معماری ایلخانی

بازار تاریخی نایین، یکی از زیباترین و باشکوه‌ترین بازارهای ایران، در قلب  شهر نایین در استان اصفهان واقع شده است. قدمت این بازار به دوران صفویه  می‌رسد و با معماری منحصر به فرد و تزئینات چشم‌نواز، به عنوان یکی از  جاذبه‌های گردشگری استان اصفهان شناخته می‌شود.

آرامگاه قیدار نبی (ع) یکی از بقعه‌های معتبر استان زنجان است که در جنوب  غربی شهرستان قیدار (خدابنده) و در دامنه ارتفاعات با همین نام قرار دارد.  این بنا متعلق به قیدار بن اسماعیل بن ابراهیم (ع) از پیامبران الهی است.  بنای آرامگاه به طور کلی دارای پلان مربع مستطیل است. طول آن 14.5 متر و  عرض آن 8.3 متر است و از سه بخش تشکیل شده است:

معبد داش کسن در دوره ایلخانی و اوایل قرن هشتم هجری به عنوان یک معبد بودایی در حال ساخت بود. اما به دلیل استفاده از سنگ‌های تراشیده آن برای ساخت گنبد و ارگ سلطانیه، نیمه‌کاره رها شد. وجه تسمیه روستای ویر در نزدیکی معبد، نشان‌دهنده کاربری مذهبی بودایی این محل (ویارا یا ویهارا به معنی محل عبادت بوداییان) است. برخی از تاریخدانان دلیل عدم تکمیل این معبد را گرایش قوم مغول به دین اسلام می‌دانند.

پل خشتی نیاکو در استان مازندران، شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، دهستان راستوپی، روستای نیاکو واقع شده است. قدمت این پل به دوره صفوی (حدود 400 سال پیش) می‌رسد. پل خشتی نیاکو از نوع پل‌های آجری با طاق جناقی است. این پل دارای یک دهانه بزرگ و دو دهانه کوچک است. طول پل حدود 20 متر و عرض آن حدود 5 متر است.

در قبرستان قدیمی روستای کبودگنبد، واقع در بخش خاروانا، گنبد الله الله، گویی نگینی فیروزه‌ای بر تار و پود تاریخ می‌درخشد. این بنای باشکوه که قدمت آن به اواخر دوره ایلخانان مغول تا صفویه می‌رسد، با معماری منحصر به فرد و تزئینات خیره‌کننده، هر ساله نظر بسیاری از گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ را به خود جلب می‌کند.

در 35 کیلومتری جنوب شرقی شهر میانه، در کنار روستای جمال آباد، کاروانسرای جمال آباد، گویی نگینی از دوران صفوی بر جاده ابریشم خودنمایی می‌کند. این کاروانسرا که قدمت آن به قرن هشتم هجری قمری باز می‌گردد، در طول تاریخ شاهد عبور و مرور کاروان‌های تجاری و مسافران بسیاری بوده است.

در خیابان شهید مصطفی خمینی ملایر یک خانه تاریخی وجود دارد که از دوره  قاجار باقی مانده است و هم اکنون به عنوان موزه ملایر (عمارت لطفعلیان)  شناخته می‌شود. این خانه از زمان قاجار توسط محسن مصدقی، معروف به مصدق  الممالک، ساخته شده است. او با استفاده از معماران ماهر آن دوره این مجموعه  را ساخت و شامل سه بخش اصلی است، از جمله بخش داخلی، حسینیه و اصطبل خانه.

در حدود ۵۰۰ متری جنوب‌غربی گنبد سلطانیه، بر مسیر سلطانیه به خدابنده، مجموعه‌ای تاریخی قرار گرفته است که از مهم‌ترین یادگارهای دوره ایلخانی در این شهر به شمار می‌رود. مجموعه چلبی اوغلو شامل بخش آرامگاهی و خانقاهی است و به دلیل پیوند با سنت‌های عرفانی و معماری دوره ایلخانان، جایگاه ویژه‌ای در میان آثار تاریخی سلطانیه دارد. این مجموعه که در منابع با نام‌های بقعه چلبی اوغلو، آرامگاه شیخ براق بابا و خانقاه چلبی اوغلو نیز شناخته می‌شود، یکی از دیدنی‌های مهم در کنار گنبد سلطانیه است.

زندان اسکندر یزد که با نام مدرسه ضیائیه نیز شناخته می‌شود، یکی از بناهای تاریخی شاخص محله فهادان و از یادگارهای معماری قرون میانی شهر یزد است. این بنا با خشت و گل ساخته شده و گنبد، ایوان‌ها، محراب و فضای زیرزمینی آن، نمونه‌ای ارزشمند از معماری تاریخی یزد به شمار می‌رود. نام «زندان اسکندر» بیشتر با روایت‌ها و شهرت تاریخی بنا پیوند خورده است و درباره کاربری واقعی آن در منابع دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.

آرامگاه شیخ احمد در  شهر مشگین شهر قرار دارد. مشگین شهر از شهرهای استان اردبیل است، نام سابقش «خیاو» بود و زمان پهلوی به مشگین‌شهر تغییر نام داد. وجود کوه سبلان و رود قره‌سو کافی است که شهر پر درخت و سرسبز با باغ‎های زیبا و مراتع پهناوری چون «ارشق» را ببینیم. در کنار این طبیعت خدادادی، وجود شهر یئری و قلعه قهقهه که قدمتی به درازنای تاریخ دارند نشان از سابقه شهر دارد.

اصفهان جاذبه‌های گردشگری زیادی دارد که خیلی مشهورند و گردشگران داخلی و خارجی زیادی را جذب خود می‌کنند. در این میان، دیدنی‌های کمتر شناخته‌شده آن بازدیدکننده کمتری دارند. جاذبه‌ای مانند مقبره بابارکن‌الدین که اگر به آثار تاریخی و دینی علاقه‌مند باشید، محو تماشای آن خواهید شد.