استان سمنان در دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز و در مسیر ارتباطی شرق و غرب ایران قرار گرفته و از تنوع جغرافیایی کمنظیری برخوردار است. در شمال استان، کوهستانها و جنگلهای هیرکانی و در بخشهای جنوبی، دشتها و پهنههای کویری گسترده شدهاند و این تفاوت اقلیمی، چشماندازهای متنوعی ایجاد کرده است. بناهای تاریخی، کاروانسراها، روستاهای کوهستانی، مناطق طبیعی و کویری و آثار فرهنگی، سمنان را به مقصدی جذاب برای ایرانگردی تبدیل کردهاند. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، شهرها و مقاصد استان سمنان، جاذبههای تاریخی و طبیعی، روستاها و دیگر دیدنیهای آن معرفی میشوند.
آهوان یکی از مناطق کوهستانی استان سمنان است که در مسیر تاریخی سمنان به دامغان قرار گرفته و به دلیل طبیعت کوهستانی، کلاتههای پایکوهی و کاروانسراهای تاریخی خود اهمیت دارد. این منطقه در حدود ۳۰ کیلومتری شرق سمنان قرار گرفته و آبوهوایی متفاوت با دشتهای گرم و خشک اطراف دارد؛ زمستانهای آن سرد و تابستانهایش معتدل و ییلاقی است.
کاروانسرای قصر بهرام یا رباط سیاهکوه یکی از بناهای به جا مانده از دوران صفویان است که در طول تاریخ، گرمای زندگی را در دل کویر زنده نگه داشته است. کاروانسرایی که پس از دوران رونق خود به فراموشی سپرده شد، اما اکنون و پس از سالها این بار میزبان گردشگرانی است که برای دور شدن از زندگی روزمرهی شهری به آن از آن بازدید میکنند.
بازار سرپوشیده شاهرود یکی از مهمترین بناهای تاریخی مرکز شهر شاهرود در استان سمنان است که شکلگیری آن به دوره قاجار بازمیگردد. این مجموعه با راستههای تجاری، چهارسوق، سهسوق، حجرهها و بناهای وابسته، تصویری از ساختار اقتصادی و اجتماعی شاهرود در دورهای را نشان میدهد که شهر به یکی از مراکز مهم بازرگانی منطقه تبدیل شده بود. بازار شاهرود در سال ۱۳۷۸ با شماره ۲۲۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مسجد جامع فرومد در روستای تاریخی فرومد از توابع شهرستان میامی در استان سمنان قرار دارد و در مسیر جاده شاهرود به مشهد واقع شده است. فرومد در شمالشرق شاهرود و در حاشیه مسیر تاریخی ارتباطی خراسان قرار گرفته و به دلیل برخورداری از مجموعهای از آثار تاریخی، یکی از روستاهای مهم فرهنگی شرق استان سمنان به شمار میرود. مسجد جامع در میان بافت تاریخی روستا قرار گرفته و در کنار آرامگاه ابن یمین فرومدی، شاعر نامدار سده هشتم هجری، از مهمترین آثار تاریخی فرومد است.
خانه تدین در کوی عباسیّه و در محدوده محله بزرگ ناسار، یکی از بخشهای تاریخی شهر سمنان، قرار دارد. این خانه تاریخی در مجاورت راسته شمالی ـ جنوبی بازار سمنان ساخته شده و موقعیت آن در میان بافت قدیمی شهر، ارتباط نزدیکی میان خانه، بازار و فعالیتهای بازرگانی دوره قاجار ایجاد کرده است.
برج مهماندوست که با نام برج معصومزاده نیز شناخته میشود، در جنوب روستای مهماندوست و در نزدیکی امامآباد، حدود ۲۰ کیلومتری شمالشرقی دامغان در استان سمنان قرار دارد. این برج تاریخی در مسیر دامغان به شاهرود واقع شده و دسترسی نسبتاً مناسبی از طریق جاده اصلی منطقه دارد.
آرامگاه بایزید بسطامی در شهر تاریخی بسطام، در حدود ۶ کیلومتری شمال شاهرود در استان سمنان قرار دارد. این مجموعه یکی از مهمترین بناهای تاریخی و عرفانی منطقه است و آرامگاه بایزید بسطامی، مسجد، مناره و چند آرامگاه دیگر را در کنار یکدیگر جای داده است.
دروازه ارگ سمنان یکی از شناختهشدهترین بناهای تاریخی این شهر و از یادگارهای ارزشمند معماری دوره قاجار است. این بنا اگرچه امروزه تنها بخش باقیمانده از مجموعه بزرگ ارگ دولتی قدیم سمنان به شمار میرود، اما به واسطه معماری چشمگیر، کاشیکاریهای رنگارنگ و بهویژه تصویر مشهور نبرد رستم با دیو سپید، جایگاه ویژهای در میان آثار تاریخی استان سمنان دارد.
مسجد تاریخانه دامغان یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی شهر دامغان و از کهنترین مساجد ایران است؛ بنایی که اهمیت آن تنها به قدمت زیاد محدود نمیشود، بلکه در معماری آن میتوان پیوندی روشن میان سنتهای معماری ایران پیش از اسلام و معماری نخستین سدههای اسلامی مشاهده کرد. ساختمان مسجد بر پایه شبستانی ستوندار شکل گرفته و ساختار کلی آن، با صحن مرکزی و رواقهای پیرامون، یادآور برخی بناهای معماری دوره ساسانی است.
این روستا که در کنار چهارطاق و لزوره مناطق گردشگری رامه را تشکیل می دهند در 55کیلومتری شمال شرق شهر گرمسار و 30 کیلومتری روستای تاریخی ده نمک واقع شده است. این منطقه از پیشینه ای بسیار کهن برخوردار است و موارد زیر حاکی از قدمت هزار ساله آن است: قلعه های قدیمی مانند قلعه ضحاک، قبرستان های قدیمی، ظروف سفالی و اشیاء عتیقه و سنگ نوشته های به دست آمده، درختان کهنسال گردو وآثار به جا مانده از بناهای بسیار قدیمی.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
