باغهای تاریخی

ما میخواهیم در جایی اقامت کنیم که منعکسکننده محیط اطرافمان باشد و ارتباطی معنادار با مکانها و فرهنگهای اطرافمان برقرار کند. ما داستانهایی میخواهیم که بتوانیم تعریف کنیم، معماریای میخواهیم که بتوانیم از آن لذت ببریم و تجربیاتی میخواهیم که ما را در مقصدمان غرق کند. و میخواهیم در ملکی اقامت کنیم که به حفظ دنیای طبیعی متعهد باشد، چه از طریق تلاشهای حفاظتی، ابتکارات زیست محیطی یا کمک به جامعه اطراف.

در 30 کیلومتری بیرجند، در شهر مود، قلعه باغی باشکوه با حصار بلند و 20 برج مدور، خودنمایی میکند. خندقی به عرض 10 متر دور تا دور حصار حفر شده که گویی نگهبانی مطمئن برای این قلعه تاریخی است. درون قلعه، بقایای عمارتی تشریفاتی از دوران گذشته به چشم میخورد. ایوانهای بلند، هشتی، راهروها و اتاقهای متعدد، حکایت از روزگار پر رونق این بنا دارد. تزئینات نقاشی روی گچ با نقوش اسلیمی، گل و بوته و پرندگان، زیبایی و ظرافت را به ارمغان آورده است.

باغ و عمارت اکبریه بیرجند، مشهور به باغ دلگشا، بنایی تاریخی با معماری باشکوه و باغی دلنشین، در قلب شهر بیرجند واقع شده است. این باغ و عمارت که در دوره قاجار بنا شده، یادگاری از شکوه و عظمت حکمرانان آن دوران است و امروزه به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری استان خراسان جنوبی، پذیرای گردشگران و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ است.

ارگ بهارستان در زمان امیر علم خان فرزند امیر علم خان اول بنا شده است. از وقایع مهم تاریخی این ارگ، پناهنده شدن لطفعلی خان زند و همراهانش به آن در زمان جنگ با آغامحمدخان قاجار است. باغ زرشکی، نامی که یادآور شکوه و زیبایی باغی بینظیر در گذشته است، باغی که زمانی ارگ بهارستان را در آغوش خود گرفته بود. ارگ بهارستان، بنایی تاریخی که با معماری باشکوه و سرگذشت پرفراز و نشیبش، هویت شهر بیرجند را رقم میزند.

باغ و عمارت بهلگرد در روستای بهلگرد، واقع در 30 کیلومتری شمال شرقی بیرجند و در مسیر جاده بیرجند به زاهدان قرار دارد. این باغ و عمارت در دوره قاجار و به عنوان تفرجگاه ییلاقی حاکم محلی به نام شوکت الملک بنا شده است. باغ و عمارت بهلگرد به عنوان یکی از آثار ارزشمند دوره قاجار، از نظر تاریخی و معماری حائز اهمیت است. این بنا اطلاعات valuable ای در مورد آداب و رسوم، دین و فرهنگ مردم آن دوره ارائه میدهد.

سلطان محمد میرزا سیفالدوله، نوه چهل و هشتم فتحعلی شاه قاجار، حاکمی نیکوکار و مشهور در تاریخ ایران است. او که علاوه بر ملایر، در کرمانشاه نیز حکمرانی میکرد، خدمات ارزشمندی به مردم این دو شهر ارائه داد. سیفالدوله در سال 1275 شمسی در تهران متولد شد. او پس از گذراندن دوران کودکی و نوجوانی، در سال 1304 به حکومت ملایر منصوب شد. سیفالدوله در طول دوران حکمرانی خود، اقدامات عمرانی و عامالمنفعه بسیاری در ملایر انجام داد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

یکی از بهترین باغهای گیاه شناسی کشور سریلانکا در شهر کندی قرار دارد که همواره مورد توجه گردشگران بوده است. این باغ تاریخی توسط انگلیسیها دچار تغییراتی شده است؛ با اینکه در فاصله ۵.۵ کیلومتری غرب شهر کندی واقع شده اما سالانه حدود دو میلیون گردشگر از این باغ بازدید میکنند. در این باغ زیبا میتوانید به بیش از ۴۰۰۰ گونه گیاهی از جمله انواع گلهای ارکیده، ادویه جات، گیاهان دارویی و درختان دسترسی داشته باشید. بازدید از این باغ برای گردشگران در همه ردههای سنی توصیه میشود.

باغ و عمارت نظری همدان یکی از خانهباغهای تاریخی شهر همدان است که در خیابان عارف قزوینی و حوالی چهارراه نظری قرار دارد. ساختمان اصلی با معماری متعلق به اواخر دوره قاجار و ویژگیهایی مانند نمای آجری، پنجرههای اُرسی، گچبری، ایوانها، ستونها و باغ پیرامون شناخته میشود. این مجموعه در دورههای مختلف کاربریهای متفاوتی داشته و امروز بیش از همه با نامهای عمارت نظری، باغ موزه نظری و موزه مردمشناسی نظری شناخته میشود.

باغ عمارت رحیم آباد یکی از باغهای زیبای ایرانی است که در شهر بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی واقع شده است. عمارتی بزرگ با معماری و تزئیناتی قابل توجه که از بخشهای مختلفی تشکیل شده و جزو جاذبههای گردشگری مهم شهر بیرجند است.

درست است که نام استان یزد با کویر گره خورده، اما به واسطه وجود قناتهای متعدد، باغهای زیادی در آن پیدا میشود که برخی از آنها به ثبت جهانی هم رسیدهاند. باغ پهلوان پور در مهریز یکی از این باغهای ایرانی ثبت جهانی است.

عمارت صمیمی یکی از بناهای تاریخی شهر رامهرمز در استان خوزستان است که در محله کیمه و خیابان امت قرار دارد. این مجموعه با نامهای «باغ صمیمی»، «عمارت کیمه» و «باغ امیر سپهدار» نیز شناخته میشود و از نمونههای ارزشمند معماری دوره قاجار در جنوب غربی ایران به شمار میرود.

باغ فردوس یکی از آثار به جا مانده از دوران قاجار در شهر تهران است. خانهای که باغی بزرگ و باصفا پیرامون آن را فراگرفته و اکنون بخشی از آن به موزه سینما تبدیل شده است.

بیلانکوه یا ولیانکوه از محلههای تاریخی شرق تبریز است؛ محدودهای که در گذشته بخشی از فضای باغی و روستایی پیرامون تبریز را تشکیل میداد و بهتدریج در ساختار شهری تبریز جای گرفت. این محله در منابع تاریخی با نامهای بیلانکوه، ولیانکوه و ویلانکوی نیز آمده است و امروزه بخشهایی از آن در محدوده شهری تبریز و حوالی چهارراه عباسی، خیابان هفت تیر و دامنههای سرخاب شناخته میشود.

"شاه گلی" یا "ائل گلی" یکی از مهمترین گردشگاههای شهر تبریز است که در جنوبشرق آن و در ۷ کیلومتری مرکز شهر واقع شده است. این مکان در زمان آققویونلوها ایجاد شده و در دورهی صفویان گسترش یافته است. شاهگلی تا پیش از رویکارآمدن صفویان، بزرگترین منبع ذخیره آب جهت آبیاری باغهای مناطق شرقی تبریز تا دروازه تهران و تپلیباغ بوده است.

باغ شوکتآباد یک نمونه از باغهای ایرانی است که در اطراف بیرجند، مرکز استان خراسان جنوبی و توسط اسماعیلخان شوکت الملک از خاندان علم احداث شده است. باغ ایرانی یکی از شاخصههای شهرهای کویری ایران است. جنگلی در میانه بیابان، و این همان چیزی است که شکوه علوم و فناوریهای تاریخ ایران را در کنار هنری چشمنواز به تصویر میکشد.

باغ عفیفآباد یکی از باغهای تاریخی و شناختهشده شیراز است که در خیابانی به همین نام قرار دارد. این مجموعه با نام باغ گلشن نیز شناخته میشود و از بخشهایی مانند باغ ایرانی، کاخ مرکزی، موزه عبرت و موزه سلاح تشکیل شده است.

باغ فتحآباد که به بیگلربیگی نیز مشهور است، یکی از باغهای وسیع و زیبای کویر ایران است که در بخش «اختیارآباد» کرمان جای دارد. باغ فتحآباد یادگاری است از دوران پادشاهی قاجار که گفته می شود الگویی برای ساخت باغ شاهزاده ماهان بوده است و هماکنون نیز در سایه شهرت باغ شاهزاده ماهان خلوت گزیده است.

باغ شاهزاده ماهان یکی از مشهورترین باغهای تاریخی ایران است که در نزدیکی شهر ماهان و در دامنه کوههای تیگران و جوپار قرار دارد. این باغ در حدود ۳۵ کیلومتری جنوبشرقی کرمان و حدود ۴ کیلومتری شهر ماهان، در مسیر کرمان به بم واقع شده است.

باغ گلشن در مرکز شهر طبس در استان خراسان جنوبی قرار دارد و یکی از مشهورترین باغهای تاریخی ایران در منطقهای کویری است. این باغ در میان محیط خشک پیرامون طبس، مجموعهای سرسبز با آب روان، درختان بلند، نخلهای کهنسال، درختان میوه و گلهای رنگارنگ است و همین تضاد میان باغ و اقلیم کویری، مهمترین جذابیت آن برای گردشگران به شمار میرود.

باغ فین کاشان یکی از مهمترین باغهای ایرانی است که ساختار آن کاملاً منطبق با اصول باغسازی در ایران است. این باغ که در داخل شهر کاشان واقع شده، به عنوان یکی از 9 باغ شاخص ایرانی در سال 2011 میلادی به ثبت یونسکو رسید.

باغ ایرانی یکی از ارزشمندترین جلوههای فرهنگ، هنر و معماری ایران است؛ فضایی که در آن طبیعت، آب، هندسه، معماری و اندیشههای فلسفی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا تصویری از نظم و زیبایی جهان ایجاد کنند. این باغها تنها محلی برای کاشت درخت و گل نبودهاند، بلکه بازتابی از نگاه ایرانی به رابطه میان انسان، طبیعت و مفهوم زندگی بودهاند.
