معبد داش کسن در دوره ایلخانی و اوایل قرن هشتم هجری به عنوان یک معبد بودایی در حال ساخت بود. اما به دلیل استفاده از سنگ‌های تراشیده آن برای ساخت گنبد و ارگ سلطانیه، نیمه‌کاره رها شد. وجه تسمیه روستای ویر در نزدیکی معبد، نشان‌دهنده کاربری مذهبی بودایی این محل (ویارا یا ویهارا به معنی محل عبادت بوداییان) است. برخی از تاریخدانان دلیل عدم تکمیل این معبد را گرایش قوم مغول به دین اسلام می‌دانند. با این وجود، معبد داش کسن به دلیل قدمت تاریخی، کنده‌کاری‌های زیبا و نمادهای منحصر به فرد، به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم در منطقه سلطانیه شناخته می‌شود.

مسجد چهلستون زنجان که در ضلع جنوبی بازار بالا و در نزدیکی مسجد جامع قرار دارد، در دوره قاجار و به دستور فتحعلی شاه قاجار در سال 1248 هجری قمری ساخته شده است. این مسجد به دلیل وجود چهل ستون در شبستان اصلی خود به مسجد چهلستون معروف شده است. معمار مسجد چهلستون، استاد اسماعیل بنای زنجانی، از معماران معروف دوره قاجار بوده است. این مسجد دارای صحن، شبستان، ایوان، گنبد، مناره و تزئینات کاشی‌کاری و گچ‌کاری زیبایی است. مسجد چهلستون زنجان در طول تاریخ، علاوه بر کاربری مذهبی، به عنوان محل تحصیل طلاب علوم دینی نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این مسجد هم‌اکنون به عنوان یکی از مکان‌های مذهبی و فرهنگی شهر زنجان، مورد توجه مردم و گردشگران است.

کارخانه کبریت توکلی در سال 1297 توسط حاج تقی توکلی در تبریز تاسیس شد. این کارخانه اولین کارخانه تولید کبریت در ایران بود و نقش مهمی در اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی تبریز داشت. کارخانه توکلی در طول سال‌ها با فراز و نشیب‌های بسیاری روبرو بود، از جمله مصادره در سال 1357 و بازپس‌گیری در سال 1372. این کارخانه در حال حاضر نیز به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین برندهای کبریت در ایران به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

بازار تاریخی خوی که در مرکز شهر خوی واقع شده است، از جمله بناهای تاریخی و جاذبه‌های گردشگری این شهر به شمار می‌رود. قدمت این بازار به دوره صفویان باز می‌گردد و در طول تاریخ، شاهد رویدادهای مهمی بوده است. با وجود اینکه کتیبه‌ای از شاه طهماسب در بازار کشف شده که قدمت آن را به دوره صفوی نسبت می‌دهد، احتمال می‌رود که بنای اولیه آن حتی قدیمی‌تر از این تاریخ باشد. این بازار در دوره‌های افشاریه، زندیه و قاجاریه نیز مورد مرمت، بازسازی و توسعه قرار گرفته و بخش‌های زیادی از آن به دستور عباس میرزای قاجار ساخته شده است.

گوردخمه دلیک داش در 6 کیلومتری جنوب غرب شهر سیه چشمه و در روستای دلیک داش واقع شده است. این گوردخمه در دل صخره‌ای آهکی به صورت دست‌کند ساخته شده و قدمت آن به هزاره اول قبل از میلاد و به دوران مادها باز می‌گردد. با توجه به نوع معماری و نقوش برجسته موجود در گوردخمه، می‌توان تاریخ ساخت آن را به دوران مادها (حدود 700 تا 550 قبل از میلاد) نسبت داد. این گوردخمه در دوره‌های بعد نیز مورد استفاده قرار گرفته و در آن تدفین‌هایی صورت گرفته است.

مقبره بداق سلطان در جنوب غربی شهر مهاباد و داخل قبرستان عمومی شهر قرار گرفته است. این قبرستان در محلی مرتفع‌تر از شهر واقع شده و به نظر می‌رسد در گذشته به عنوان مکانی خاص برای دفن بزرگان مورد استفاده قرار می‌گرفته است. مقبره بداق سلطان در میان قبرهای اهالی شهر محصور شده و دارای گنبد ساده و کم‌حجمی است که آن را از سایر قبرها متمایز می‌کند. این مقبره متعلق به یکی از سرداران شاه عباس صفوی به نام بداق سلطان است که در زمان حکومت خود، مهاباد (ساوجبلاغ) را به عنوان مقر حکمرانی خود انتخاب کرده بود.

مسجد جامع مهاباد، مشهور به "جامع یئنگی" یا "مسجد سرخ" در مرکز شهر مهاباد واقع شده و به عنوان یکی از مهم‌ترین مساجد و جاذبه‌های گردشگری استان کردستان شناخته می‌شود. مسجد جامع مهاباد در سال 1293 هجری شمسی به دستور "شیخ محمد مردوخ کردستانی" از علمای بنام منطقه و با کمک مالی مردم مهاباد ساخته شد. این مسجد در طول تاریخ خود بارها مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

پل "کسیان" یا "دوقوز گوز" (به معنی نه چشمه) در نزدیکی روستای کسیان در استان آذربایجان غربی و بر روی رودخانه آغ چای واقع شده است. این پل که قدمت آن به دوران صفویان باز می‌گردد، به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان غربی شناخته می‌شود.

ساختمان قدیم شهرداری خوی، بنایی با معماری کم‌نظیر و دلنشین، در مرکز شهر خوی واقع شده است. این بنا که یادگاری از دوران پهلوی اول است، به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان غربی شناخته می‌شود. بنای فعلی شهرداری خوی در سال 1312 هجری شمسی توسط استاد علی اکبر توانا، یکی از معماران بنام شهر خوی، در محل ساختمان قدیم شهرداری واقع در خیابان شهید صمدزاده (فعلی) احداث شد.

پل خاتون، نام یکی از پل‌های تاریخی ایران است که در دو کیلومتری شهر خوی در استان آذربایجان غربی و بر روی رودخانه قطور واقع شده است. این پل که قدمت آن به دوران سلجوقیان باز می‌گردد، به عنوان یکی از شاهکارهای معماری ایرانی و از جاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان غربی شناخته می‌شود.

قلعه بسطام، دژی باشکوه و تاریخی در نزدیکی روستای بسطام در استان آذربایجان غربی است. این قلعه که قدمت آن به دوران اورارتوها (حدود 800 سال پیش از میلاد) باز می‌گردد، در طول تاریخ خود شاهد وقایع و رخدادهای بسیاری بوده و امروزه به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان غربی شناخته می‌شود.

دهانه غلامان، نام بقایای شهر باستانی زرنج یا زرنگ، پایتخت سیستان در دوران هخامنشیان است که در نزدیکی شهر زابل امروزی واقع شده است. این شهر که قدمت آن به بیش از 2500 سال پیش می‌رسد، در طول تاریخ خود شاهد وقایع و رخدادهای بسیاری بوده و امروزه به عنوان یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی ایران شناخته می‌شود.

در فاصله 80 کیلومتری جنوب غربی شهر سراوان، قلعه کنت در روستای کنت بخش  هیدوچ این شهرستان جای گرفته است. این مجموعه بر روی صخره ای طبیعی در سه  طبقه بنا شده و زمینی به مساحت 970 متر مربع را اشغال کرده است. زیربنای  این قلعه 840 متر مربع است و سبک معماری آن همانند قلعه سیب می باشد.

قلعه سب، دژی مستحکم و تاریخی در دل کویر مصر، واقع در استان اصفهان است. این قلعه که قدمت آن به دوران ساسانیان باز می‌گردد، در طول تاریخ خود شاهد وقایع و رخدادهای بسیاری بوده است.

در قلب شهر زاهدان، بنایی باشکوه و تاریخی با نام "ساختمان قديم دادگستري" خودنمایی می‌کند. این بنا که در سال ۱۳۰۸ توسط "معمارباشی" معمار معروف یزدی ساخته شده، یادگاری از دوران پهلوی اول است و به عنوان یکی از نمادهای شهر زاهدان شناخته می‌شود.

در بافت تاریخی شیراز، عمارتی باشکوه از دوران قاجار به نام "خانه فروغ‌الملک" خودنمایی می‌کند که امروزه به عنوان "موزه هنر مشکین فام" شناخته می‌شود. این موزه، گنجینه‌ای از هنرهای تجسمی را در خود جای داده و تجربه‌ای منحصر به فرد را برای بازدیدکنندگان رقم می‌زند.

دخمه زرتشتیان یزد، بنایی کهن و گویی راوی داستانی از دل تاریخ است، در جنوب شرقی شهر یزد و بر فراز تپه ای رسوبی در منطقه صفائیه خودنمایی می کند. این مجموعه شامل دو عمارت سنگی به نام های مانکجی هاتریا (منسوب به یک زرتشتی هندی الاصل) و گلستان است که دخمه مانکجی با قدمتی بیشتر، به دوران قبل از قاجار و دخمه گلستان به دوران قاجار تعلق دارد. گنبدهای مدور و معماری خاص این دخمه ها، گویی رازهای ناگفته ای را در دل خود نهفته دارند.

خانه صالحی که به عنوان موزه لباس های سنتی و آیینی ایران شناخته می‌شود، در دوره قاجار بنا شده است. این خانه در نزدیکی حرم شاهچراغ و در ضلع جنوبی مسجد شهدا و در ابتدای کوچه هفت پیچ واقع شده است. در سال 1384 این خانه توسط سازمان میراث فرهنگی به منظور حفظ و احیاء هنرهای سنتی ایران به موزه لباس های سنتی و آیینی تبدیل شد.

پل تاریخی کوار، که به نام پل ساسانی کوار نیز شناخته می‌شود، در جنوب شهر کوار و در استان فارس واقع شده است. این پل که قدمت آن به دوران ساسانیان باز می‌گردد، بر روی رودخانه قره آغاج (سکان، ثکان) بنا شده و یکی از آثار ملی ایران با شماره ثبت 947 است.

خانه منطقی نژاد، عمارتی باشکوه و تاریخی از دوره قاجار است که در قلب بافت تاریخی شهر شیراز و در مجاورت حرم شاهچراغ واقع شده است. این خانه که به "خانه هنر" نیز شهرت دارد، در سال 1383 مرمت و بازسازی شد و در حال حاضر به عنوان موزه هنرهای اسلامی مورد استفاده قرار می‌گیرد.