استان سیستان و بلوچستان
استان سیستان و بلوچستان در جنوبشرق ایران، سرزمینی پهناور با تنوع چشمگیر در طبیعت، تاریخ و فرهنگ است که از دشتهای سیستان تا سواحل مکران در دریای عمان امتداد دارد. شهر سوخته، کوه خواجه، روستاهای تاریخی، سواحل و چشماندازهای طبیعی مکران و فرهنگ غنی مردم سیستان و بلوچستان، مجموعهای متفاوت از جاذبههای ایرانگردی را شکل دادهاند. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، شهرها و مقاصد استان، جاذبههای تاریخی و طبیعی، روستاها، فرهنگ، صنایع دستی و دیگر دیدنیهای سیستان و بلوچستان معرفی میشوند.
استان سیستان و بلوچستان یکی از پهناورترین استانهای ایران است که در کنار طبیعت متفاوت و فرهنگ غنی، آثار تاریخی ارزشمندی را نیز در خود جای داده است. قلعه سه کوهه در نزدیکی زابل یکی از مهمترین بناهای تاریخی منطقه به شمار میرود؛ بنایی که علاوه بر ارزش معماری، با بخشی از تحولات سیاسی و نظامی سیستان در دوره قاجار نیز پیوند خورده است.
قلعه ناصری یکی از مهمترین بناهای تاریخی شهر ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان است که در دوره قاجار با هدف ایجاد یک مرکز نظامی و حکومتی ساخته شد. این بنا در مرکز شهر ایرانشهر قرار دارد و در دورهای که حکومت قاجار تلاش میکرد اقتدار خود را در بلوچستان افزایش دهد، به یکی از مهمترین مراکز سیاسی و نظامی منطقه تبدیل شد. موقعیت قلعه در بافت شهری امروز نیز باعث شده است که این اثر تاریخی یکی از شناختهشدهترین جاذبههای ایرانشهر باشد.
قلعه بمپور ایرانشهر یکی از مهمترین قلعهها در سراسر پهنه سرزمین بلوچستان به شمار میرود که بر فراز تپهای دستساز بنا شده است. این قلعه که در زمان ساخت، مجموعهای نظامی به شمار میرفته، به لحاظ موقعیت استراتژیک توانایی دفاع در مقابل هجوم قشون نظامی را داشته است.
مسجد جامع تیس یا مسجد طوبی در روستای تاریخی تیس، در حدود ۵ کیلومتری شمالغربی چابهار و در محدوده منطقه آزاد چابهار قرار دارد. این مسجد یکی از شناختهشدهترین بناهای تاریخی روستای تیس است و به دلیل معماری متفاوت، رنگهای زنده و مناره تک، در میان جاذبههای فرهنگی سواحل مکران جایگاه ویژهای دارد.
قبرستان هفتاد ملا یکی از آثار تاریخی متفاوت استان سیستان و بلوچستان است که در محدوده میرجاوه و در نزدیکی روستای گردشگری تمین قرار دارد. این گورستان در دامنههای شمالی کوه تفتان و در میان ارتفاعات ماسهسنگی شکل گرفته و موقعیت طبیعی آن، در کنار شیوه متفاوت ساخت قبرها، باعث شده است که هفتاد ملا از دیگر گورستانهای تاریخی ایران متمایز باشد.
کوه خواجه یکی از مهمترین محوطههای تاریخی و باستانشناختی سیستان است که در نزدیکی زابل و در میان دشت سیستان قرار دارد. این کوه صخرهای و نسبتاً منفرد، در نزدیکی دریاچه هامون قرار گرفته و مجموعهای از آثار معماری، مذهبی و نظامی را در خود جای داده است.
خانه ابویی یکی از بناهای تاریخی شهر زاهدان و از نمونههای ارزشمند معماری مسکونی در نخستین سالهای شکلگیری این شهر است. این خانه در بافت تاریخی زاهدان قرار دارد و ساخت آن با دورهای همزمان است که هسته اولیه شهر در حال شکلگیری بود. استفاده از عناصر معماری سنتی و اقلیمی، بهویژه بادگیرها و حوضخانه، مهمترین ویژگی این بنا محسوب میشود. خانه ابویی از این نظر اهمیت دارد که برخلاف بسیاری از بناهای تاریخی ایران که پیشینهای چندصدساله دارند، بخشی از تاریخ نسبتاً معاصر زاهدان را روایت میکند و تصویری از نخستین دورههای توسعه شهری این منطقه ارائه میدهد.
شهر سوخته یکی از مهمترین محوطههای باستانی ایران و جهان است که در استان سیستان و بلوچستان و در نزدیکی شهر زابل قرار دارد. این محوطه باستانی در محدوده دشت سیستان و در نزدیکی مسیر تاریخی رودخانه هیرمند و دریاچه هامون شکل گرفته و یکی از برجستهترین نمونههای شهرنشینی در عصر مفرغ به شمار میرود. موقعیت جغرافیایی شهر سوخته در سرزمینی که از گذشته محل ارتباط میان مناطق مختلف فلات ایران، آسیای مرکزی و سرزمینهای پیرامون بوده، نقش مهمی در شکلگیری و توسعه این تمدن داشته است.
کلپورگان روستای کوچکی در جنوب شرقی ایران، استان سیستان و بلوچستان است و با قدمتی هفت هزار ساله به عنوان تنها موزه زنده سفالگری دنیا شناخته میشود. بدون کوچکترین تغییری از آن دوران ، هنر ساخت سفال بدون چرخ سفالگری به طور شفاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. کارهای اولیه مانند انتقال گل سفالگری از معدن "مسکوتان" توسط مردان انجام میشود اما ساخت سفال تماما توسط زنان روستا که در حدود سی نفر میباشند انجام میگیرد.
روستای تمین در 65 کیلومتری جنوب غربی شهر میرجاوه قرار دارد و از اطراف به دو کوه تفتان و سیاه کوه منتهی میشود. تمین تابستانهای خنک دارد و در زمستان هوای آن سرد میشود.
