روستاهای ایران بخشی ارزشمند از تنوع طبیعی، تاریخی و فرهنگی کشور هستند و بسیاری از آنها با معماری بومی، چشماندازهای طبیعی، آیینهای محلی و شیوه زندگی سنتی، مقصدی جذاب برای سفر به شمار میروند. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، مقاصد روستایی ایران را از مناطق کوهستانی و جنگلی تا روستاهای کویری و تاریخی معرفی میکنیم و به ویژگیهای طبیعی، فرهنگی، معماری و جاذبههای هر روستا میپردازیم. این مجموعه راهنمایی برای شناخت روستاهای دیدنی ایران و انتخاب مقصدی متفاوت برای تجربه زندگی و فرهنگ محلی است.
کاروانسرای زینالدین یکی از متفاوتترین کاروانسراهای تاریخی ایران است که در مسیر قدیمی یزد به کرمان و در محدوده شهرستان مهریز استان یزد قرار دارد. این بنا در منطقهای کویری و در کنار یکی از مسیرهای تاریخی رفتوآمد کاروانها ساخته شده و امروزه یکی از شاخصترین نمونههای معماری کاروانسراهای دوره صفوی به شمار میرود.
روستای قِهی روستایی در ۸۰ کیلومتری شرق اصفهان و ۳۵ کیلومتری شهرستان ورزنه و از توابع شهرستان جلگه شهرستان اصفهان قراردارد .روستای تاریخی قهی در تاریخ ۲۳ مهر ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۳۶۰۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نام این روستا که براساس روایات متعلق به دورههای قبل از اسلام و در واقع به نام کهی بوده به معنای جای پست مقابل واژه کوهپایهاست. باستانشناسان معتقدند مسجد جامع قهی پیش از اسلام آتشکده زرتشتیان بودهاست.
مهرجان یکی از روستاهای تاریخی شهرستان خور و بیابانک در شرق استان اصفهان است که در حدود ۳۵ تا ۳۶ کیلومتری جنوبشرقی شهر خور قرار دارد. این روستا در حاشیه کویر و در منطقهای خشک و کمآب شکل گرفته و بخش مهمی از ساختار تاریخی و شیوه زندگی مردم آن با قنات، کشاورزی، نخلستان و راههای ارتباطی کویری پیوند داشته است. در منابع محلی، نام قدیمی روستا «مهرگان» و در گویش مردم «مهرگون» ذکر شده است.
روستای ایراج یکی از روستاهای تاریخی و ییلاقی شهرستان خور و بیابانک در استان اصفهان است که در دامنه کوهی کمارتفاع و در میان چشماندازهای کویری منطقه قرار گرفته است. این روستا در حدود ۳۰ کیلومتری جنوب شهر خور واقع شده و به دلیل موقعیت طبیعی، پیشینه تاریخی و آثار ارزشمند خود، یکی از مقاصد روستایی قابل توجه در شرق استان اصفهان به شمار میرود.
قارنه روستای کوچکی است که در فاصله ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان اصفهان واقع در پناه گاه حیات وحش (پارک ملی) کلاه قاضی واقع شده است. به دلیل قرار گرفتن کوه قارنه در غرب روستا آب و هوای این روستا خنکتر و مرطوبتر از روستاهای مجاور خود میباشد. آخرین روستای براآن جنوبی و دروازه ورودی منطقه جرقویه است.
روستای کزج یکی از روستاهای تاریخی و گردشگری شهرستان خلخال در استان اردبیل است که در دامنه کوههای منطقه خورشرستم و در نزدیکی رودخانه قزلاوزن قرار گرفته است. این روستا به دلیل ساختار پلکانی خانهها، معماری سنتی، طبیعت کوهستانی، باغهای میوه و فرهنگ بومی مردم، یکی از مقصدهای متفاوت گردشگری روستایی در شمالغرب ایران به شمار میرود. کزج در دهستان خورشرستم شمالی قرار دارد و حدود ۱۷ کیلومتر با هشتجین و حدود ۵۷ کیلومتر با خلخال فاصله دارد.
روستای بابالحکم یکی از روستاهای تاریخی شهرستان بردسکن در استان خراسان رضوی است که در حدود ۸ کیلومتری غرب بردسکن و در حاشیه جاده بردسکن به طبس قرار گرفته است. بافت قدیمی روستا هنوز بخش قابل توجهی از سیمای سنتی خود را حفظ کرده و در میان خانهها و بناهای آن میتوان آبانبار تاریخی، حوضخانه، خانههای قدیمی، حمام، قبرستان تاریخی و بادگیرهای متعددی را مشاهده کرد. همین مجموعه در کنار صنایع دستی و تولید خوراکیهای محلی، بابالحکم را در شمار روستاهای هدف گردشگری منطقه قرار داده است.
روستای زرده در دهستان بانزرده از توابع بخش مرکزی شهرستان دالاهو در استان کرمانشاه قرار دارد و یکی از مهمترین روستاهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی منطقه غرب ایران به شمار میرود. این روستا در میان ارتفاعات دالاهو و در نزدیکی منطقه ریجاب قرار گرفته و در کنار طبیعت کوهستانی، باغها و چشمههای متعدد، مجموعهای گسترده از آثار باستانی و بناهای تاریخی را در پیرامون خود جای داده است. حضور زیارتگاههای مهم یارسان، از جمله بابایادگار، نیز جایگاه فرهنگی و مذهبی ویژهای به زرده بخشیده است.
روستای حیدره قاضیخانی، که با نام حیدره دارامام نیز شناخته میشود، یکی از روستاهای خوشآبوهوا و سرسبز استان همدان است. این روستا در شهرستان بهار و در منطقهای کوهستانی قرار دارد و به دلیل بافت پلکانی، باغهای گسترده، چشمههای متعدد، درههای سرسبز و فرهنگ بومی، از روستاهای دارای ظرفیت گردشگری استان به شمار میرود. نزدیکی حیدره به شهر همدان نیز باعث شده است که بتوان آن را بهعنوان مقصدی مناسب برای یک سفر یکروزه یا نیمروزه در برنامه گردشگری غرب استان قرار داد.
روستای گشانی یکی از روستاهای کوهستانی و خوشآبوهوای شهرستان تویسرکان در استان همدان است که به دلیل ارتفاع زیاد، معماری پلکانی، بافت قدیمی، باغهای گسترده و چشمههای متعدد، از روستاهای دارای ظرفیت گردشگری استان به شمار میرود. این روستا در محدودهای کوهستانی قرار گرفته و چشمانداز ارتفاعات و باغهای اطراف، بهویژه در فصل بهار و تابستان، جلوهای تماشایی به آن میدهد.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
