قزاقستان، پهناورترین کشور آسیای مرکزی، سرزمینی است که دشتهای بیپایان، کوهستانهای باشکوه، دریاچههای فیروزهای، شهرهای مدرن و یادگارهای ارزشمند جاده ابریشم را در کنار یکدیگر جای داده است. این کشور با طبیعت متنوع، فرهنگ غنی کوچنشینی، آثار تاریخی ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو و جاذبههای کمتر شناختهشده، در سالهای اخیر به یکی از مقاصد جذاب گردشگری در منطقه تبدیل شده است. در این پرونده جامع تلاش کردهایم تمام اطلاعات موردنیاز برای سفر به قزاقستان، از معرفی شهرها، جاذبههای گردشگری، طبیعت، فرهنگ، غذاهای محلی و سوغات گرفته تا هزینههای سفر، شرایط ویزا، بهترین زمان بازدید، برنامههای پیشنهادی سفر و نکات کاربردی ویژه گردشگران ایرانی را در قالب مجموعهای از مقالات تخصصی و بهروز گردآوری کنیم تا بتوانید با آگاهی کامل برای سفر به این سرزمین پهناور برنامهریزی کنید.
شیمکنت (Shymkent) یکی از مهمترین شهرهای جنوب قزاقستان و یکی از قدیمیترین سکونتگاههای این کشور است. این شهر که در نزدیکی مرز ازبکستان قرار گرفته، قرنها در مسیرهای تجاری جاده ابریشم قرار داشته و به همین دلیل ترکیبی جذاب از فرهنگ قزاقی، سنتهای آسیای مرکزی و تاریخ منطقه را در خود جای داده است. برخلاف شهرهایی مانند آستانه که نماد قزاقستان مدرن و معماری آیندهنگر هستند، یا آلماتی که بیشتر با کوهستان و طبیعت آلپگونه شناخته میشود، شیمکنت شهری گرم، پرجنبوجوش و نزدیک به فرهنگ روزمره مردم قزاقستان است.
پارک ملی بورابای (Burabay National Park) یکی از زیباترین مناطق طبیعی قزاقستان و یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری داخلی این کشور است. این منطقه که در شمال قزاقستان و در استان آقمولا (Akmola Region) قرار گرفته، به دلیل ترکیب منحصربهفرد دریاچههای زلال، جنگلهای کاج، صخرههای گرانیتی و کوههای کمارتفاع، به «مروارید قزاقستان» شهرت یافته است. بورابای تفاوت بزرگی با بسیاری از مناطق طبیعی قزاقستان دارد. تصویری که بسیاری از مسافران از این کشور دارند، سرزمینی وسیع با دشتهای خشک و استپهای بیپایان است؛ اما بورابای نشان میدهد که قزاقستان دارای طبیعتی بسیار متنوع است و در کنار بیابانها و کوهستانهای جنوب، مناطق جنگلی و دریاچهای چشمگیری نیز دارد.
پارک ملی آلتین اِمِل (Altyn-Emel National Park) یکی از بزرگترین و منحصربهفردترین مناطق حفاظتشده قزاقستان است که در جنوب شرقی این کشور و در نزدیکی شهر آلماتی قرار گرفته است. این پارک با مساحتی بیش از ۴۶۰۰ کیلومتر مربع، مجموعهای خارقالعاده از مناظر طبیعی را در خود جای داده است؛ از بیابانهای وسیع و تپههای شنی گرفته تا کوههای رنگارنگ، درههای خشک، چشمههای طبیعی و زیستگاه گونههای کمیاب جانوری. شهرت جهانی آلتین اِمِل بیشتر به دلیل وجود تپههای شنی آوازخوان (Singing Dunes) است؛ پدیدهای طبیعی که در شرایط خاص، حرکت شنها صدایی شبیه زمزمه یا غرش ایجاد میکند. اما این تنها یکی از شگفتیهای این پارک است. کوههای آکتائو (Aktau Mountains) با لایههای رنگی زمینشناسی، حیاتوحش متنوع و چشماندازهای بیپایان بیابانی، آلتین اِمِل را به یکی از مهمترین مقاصد طبیعتگردی آسیای مرکزی تبدیل کردهاند.
مجموعه مدئو (Medeu) یکی از مشهورترین جاذبههای گردشگری شهر آلماتی و یکی از نمادهای ورزشی قزاقستان است. این مجموعه که در ارتفاع حدود ۱۶۹۱ متری از سطح دریا و در دره زیبای مدئو در دامنه رشتهکوه تیانشان قرار گرفته، بهعنوان مرتفعترین پیست یخ طبیعی جهان در فضای باز شناخته میشود. مدئو تنها یک مجموعه ورزشی نیست؛ بلکه ترکیبی از تاریخ، ورزش، طبیعت و گردشگری است. بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی که به آلماتی سفر میکنند، بازدید از مدئو را در برنامه خود قرار میدهند تا علاوه بر دیدن یک مکان تاریخی، از چشماندازهای زیبای کوهستانی اطراف نیز لذت ببرند. موقعیت خاص مدئو باعث شده این مجموعه یکی از بهترین نمونههای ترکیب جاذبه شهری و طبیعت باشد؛ زیرا تنها با حدود نیم ساعت رانندگی از مرکز آلماتی میتوان به منطقهای کاملاً کوهستانی با هوای پاک و منظره قلههای برفی رسید.
پیست اسکی شیمبولاک (Shymbulak Ski Resort) مشهورترین و محبوبترین مجموعه ورزشهای زمستانی قزاقستان است که در ارتفاعات رشتهکوه تیانشان و در نزدیکی شهر آلماتی قرار گرفته است. این مجموعه نهتنها مهمترین مقصد اسکی در قزاقستان محسوب میشود، بلکه یکی از شناختهشدهترین پیستهای اسکی در آسیای مرکزی نیز به شمار میرود. ترکیب منحصربهفرد برف طبیعی، ارتفاع زیاد، چشماندازهای کوهستانی، امکانات مدرن و دسترسی آسان از آلماتی باعث شده شیمبولاک به مقصدی محبوب برای علاقهمندان به ورزشهای زمستانی، گردشگران طبیعتدوست و حتی مسافرانی تبدیل شود که تنها قصد تجربه یک روز متفاوت در کوهستان را دارند. برخلاف بسیاری از پیستهای اسکی جهان که در مناطق دورافتاده قرار دارند، شیمبولاک تنها حدود نیم ساعت تا یک ساعت با مرکز آلماتی فاصله دارد و همین موضوع یکی از مهمترین مزیتهای آن است. این پیست در دره زیبای مِدِئو (Medeu Valley) قرار گرفته و بسیاری از گردشگران، بازدید از شیمبولاک را همراه با مجموعه مدئو، تلهکابین کوهستانی و جاذبههای اطراف آلماتی برنامهریزی میکنند.
دریاچههای کولسای (Kolsai Lakes) یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی قزاقستان و از مشهورترین مناطق کوهستانی آسیای مرکزی هستند. این مجموعه از سه دریاچه کوهستانی تشکیل شده که در دل جنگلهای انبوه صنوبر، دامنههای سرسبز و کوههای باشکوه تیانشان قرار گرفتهاند. به دلیل زیبایی خیرهکننده و آب زلال، کولسای را «مرواریدهای تیانشان» مینامند. برخلاف بسیاری از دریاچههای جهان که تنها یک منظره دیدنی ارائه میکنند، هر یک از سه دریاچه کولسای ویژگیها و چشماندازهای خاص خود را دارند. مسیرهای پیادهروی میان این دریاچهها نیز از زیباترین مسیرهای طبیعتگردی قزاقستان به شمار میروند و سالانه هزاران علاقهمند به کوهنوردی، کمپینگ و عکاسی را به این منطقه میکشانند.
دره چارین (Charyn Canyon) یکی از مشهورترین جاذبههای طبیعی قزاقستان و بدون تردید یکی از زیباترین درههای آسیا است. این دره که در حدود ۲۰۰ کیلومتری شرق آلماتی قرار دارد، به دلیل دیوارههای سنگی عظیم، ستونهای صخرهای شگفتانگیز و چشماندازهای منحصربهفرد، لقب «گرند کنیون قزاقستان» را به خود اختصاص داده است. اگرچه این لقب از نظر مقیاس با گرند کنیون آمریکا قابل مقایسه نیست، اما چارین از نظر تنوع رنگ سنگها، اشکال فرسایشی و چشماندازهای طبیعی، یکی از ارزشمندترین مناطق زمینشناسی آسیای مرکزی به شمار میرود. میلیونها سال فرسایش ناشی از باد، باران و جریان رودخانه چارین، صخرههایی را پدید آورده که امروزه به شکل برجها، قلعهها، ستونها و دیوارهای سنگی عظیم دیده میشوند.
ترکستان (Türkistan) یکی از مهمترین شهرهای تاریخی آسیای مرکزی و از ارزشمندترین مقاصد گردشگری قزاقستان است. برخلاف آستانه که نماد توسعه و معماری مدرن این کشور به شمار میرود یا آلماتی که به طبیعت کوهستانی و زندگی شهری پرجنبوجوش شهرت دارد، ترکستان شهری است که هویت آن با تاریخ، فرهنگ، تمدن اسلامی و میراث مشترک ملتهای ترک گره خورده است. این شهر که در جنوب قزاقستان و در نزدیکی مسیر تاریخی جاده ابریشم قرار گرفته، قرنها محل تلاقی کاروانهای تجاری، دانشمندان، عارفان و زائران بوده و هنوز هم جایگاه ویژهای در فرهنگ مردم منطقه دارد.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.