روستاهای ایران بخشی ارزشمند از تنوع طبیعی، تاریخی و فرهنگی کشور هستند و بسیاری از آنها با معماری بومی، چشماندازهای طبیعی، آیینهای محلی و شیوه زندگی سنتی، مقصدی جذاب برای سفر به شمار میروند. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، مقاصد روستایی ایران را از مناطق کوهستانی و جنگلی تا روستاهای کویری و تاریخی معرفی میکنیم و به ویژگیهای طبیعی، فرهنگی، معماری و جاذبههای هر روستا میپردازیم. این مجموعه راهنمایی برای شناخت روستاهای دیدنی ایران و انتخاب مقصدی متفاوت برای تجربه زندگی و فرهنگ محلی است.
نگل در ۶۵ کیلومتری شهر سنندج و در مسیر سنندج به مریوان قرار دارد. این روستا در میان درهای بنا شده که رودخانه «شوشیر» از جنوب آن میگذرد و از طرف شمال هم به کوه «حسن عالی»، از جنوب شرقی به کوه «پل چرمو»، از جنوب به کوه «قژاکان»، از شمال غربی به دره «کانی چرمو» و کوه «کوره میانه»، از غرب و جنوب غربی به دره «کاچول» و از شمال شرقی به «رسنی دره» محدود میشود. مردم روستای نگل به زبان کردی سورانی سخن میگویند.
روستای تمین در 65 کیلومتری جنوب غربی شهر میرجاوه قرار دارد و از اطراف به دو کوه تفتان و سیاه کوه منتهی میشود. تمین تابستانهای خنک دارد و در زمستان هوای آن سرد میشود.
«روستای مارین» در ۳۶ کیلومتری شمال گچساران و در ۱۹۸ کیلومتری جنوب شرقی «یاسوج» در استان «کهگیلویه و بویراحمد» جای دارد. این روستا از شمال با کوه «دلی گنج»، از شرق با کوه «خامی» و از جنوب غرب نیز با کوه «دیل» همسایگی دارد.
پالنگان روستایی در یک کیلومتری دره «تنگیور»، در دهستان «ژاورود»، در 55 کیلومتری «اورامان» و در 57 کیلومتری کامیاران در استان کردستان است. پالنگان که در شمار فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است، نزدیک به هزار تن سرانه مردمی دارد که به گویش کردی اورامی سخن میگویند. روشن نیست که پالنگان از واژه پلنگ یا واژه پال در گویش کردی به معنی پشتگاه و پناهگاه برگرفته شده است.
در مناطق کوهستانی ایران، روستاهایی که به شیوه پلکانی ساخته شدند بسیارند. یکی از آنها «روستای سر آقا سید» نام دارد که یکی از مناطق تاریخی در استان چهارمحال و بختیاری به شمار میرود.
روستای ماخونیک یکی از خاصترین و متفاوتترین روستاهای ایران است که در استان خراسان جنوبی و در شهرستان سربیشه قرار دارد. این روستا در نزدیکی مرز ایران و افغانستان و در منطقهای کوهستانی و نیمهخشک واقع شده و به دلیل معماری عجیب خانهها، سبک زندگی سنتی و فرهنگ خاص مردم، شهرتی فراتر از مرزهای ایران پیدا کرده است.
در میان هیاهوی شهری تهران، مناطقی وجود دارند که تنها با طی مسافتی کوتاه میتوان از فضای شلوغ پایتخت فاصله گرفت و وارد چشماندازی کاملاً متفاوت شد. روستاهای وردیج و واریش از جمله همین مقاصد هستند؛ دو روستای ییلاقی در شمال غرب تهران که در دامنههای جنوبی البرز قرار گرفتهاند و به دلیل طبیعت کوهستانی، جاده زیبا، رودخانه، باغهای میوه و صخرههای عجیبوغریب، یکی از محبوبترین مقاصد طبیعتگردی اطراف تهران محسوب میشوند.
روستای میمند یکی از شگفتانگیزترین سکونتگاههای تاریخی ایران است که در استان کرمان، شهرستان شهربابک و در منطقهای کوهستانی میان شهرهای کرمان، سیرجان و رفسنجان قرار دارد. این روستا به دلیل خانههای دستکند و صخرهای که در دل کوه کنده شدهاند، یکی از مهمترین نمونههای معماری بومی ایران و جهان به شمار میرود. منظر فرهنگی میمند در سال ۲۰۱۵ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و به عنوان نمونهای ارزشمند از رابطه میان انسان و طبیعت شناخته میشود.
روستای کندوان در دامنه ی کوه سلطانداغی، به همراه دو روستای موجود در ترکیه و آمریکا، یکی از سه روستای صخره ای جهان است، با این تفاوت که برخلاف دو روستای دیگر زندگی عادی در این منطقه ی ییلاقی از رشته کوه های سهند جاری است.
در میان دامنههای کوه کرکس و درهای سرسبز در استان اصفهان، روستایی قرار دارد که به دلیل رنگ سرخ خانهها، معماری پلکانی و فرهنگ کهن خود به یکی از شناختهشدهترین مقاصد گردشگری ایران تبدیل شده است؛ روستای ابیانه.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
