذاهای لذیذ و ارزان است. کشورهای بسیار کمی در دنیا هستند که بهاندازه سریلانکا، جاذبهها و آثاری دارند که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده باشد. فرهنگ بیش از ۲۰۰۰ ساله سریلانکا را میتوانید در بقایای آثار تاریخی تماشا کنید.
ما خود را متعهد به اصول اکوتوریستی می دانیم. اکوتوریسم سفری است مسئولانه به مناطق طبیعی، که موجب حفظ محیط زیست و بهبود زندگی مردم محلی گردد. ما خود را ملزم به رعایت موارد زیر میدانیم و از همسفران خود نیز خواهشمند است تا نهایت کوشش خود را در رعایت این موارد داشته باشند: