استان فارس در جنوب ایران یکی از مهمترین کانونهای تاریخی و فرهنگی کشور است و بخش بزرگی از میراث تمدنی ایران را در خود جای داده است. تخت جمشید، پاسارگاد، نقش رستم، شهر تاریخی شیراز و مجموعهای از باغها، بناها و آثار ارزشمند تاریخی در کنار کوهستانها، آبشارها، دشتها و روستاهای دیدنی، تنوع کمنظیری به جاذبههای این استان بخشیدهاند. فارس همچنین جایگاه مهمی در ادبیات و فرهنگ ایران دارد و با نام شاعرانی چون حافظ و سعدی پیوند خورده است. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، شهرها و مقاصد فارس، جاذبههای تاریخی و طبیعی، روستاها، فرهنگ و دیگر دیدنیهای استان معرفی میشوند.
شهر شیراز (مرکز استان فارس) درگذشته دارای شش دروازه بود که نام این دروازهها عبارت است از: دروازه قرآن، دروازه اصفهان، دروازه سعدی، دروازه قصابخانه، دروازه کازرون و دروازه شاه داعی الی اله«دروازه قرآن» کهن ترین دروازه شیراز از میان شش دروازه قدیم این شهر است. این دروازه بر سر راه یکی از ورودیهای شیراز جای گرفته که «اصفهان» را به «مرودشت» و «فیروزآباد» میرساند.
باغ تکیه هفتتنان یکی از قدیمیترین اماکن تاریخی شیراز است که در دامنه کوه چهلمقام و در شمال آرامگاه حافظ قرار گرفته است. این مجموعه ترکیبی از باغ، عمارت تاریخی، آرامگاه و مجموعهای ارزشمند از نقاشیهای دوره زندیه است و به همین دلیل در میان جاذبههای تاریخی شیراز جایگاه ویژهای دارد.
میل اژدها یکی از بناهای سنگی شگفتانگیز و کمتر شناختهشده ایران است؛ برجی چهارگوش و بلند که در منطقهای کوهستانی و نسبتاً دورافتاده از استان فارس قرار گرفته و به دلیل ظاهر خاص، معماری سنگی و کاربری اسرارآمیزش، از آثار قابل توجه دوره اشکانی به شمار میرود. این بنا با نامهایی مانند آتشگاه، دیمهمیل و میل آزاد نیز شناخته میشود و در میان کوه و دره، در مجاورت یکی از مسیرهای مهم باستانی قرار گرفته است.
باغ جهاننما یکی از باغهای تاریخی و شناختهشده شیراز است که در بخش شمالی شهر و در نزدیکی دروازه قرآن و حافظیه قرار دارد. این باغ بخشی از میراث ارزشمند باغسازی شیراز است؛ شهری که تاریخ آن نهتنها در بناهای تاریخی، بلکه در باغها، درختان کهنسال، آبراههها و فضای سبز نیز روایت میشود. قرار گرفتن باغ در مسیر میان دروازه قرآن و مجموعه حافظیه باعث شده است که بازدید از آن بهراحتی با گشتوگذار در یکی از مهمترین محورهای گردشگری شیراز ترکیب شود.
باغ ارم شیراز یکی از شناختهشدهترین باغهای تاریخی ایران و از زیباترین نمونههای باغ ایرانی است که در شمالغربی شهر شیراز و در دامنه کوه آسیاب سهتایی قرار دارد. این باغ تاریخی علاوه بر ارزش معماری و هنری، امروزه به دلیل تنوع گسترده گونههای گیاهی و فعالیتهای پژوهشی، جایگاه ویژهای در حوزه گیاهشناسی دارد. باغ ارم در شکل کنونی خود بیشتر یادگار دوره قاجار است، اما پیشینه آن به چندین قرن پیش بازمیگردد و همین پیوند میان تاریخ، معماری و طبیعت باعث شده است که بازدید از آن تنها تماشای یک باغ یا یک عمارت تاریخی نباشد، بلکه تجربهای از بخش مهمی از فرهنگ و هنر شیراز باشد.
حافظیه آرامگاه خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی، غزلسرای بزرگ قرن هشتم هجری و یکی از مشهورترین شاعران تاریخ ایران است. این مجموعه در شهر شیراز قرار دارد و به دلیل پیوند عمیق حافظ با فرهنگ و هویت این شهر، یکی از مهمترین جاذبههای فرهنگی و ادبی شیراز به شمار میرود. حافظیه تنها یک آرامگاه نیست؛ بلکه فضایی است که در آن معماری، باغ ایرانی، ادبیات فارسی و خاطره جمعی ایرانیان در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
شیراز را شهر شور، شعر و عشق می دانند، شهری که چون چهل تکه ای است قدیمی که هر تکه اش طرحی و نقشی متفاوت دارد. شهر بهارنارنجها، شهر حافظ و سعدی، شهر سروهای سر به فلک کشیده، شهر نقوش باستانی تخت جمشید و شهر باغ ها مصفا و شهری که مهربانی آدمهایش، گذشته را به حال پیوند میدهد.
حمام وکیل شیراز یکی از مشهورترین بناهای تاریخی شهر و از مهمترین یادگارهای دوره زندیه است. این حمام به دستور کریمخانزند، بنیانگذار سلسله زندیه، در مرکز شهر تاریخی شیراز ساخته شد و در کنار مسجد وکیل و بازار وکیل قرار گرفت. این سه بنا در کنار یکدیگر بخش مهمی از مجموعه شهری دوره زندیه را تشکیل میدهند و بازدید از آنها تصویری روشن از شیراز در دوران حکومت کریمخان ارائه میکند.
مسجد نصیرالملک یکی از مشهورترین بناهای تاریخی شیراز و از شاخصترین نمونههای معماری دوره قاجار در ایران است؛ مسجدی که بیش از هر چیز با شبستان غربی، شیشههای رنگی، کاشیکاریهای صورتی و بازی شگفتانگیز نور و رنگ شناخته میشود. این مسجد در محله تاریخی گود عربان، در جنوب خیابان لطفعلیخان زند و در کوچه نصیرالملک قرار گرفته و به دلیل نزدیکی به مجموعه تاریخی ـ مذهبی شاهچراغ، در یکی از مهمترین بخشهای بافت تاریخی شیراز واقع شده است. نام دیگر این بنا مسجد صورتی است؛ عنوانی که به دلیل استفاده گسترده از کاشیهای صورتی و گلدار در تزئینات آن رواج پیدا کرده است.
نقش رستم یکی از مهمترین محوطههای باستانی استان فارس است که در نزدیکی مرودشت و در فاصله کمی از مجموعه جهانی تخت جمشید قرار دارد. این محوطه در دامنه کوهی بلند و صخرهای شکل گرفته و مجموعهای کمنظیر از آثار تاریخی متعلق به دورههای ایلامی، هخامنشی و ساسانی را در کنار یکدیگر جای داده است. مهمترین ویژگی نقش رستم، وجود چهار آرامگاه شاهی هخامنشی است که در ارتفاع قابل توجهی از سطح زمین و در دل صخره تراشیده شدهاند.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
