استان قم
استان قم در مرکز ایران و در مسیر ارتباطی تهران، اصفهان و مناطق مرکزی کشور قرار گرفته و شهر قم بهعنوان یکی از مهمترین مراکز مذهبی ایران، جایگاه ویژهای در گردشگری زیارتی دارد. حرم حضرت معصومه، مسجد جمکران، بناها و مدارس تاریخی، کاروانسراها و آثار فرهنگی در کنار جاذبههای طبیعی مانند دریاچه نمک و مناطق کویری، تنوع قابلتوجهی به ظرفیتهای گردشگری استان بخشیدهاند. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، شهرها و مقاصد استان قم، جاذبههای تاریخی و طبیعی، روستاها، فرهنگ و دیگر دیدنیهای این منطقه معرفی میشوند.
خانه ی تاریخی زند یا موزه ی مردم شناسی قم در محله و بافت قدیم شهری که به محله ی چهارمردان شهرت دارد واقع شده است. این بنا در واقع از ادغام دو خانه که متعلق به دو برادر با نام های حاج قلی خان و حاج علی خان از بازماندگان دوران قاجار است ساخته شده است که پس از مرمتی که در سال 1380 خورشیدی در این دو خانه انجام شد به صورت یک عمارت درآمد و از آن سال تا به امروز تغییر کاربری داده و تحت عنوان موزه ی مردم شناسی قم فعالیت می کند. معماری بنا کاملا منطبق با معماری مناطق کویری ایران است وجود بادگیرهای بسیار زیبا جهت تهویه منازل بیش از هرچیزی شاید در ساختار آن جالب توجه باشد. از مصالح استفاده شده در بنا می توان به آجر، سنگ، گچ و چوب اشاره کرد که همگی از ویژگی های برجسته ی معماری در ابنیه ی دوران قاجار به شمار می رود.
تپه باستانی «قلیدرویش» در جنوب شرقی شهر قم و در نزدیکی جمکران قرار دارد. قلیدرویش از اندک شمار بخشهای کاوششده پیرامون کویر مرکزی ایران است و تنها تپه سیلک در حوالی کاشان و تپه چشمه علی ری پیش از این تپه کاوش شده بودند.
خانه ملاصدرا در شهر کهک، در جنوب شهر قم و در محدوده محله تاریخی «چال حمام» قرار دارد. کهک در منطقهای کوهستانی و خوشآبوهوا واقع شده و باغها، چشمهها و روستاهای تاریخی پیرامون آن، این منطقه را به یکی از مقصدهای گردشگری فرهنگی و طبیعی استان قم تبدیل کردهاند.
کاروانسرای دیر گچین یکی از مهمترین کاروانسراهای تاریخی ایران است که در مرکز پارک ملی کویر و در مسیر تاریخی ری به قم قرار دارد. این کاروانسرا در حدود ۸۰ کیلومتری شمال شرقی شهر قم و در محدوده شهرستان قم قرار گرفته و از گذشته یکی از ایستگاههای مهم مسیرهای ارتباطی میان مرکز ایران و نواحی شرقی بوده است.
کاروانسرای پاسنگان در نزدیکی روستای زنبورک، در بخش مرکزی شهرستان قم و در مسیر تاریخی قم به کاشان قرار دارد. این کاروانسرا در حدود ۲۰ کیلومتری شهر قم واقع شده و امروزه در نزدیکی مسیر ارتباطی قم به کاشان قرار گرفته است. قرار گرفتن پاسنگان در یکی از مسیرهای مهم ارتباطی میان قم، کاشان و شهرهای مرکزی ایران، دلیل اصلی شکلگیری این بنا در گذشته بوده است.
خانه امام خمینی در قم یکی از بناهای مهم تاریخی و سیاسی این شهر است که در محله یخچال قاضی قرار دارد و به همین دلیل گاهی با عنوان «خانه یخچال قاضی» نیز شناخته میشود. اهمیت این خانه بیش از آنکه به معماری پرزرقوبرق یا تزئینات وابسته باشد، به رویدادهای سیاسی و اجتماعی مهمی بازمیگردد که در دوران اقامت امام خمینی در قم در آن اتفاق افتاده است.