استان بوشهر

بوشهر شهری قدیمی است، شاهدش بقایای شهر «رام‌اردشیر»، آرامگاه «گوردختر» و «قبرستان شغاب» است که قدمتشان به دوره ساسانی و اشکانی می‎رسد. علاوه بر آن، بوشهر را شهر دریا و نخلستان نیز می‌دانند با آثار تاریخی چون عمارت ملک، بافت تاریخی، بازار بوشهر، قبر ژنرال، گورستان انگلیسی‌ها و موزه مردم‌شناسی که هرساله میزبان گردشگران زیادی است.

بُرازجان دشتی وسیع است که در جنوب ایران، در70 کیلومتری شمال بوشهر و مرکز شهرستان دشتستان گسترده شده است. این منطقه حد فاصل بین بوشهر و شیراز بوده و از قدیم‌الایام راهی که این دو شهر بزرگ را به هم وصل می‎کرد از بزارجان می‌گذشته و به «راه شاهی» معروف بود. همین امر برازجان را شهری بزرگ و آباد کرد با تاریخی طولانی و آثاری چون کاخ‌های بَردَک سیاه، سنگ سیاه و چرخاب که کاخ‌ زمستانی‌ کورش‌ بوده و شامل‌ ته‌ ستون‌ها و برخی‌ اشیاء به‌ دست‌ آمده‌ است‌. هم‌چنین بقایای «تل خندق» که به زمان سلوکی می‌رسد را می‌توان در این شهر دید.

بوشهر را نمی‌توان فقط با ساحل خلیج فارس، نخلستان‌ها و حال‌وهوای جنوبی آن شناخت. یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این شهر، بافت تاریخی بوشهر است؛ جایی که خانه‌ها و عمارت‌های قدیمی، بخشی از تاریخ تجارت، فرهنگ و زندگی اجتماعی این بندر مهم را در خود حفظ کرده‌اند.

کوشک اردشیر یکی از بناهای تاریخی ارزشمند استان بوشهر است که در دشت «پشت‌پر» یا «بزپر»، در نزدیکی روستایی با همین نام در بخش ارم شهرستان دشتستان قرار دارد. این یادگار باستانی به دوره آغازین شاهنشاهی ساسانی و اردشیر بابکان، بنیان‌گذار این دودمان، منسوب شده است. موقعیت کوشک در یک چشم‌انداز کوهستانی و در نزدیکی گور دختر، مجموعه‌ای از آثار باستانی را در این بخش از دشتستان شکل داده که برای شناخت پیشینه تاریخی منطقه اهمیت زیادی دارد.

بندر سیراف یکی از مهم‌ترین شهرهای تاریخی جنوب ایران در کرانه خلیج فارس است که امروزه در شهرستان کنگان استان بوشهر قرار دارد. این بندر در میان کوه و دریا شکل گرفته و بقایای شهر تاریخی آن در امتداد ساحل و دامنه ارتفاعات اطراف دیده می‌شود. سیراف در دوره ساسانی و به‌ویژه در دوره اسلامی به یکی از مراکز مهم تجارت دریایی در خلیج فارس تبدیل شد و ارتباط بازرگانان آن با هند، چین، شرق آفریقا و دیگر بنادر اقیانوس هند، نام سیراف را در تاریخ تجارت دریایی جهان ماندگار کرد.

موزه رئیسعلی دلواری در شهر دلوار از توابع شهرستان تنگستان در استان بوشهر قرار دارد. این موزه در خانه تاریخی رئیسعلی دلواری، در بخش جنوب شرقی شهر دلوار و نزدیک ساحل خلیج فارس برپا شده و یکی از مهم‌ترین مکان‌های تاریخی برای آشنایی با تاریخ مبارزات جنوب ایران در دوره جنگ جهانی اول است. خانه پس از واگذاری به سازمان میراث فرهنگی به موزه تبدیل شد و در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت.

بافت تاریخی بوشهر یکی از ارزشمندترین نمونه‌های معماری شهری در جنوب ایران است؛ مجموعه‌ای گسترده از خانه‌ها، بناهای مذهبی، بازارها و فضاهای عمومی که در شمالی‌ترین بخش شبه‌جزیره بوشهر شکل گرفته است. این بافت در رأس شبه‌جزیره‌ای مثلث‌شکل قرار دارد که در آب‌های خلیج فارس پیش رفته و موقعیت جغرافیایی آن، نقش مهمی در شکل‌گیری معماری، اقتصاد و فرهنگ شهر داشته است.