فرهنگ و آدابورسوم
برای تجربهای اصیلتر و عمیقتر در سفرهای خود، از عادات غذایی مردم محلی تبعیت کنید. بیرون غذا خوردن هر شب، چه در خانه و چه در سفر، غیرمعمول است. بنابراین، مانند یک محلی فکر کنید و خرید کنید! در اولین فرصت، بازارها و فروشگاههای محلی را که مردم محلی برای خرید مواد غذایی خود مراجعه میکنند، پیدا کنید. ببینید چه غذاهایی میخرند، چه میوهها و سبزیجات فصلی در دسترس هستند و چه غذاهایی در اولویت سبد خرید آنهاست.
قاعده طلایی برای صرفهجویی در هزینههای غذایی هنگام سفر این است که از مناطق توریستی دوری کنید. این یک اصل مهم است که نباید فراموش کنید. اگر رستورانی را دیدید که منویی رنگارنگ با ترجمههای متعدد دارد، از آن دور شوید! این رستورانها به دنبال مشتریان توریست هستند و قیمتهایشان به مراتب بالاتر از حد معمول است. برای یافتن یک مکان مناسب برای صرف غذا، پیادهروی کنید و خود را از دام منطقه توریستی رها سازید.
چشیدن غذاهای ویژه تاجیکستان یکی از نکات برجسته هر بازدید از این کشور است. نه تنها مواد اولیه تازه و خوشمزه به صورت محلی تولید میشوند، بلکه موقعیت این کشور در جاده ابریشم باعث شده است که برای قرنها، غذاهای ملّی متنوع آن تحت تأثیر فرهنگهای چین، روسیه، ایران و شبهقاره هند قرار بگیرد. در اینجا هشت غذای برتر معرفی میشوند که آشپزی تاجیکستان را از کشورهای همسایه متمایز میکند:
برای درک بهتر مقصد سفر خود و غنیمت شمردن لحظات حال، دانستن تاریخچه و گذشته آن مکان ضروری است. پیش از سفر، مطالعه در مورد تاریخچه، فرهنگ و رویدادهای گذشته آن مکان، میتواند تجربهای غنی و پربار را برای شما رقم بزند. با این کار، درک عمیقتری از محیط اطراف خود به دست خواهید آورد و میتوانید ارتباطی عمیقتر با مکانهایی که بازدید میکنید، برقرار کنید.
یکی از بهترین راهها برای آشنایی با یک شهر جدید، گمشدن در آن است. بله، درست خواندید! گمشدن یا به عبارتی سرگردانی بیهدف میتواند روش فوقالعادهای برای کشف ناشناختهها باشد. وقتی به یک شهر جدید سفر میکنید، اجازه دهید در پیچ و خم کوچهها و خیابانهایش گم شوید. قدم بزنید و از مسیر اصلی منحرف شوید. گوگل مپ را کنار بگذارید و بدون کمک گرفتن از فناوری، راه خود را بیابید. شاید در ابتدا ترسناک به نظر برسد، اما وقتی در این مسیر گام بردارید، شگفتیهای آن شما را مجذوب خواهد کرد.
پارک صدرالدّین عینی یک پارک فرهنگی و تفریحی است که در سال 1960 در شمال شهر دوشنبه ساخته و به بهرهبرداری رسید. مساحت کل پارک 6 هکتار است. مسیر اصلی پارک به قسمت دایرهای شکلی که پر از باغچههای گلدار است تا ورودی دوم منتهی میشود.در محوطه پارک تعدادی تراس، بالکن، چایخانه، اشکال کوچک معماری، ویژگیهای طراحی پارک، فوارهها و غیره وجود دارد. علاوه بر این، انواع زیادی از درختان، بوتهها، گیاهان و گل ها در سراسر پارک کاشته شده است.
ازبکستان یکی از مهمترین کشورهای آسیای مرکزی و یکی از ارزشمندترین مقصدهای فرهنگی در مسیر تاریخی جاده ابریشم است. این کشور در قلب آسیای مرکزی قرار گرفته و شهرهایی مانند سمرقند، بخارا، خیوه و تاشکند، هر یک بخشی متفاوت از تاریخ چند هزار ساله این منطقه را در خود جای دادهاند.
این منطقه گردشگری به وسعت ۱۷ هکتار است که مهمانان جاده ابریشم می توانند در آن با تاریخ و سنّت های سرزمین و مردم ازبکستان آشنا شوند. خیابان هایی باریک مملو از مغازه های هنرمندان و صنعتگران و نجاران. در اینجا خود را در یک محیط افسانه ای شرقی زیبا غوطه ور خواهید کرد. گنبدهای فیروزه ای به همراه دیوارهای کاشیکاری شده با برج های بلند.
جادههای کهن تجاری آسیای مرکزی، با مناظری افسانهای و تاریخی درخشان، بار دیگر مورد توجه گردشگران قرار گرفتهاند. در این نوشتار تلاش کردهام، بهترین مسیرها برای کاوش در ثروتهای پنهان آن را ارائه کنم.
سفر به قرقیزستان بدون گشت و گذار در میان دشتهای وسیع و کوههای سر به فلک کشیده و همراهی با عشایر اصیل این سرزمین، ناتمام خواهد بود. در این سفر، فرصتی طلایی برای شما فراهم میشود تا با اسبهای اصیل قرقیزی بر روی دشتهای پهناور یورتمه بروید و از زیباییهای بینظیر این سرزمین لذت ببرید.
انجمن مسیرهای فرهنگی در حال حاضر 20 مسیر راهپیمایی طولانی مدت در ترکیه دارد. چهار مورد از این مرزها از مرزهای بین المللی عبور می کنند و به سایر بخش های اروپا و آسیا ادامه می دهند. پیادهگردی برای همه سلیقهها وجود دارد: از مناظر نفسگیر گرفته تا جادهها و خرابههای تاریخی، بیابان ناهموار تا زندگی روستایی.
تئاتر بزرگ دولتی آکادمیک ازبکستان به نام علیشیر نوایی در ژوئن 1939 تاسیس شد. این یکی از تئاترهای اپرا و باله پیشرو در ازبکستان است. این تئاتر دارای تاریخ غنی پر از رویدادهای مهم است. اولین نمایش اپرای مردمی بوران که در سال 1939 روی صحنه رفت، در میان تماشاگران و منتقدان با موفقیت همراه بود. پس از آن اپراهای دیگری مانند "یوجین اونگین"، "گلسارا" و باله - "کوپلیا"، "خشخاش سرخ"، "دن کیشوت"، "رقصنده باله" و... در اینجا به روی صحنه رفتند.
کاخ پوتالا یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری در شهر لهاسا، پایتخت تبت، است. این کاخ از نظر تاریخی و فرهنگی بسیار ارزشمند است و از دیدگاه معماری نیز بسیار جذاب میباشد. کاخ پوتالا به عنوان یکی از مقدسترین مکانهای مذهبی بوده و از دوران قدیم مورد توجه مردم تبت قرار گرفته است. امروزه، این کاخ به عنوان جایگاهی برای موزه، گردشگری و تبیین فرهنگ و تاریخ تبت شناخته میشود.
تاجیکستان یکی از متفاوتترین مقصدهای آسیای مرکزی است؛ کشوری کوهستانی که بخش بزرگی از سرزمین آن را ارتفاعات، درههای عمیق، رودخانههای خروشان و دریاچههای کوهستانی تشکیل میدهند. با این حال، جذابیت تاجیکستان تنها به طبیعت آن محدود نمیشود. پیوند عمیق با فرهنگ و زبان فارسی، شهرهای تاریخی، روستاهای سنتی، مهماننوازی مردم و مسیرهای تاریخی جاده ابریشم، این کشور را به مقصدی تبدیل کرده است که میتوان در آن همزمان طبیعت، تاریخ و فرهنگ را تجربه کرد.
من به عنوان یک علاقمند موسیقی تاجیکستان، مفتخرم که مروری کوتاه بر تاریخچه غنی و پربار موسیقی تاجیکستان داشته باشم. موسیقی تاجیکستان، گنجینهای ارزشمند از فرهنگ و هویت این سرزمین است که از اعصار گذشته تا به امروز، با نغمهها و آواهای دلنشین خود، روح مردم را نوازش داده است.
منزل استاد کمال الملک، نقاش بزرگ ایرانی، در روستای حسین آباد کمال، واقع در 3 کیلومتری جنوب شهر فیروزه، در استان خراسان رضوی، گنجینهای از تاریخ و هنر را در خود جای داده است. این خانه که محل زندگی و سکونت استاد در سالهای پایانی عمرش بوده، با معماری ساده و صمیمی، فضایی دلنشین و خاطرهانگیز را برای بازدیدکنندگان تداعی میکند.
آسیابهای بشرویه، مجموعهای از آسیابهای آبی با قدمت چند صد ساله هستند که در شهرستان بشرویه واقع در استان خراسان جنوبی قرار دارند. این آسیابها که در دوران صفویه احداث شدهاند، شاهکارهایی از مهندسی ایران باستان هستند و به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری این منطقه شناخته میشوند.
سنگ افراشتهها، که به سنگ قبر، سنگ مزار، استوانه و پلاک نیز معروف هستند، از دیرباز به عنوان نشانهای برای محدود کردن محل دفن و گرامیداشت یاد و خاطره فرد متوفی مورد استفاده قرار میگرفتهاند. این سنگها که در گذر زمان، حامل اطلاعات ارزشمندی در خصوص تاریخ، فرهنگ و باورهای جوامع مختلف شدهاند، به عنوان رازگویان خاموش تاریخ، دریچهای به سوی گذشته را به روی ما میگشایند.
بازار میثم سرایان، مشهور به بازار سرپوشیده، بنایی تاریخی با معماری باشکوه و فضایی دلنشین، در قلب شهر سرایان واقع شده است. این بازار که در دوره صفویه بنا شده، یادگاری از شکوه و رونق تجارت در آن دوران است و امروزه به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری استان خراسان جنوبی، پذیرای گردشگران و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ است.
بنا به دستور امیر اسماعیل خان شوکت الملک، بنای باشکوهی در سال 1312 هجری قمری در شهر بیرجند سر برآورد. هدف از ساخت این بنا، برپایی مراسم عزاداری سید و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین (ع) بود. اما 14 سال بعد، در سال 1326 هجری قمری، برادر امیر اسماعیل خان، یعنی ابراهیم خان شوکت الملک، تصمیم به تغییر کاربری این بنا گرفت. او با الهام از مدرسه دارالفنون در تهران، مدرسه شوکتیه را به عنوان یکی از اولین مدارس آموزش علوم نوین در ایران تاسیس کرد.
بازار قدیم دزفول، مشهور به بازار کهنه، یکی از دیدنیهای تاریخی این شهر در جنوب ایران است. این بازار که در کنار مسجد جامع قرار دارد، قلب تپنده شهر و محل داد و ستد و فعالیتهای اقتصادی مردم بوده است.
در تنگاب فیروزآباد، نگاره ای باشکوه از مراسم تاجگذاری اردشیر بابکان، بنیانگذار سلسله ساسانی، بر جای مانده است. این نقش برجسته، لحظه ی اعطای حلقه ی سلطنت از جانب مظهر اهورامزدا به پادشاه ساسانی را به تصویر میکشد.
در 8 کیلومتری شمال غربی شهر قائمیه، در روستای قندیل، نگاره ای سنگی از دوران ساسانیان بر دل کوه نقش بسته است. این نقش برجسته، صحنه ازدواج شاپور اول، پادشاه ساسانی، با ملکه آذر اناهید (آناهیتا) را به تصویر میکشد.
تئاتر شهر، بزرگترین سالن نمایش تئاتر ایران، نمادی برجسته از فرهنگ و هنر در قلب تهران است. این مجموعه بینظیر در خیابان ولیعصر واقع شده و جایگاه ویژهای در توسعه هنرهای نمایشی و فرهنگ ایرانی دارد.
بازار نراق، در قلب شهر نراق در استان مرکزی، نگینی از معماری ایرانی و یادگاری از دوران قاجار است. این بازار سرپوشیده، به عنوان بزرگترین بنای تاریخی نراق، در سال ۱۳۶۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
بازار رضا، نگینی در قلب مشهد، مقصدی جذاب برای گردشگران و زائران این شهر مقدس است. این بازار که در ضلع شرقی خیابان امام رضا واقع شده، علاوه بر اینکه یکی از مهمترین مراکز اقتصادی ایران است، به عنوان یک جاذبه تفریحی و تاریخی نیز شناخته میشود.
روستای پشته، روستایی با قدمت و تاریخی غنی در 50 کیلومتری غرب تایباد و در مسیر تایباد به خواف واقع شده است. این روستای کوهستانی، به دلیل قرارگیری در دامنه کوه و معماری منحصر به فردش، به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری خراسان رضوی شناخته می شود.
نقش برجسته بهرام دوم، پنجمین پادشاه ساسانی، یکی از مهمترین آثار تاریخی این دوره است که در 30 کیلومتری غرب جره و جنوب کازرون واقع شده و بیانگر هنر و تاریخ ارزشمند دوره ساسانی میباشد.
میرزا کوچک خان، از بزرگترین شخصیت های تاریخ ایران و افتخارات گیلان زمین، جان خود را در راه رفاه مردم ایران فدا کرد. آرامگاه این مبارز والامقام در گورستان سلیمان داراب رشت قرار دارد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دفتر فنی حفاظت آثار باستانی گیلان با همکاری هیئت امنا و مردم، طرح بنای یادبودی برای ایشان را تهیه و اجرا کرد.
میرزا احمد نیریزی (۱۰۸۷-۱۱۵۵ هجری قمری)، مشهور به سلطان، از نامدارترین خوشنویسان ایرانی در خط نسخ و کتابت قرآن مجید است. او در اواخر حکومت صفوی به اوج شهرت رسید و بنیانگذار شیوه نوینی در خط نسخ در ایران شد.
سلطان محمد میرزا سیفالدوله، نوه چهل و هشتم فتحعلی شاه قاجار، حاکمی نیکوکار و مشهور در تاریخ ایران است. او که علاوه بر ملایر، در کرمانشاه نیز حکمرانی میکرد، خدمات ارزشمندی به مردم این دو شهر ارائه داد. سیفالدوله در سال 1275 شمسی در تهران متولد شد. او پس از گذراندن دوران کودکی و نوجوانی، در سال 1304 به حکومت ملایر منصوب شد. سیفالدوله در طول دوران حکمرانی خود، اقدامات عمرانی و عامالمنفعه بسیاری در ملایر انجام داد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
حمام حاج داداش، یکی از قدیمیترین بناهای شهر زنجان، تنها حمام ستون سنگی این شهر است که گنبد اصلی آن بر روی چهار ستون سنگی قرار گرفته است. ورودی بنا در ضلع شمالی از درب چوبی دو لنگه به ضخامت تقریباً سه سانتیمتر است که چوب آن از درختان جنگلی تهیه شده است. گلمیخهای آهنی نیز بر روی درب تزئینات زیبایی به وجود آوردهاند.
بازار تاریخی خوی که در مرکز شهر خوی واقع شده است، از جمله بناهای تاریخی و جاذبههای گردشگری این شهر به شمار میرود. قدمت این بازار به دوره صفویان باز میگردد و در طول تاریخ، شاهد رویدادهای مهمی بوده است. با وجود اینکه کتیبهای از شاه طهماسب در بازار کشف شده که قدمت آن را به دوره صفوی نسبت میدهد، احتمال میرود که بنای اولیه آن حتی قدیمیتر از این تاریخ باشد. ا
دخمه زرتشتیان یزد، بنایی کهن و گویی راوی داستانی از دل تاریخ است، در جنوب شرقی شهر یزد و بر فراز تپه ای رسوبی در منطقه صفائیه خودنمایی می کند. این مجموعه شامل دو عمارت سنگی به نام های مانکجی هاتریا (منسوب به یک زرتشتی هندی الاصل) و گلستان است که دخمه مانکجی با قدمتی بیشتر، به دوران قبل از قاجار و دخمه گلستان به دوران قاجار تعلق دارد. گنبدهای مدور و معماری خاص این دخمه ها، گویی رازهای ناگفته ای را در دل خود نهفته دارند.
خانه صالحی که به عنوان موزه لباس های سنتی و آیینی ایران شناخته میشود، در دوره قاجار بنا شده است. این خانه در نزدیکی حرم شاهچراغ و در ضلع جنوبی مسجد شهدا و در ابتدای کوچه هفت پیچ واقع شده است. در سال 1384 این خانه توسط سازمان میراث فرهنگی به منظور حفظ و احیاء هنرهای سنتی ایران به موزه لباس های سنتی و آیینی تبدیل شد.
حمام دیلمان، بنایی تاریخی با قدمت احتمالی ایلخانی، در دل بافت تاریخی شهر دیلمان واقع شده است. این حمام که به نام حمام میر بلوک نیز شناخته میشود، در سالهای اخیر توسط میرزاعلی میر بلوک از زیر خاک بیرون آورده شده و پس از مرمت، مورد بهرهبرداری مجدد قرار گرفته است.