تاجیکستان با کوهستانهای مرتفع، دریاچههای شفاف، درههای سرسبز، شهرهای تاریخی و آثار بهجامانده از تمدنهای کهن، یکی از شگفتانگیزترین مقاصد گردشگری آسیای مرکزی است. در این بخش، مهمترین جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی تاجیکستان معرفی شدهاند تا بتوانید با زیباترین و دیدنیترین نقاط این کشور آشنا شوید و برای سفر خود بهترین انتخابها را داشته باشید.
دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در مرکز درّهی حصار و در ارتفاع 800 متری از سطح دریا واقع شده است. تا سال 1961 استالین آباد نامیده میشد. از سمت شمال و شرق به تپّه ماهورهای رشته کوههای پوشیده از برف حصار كه با قلّههایی به ارتفاع 4000 متر و بلندتر احاطه شده است، ميرسد، و از سمت جنوب با رودخانهی کافرنهان هم مرز است. دوشنبه در بزرگترین واحهی کشاورزی کشور واقع شده است. اين شهر در منطقهای در امتداد دو کنارهی رودخانهی ورزاب قرار دارد.
درّهی حصار منطقه وسیعی کوهستانی است به طول تقریباً 70 کیلومتر و 2 الی 18 کیلومتر پهنا كه رودخانههای كافرنهان،قرهتاغ و رودخانه شیرکنت از آن میگذرد.مردم در این منطقه در اوایل عصر حجر، 3 الی4 هزار سال قبل از میلاد ساکن بودهاند. بعدها این منطقه بخشی از باختر و سپس بخشهای یونانی-باختری و کوشان میشود. آثار باقیمانده از سنگچینهای گرد و مستطیل شکل ساخته دست بشر در مناطق باستانی که در میان ساکنین محلّی به تيپا معروف هستند در تعداد زیادی از باستانشناسیها یافت شده که گواه این موضوع هستند.
یک کشف کاملاً اتّفاقی انگیزه را برای یک کشف بزرگتر بالا برد. در سال 1976 عاشورعلی مقيم روستای عوضعلی بعد از بازدید از یک موزه تاریخی در شهر پنجکنت باستانشناسان را دربارهی یافته جالب توجّه خودش مطّلع ساخت. او یک تبر برنز را نزدیک خانه خودش پیدا کرده بود. عاشورعلی متوجّه شده بود كه تبری كه او پيدا كرده شباهت زيادی به تبری دارد كه در موزه برای نمايش قرار گرفته است. تبری كه در موزه قرار داشت یک تبر برنز بود که در اواخر قرن 19 در روستای يار در منطقه پنجکنت یافت شده بود.
در میان چهرههای بزرگ فرهنگ و ادب فارسی، نام ابوعبدالله جعفر بن محمد رودکی سمرقندی جایگاهی ویژه دارد. شاعری که در دوره سامانیان زندگی کرد و آثار او را از مهمترین پایههای شکلگیری شعر کلاسیک فارسی میدانند. رودکی علاوه بر شاعری، موسیقیدان و نوازندهای توانا بود و بخش مهمی از زندگی خود را در دربار سامانیان و بهویژه در روزگار نصر بن احمد سامانی گذراند.
پنجکنت باستانی در نزدیکی شهر پنجكنت امروزی واقع شده و نماینده یک اثر تاریخی بینظیر در اوایل قرون وسطی است. پنجكنت در قرنهای 5 تا 8 ميلادی شرقیترین نقطه شهر سغدیان بود. (غفوراف، باباجان. تاجيكان. جلد اوّل و دوّم، عرفان، دوشنبه،1377ه.ش-1997م – ص 3831) سغدیها کسانی بودند که به زبان ایرانیان شرق صحبت میكردند و از نیاکان تاجیکیها محسوب میشوند. در ربع اول قرن 8 ميلادی پنجکنت مرکز قلمرو آخرین پادشاه، دیواشتیچ بود که با شاهزادهی سغدیان بر سر قدرت شهر سمرقند، پایتخت سغدیان جنگید.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
