تورهای تاجیکستان یکی از محبوبترین گزینههای سفر خارجی برای علاقهمندان به فرهنگ و طبیعت آسیای مرکزی هستند. این تورها معمولاً شامل پرواز، اقامت، گشت شهری، لیدر فارسیزبان و خدمات کامل مسافرتی میشوند و مقصدهایی مثل دوشنبه و دیگر شهرهای تاریخی تاجیکستان را پوشش میدهند. همانطور که در اطلاعات پکیجهای دیگر آژانسها مشاهده میشود، قیمت تورهای نوروزی تاجیکستان میتواند از حدود ۶۹۰ دلار تا بیش از ۱,۰۰۰ دلار یا معادل آن در تومان باشد و بسته به هتلها و خدمات متفاوت است.
حملونقل در تاجیکستان، با توجه به طبیعت کوهستانی و جادههای پرپیچ و خم این کشور، یکی از موضوعات مهم برای مسافران است. از وسایل نقلیه عمومی مانند مینیبوسها (ماشروتکا) و تاکسیهای اشتراکی در شهرهای بزرگی چون دوشنبه و خجند تا پروازهای داخلی به مناطق دورافتاده مانند خاروغ، گزینههای مختلفی برای جابهجایی وجود دارد. با این حال، بهدلیل کمبود راهآهن و شرایط بعضاً دشوار جادهای، برنامهریزی دقیق برای سفر زمینی ضروری است. آشنایی با سیستم حملونقل محلی و صبر کافی، به شما کمک میکند تا از سفر در این کشور زیبا لذت ببرید.
در كشور تاجيكستان 58 ناحيه وجود دارد. در هر ناحيه تعدادی منطقه، شهر و روستا وجود دارد. در اين بخش اسامی ناحيهها و استانی كه در آن قرار دارند، معرفی میشوند.
بالجوان يك منطقه تاریخی در تاجیکستان است. نتایج حفّاریهای طولانی مدت باستانشناسی در كوروكسای در نزدیکی بالجوان امروزی ثابت میکند که 200-800 هزار سال پیش زندگی گیاهی جلگهای و بدون درخت در این ناحیه نفوذ داشته است و حیوانات عجیبی همچون اسبها، کرگدنها، میمونهای وابسته به میمونهای دمکوتاه امروزی، ببرهای دندان شمشیری، زرّافهها و نیاکان فیلها میزیستهاند. بیش از هزار سال پیش بالجوان جزئی از حکومت سامانی بود.
استروشن (به تاجیکیИстаравшан) بونجیکت قدیم، در کوهپایه های شمالی رشته کوه های ترکستان واقع شده و یکی از قدیمی ترین شهرهای ولایت سغد در کشور تاجیکستان است. این شهر در نزدیکی شهر خجند و رودخانه سیردریا قرار گرفته و مدتی نیز با نام اوراتپه یا اوراتیوپه شناخته می شده است.
چیزی از استقلال تاجیکستان نگذشته بود که این کشور به ورطه جنگ داخلی گرفتار شد. اوج این درگیریها سالهای 93-1992 بود. برای درک علّت این درگیریها باید به ساختار سیاسی و قومی تاجیکستان توجّه کرد. این کشور تنها کشور فارسی زبان آسیای مرکزی است. همچنین تاجیکستان در میان کشورهای مستقل مشترک المنافع تنها کشوری است که در کنار جمعیّت غالب سنّی از جمعیّت قابل توجّه شیعه اسماعیلیه با ارتباط بینالمللی نیرومند برخوردار است. تنها در تاجیکستان بود که حزب نهضت اسلامی به طور وسیعی به فعّالیّتهای سیاسی دست زد و حتّی بعضی از اعضای آن هدف خود را ایجاد دولت اسلامی اعلام کردند.
در سال 1877 ميلادی در کنار آمودریا (در زمانهای باستان این قسمت از رودخانه و ریزآبههایش به جیحون معروف بودهاند.) ساکنین محلّی یک گنج بزرگ در نزدیکی تخت قباد[2] یافتند که شامل بیش از 2000 سکهی طلا و نقره و بسیاری از آثار هنری طلايی متعلّق به دورههای هخامنشی و باختری-يونانی[3] میشد. گنج به سه تاجر بخارایی که با کاروانهایشان عازم شمال هند (پاکستان امروزی) بودند فروخته شد.
گرم چشمه در 2325 متری از سطح دریا در سراشیبیهای غربی کوههای شاهدارا و در امتداد رودخانه گرمچشمه واقع شده است. با بررسی توده عظیمی از رسوب سنگ تراورتن که به پایین رودخانه سرازیر شده و طی قرنها متراکم شده و شکل یافتند به اين نتيجه میرسيم كه گرمچشمه باید چندین هزار سال قدمت داشته باشد.[2] آب معدنی با بالاترین درجه هم در چشمههای آبگرم کوچک و هم در چشمههای آبگرم بزرگ با ارتفاع 10 سانتیمتر تا 5/1 متر فوران میكنند و به سطح میآیند. تقریباً در هر ثانیه 5 تا 7 لیتر آب داغ از چشمه بیرون میآید. آب همواره با گلولههای کلسیم آهک به قطر 5/0 تا 4 سانتیمتر در ترکیب با پودر سفید با ویژگی آهگی بیرون میآید.
دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در مرکز درّهی حصار و در ارتفاع 800 متری از سطح دریا واقع شده است. تا سال 1961 استالین آباد نامیده میشد. از سمت شمال و شرق به تپّه ماهورهای رشته کوههای پوشیده از برف حصار كه با قلّههایی به ارتفاع 4000 متر و بلندتر احاطه شده است، ميرسد، و از سمت جنوب با رودخانهی کافرنهان هم مرز است. دوشنبه در بزرگترین واحهی کشاورزی کشور واقع شده است. اين شهر در منطقهای در امتداد دو کنارهی رودخانهی ورزاب قرار دارد.
لازوريت يا همان سنگ لاجورد يا لاژورد نام دیگر این سنگ معدنی است که طیف متنوعی از نیلی، بنفش، آبی گلگندم یا سبزآبی دارد. منابع محدودی از این سنگ در جهان وجود دارد. در افغانستان، تاجیکستان، روسیه و شیلی معادني از اين سنگ پيدا شده است. بهترین سنگهای نیلی فقط در پامیر غربی و افغانستان استخراج میشود و بسیار نادر است. نمونههای لاجورد معمولاً به علّت ناخالصی خالدار یا راهراه هستند. کریستالهای پریت طلایی، پریت سولفوریک این سنگ را به نحو خاصی زیبا میسازد. لاجورد هرگز شکسته نمیشود حتّی وقتی حرارت داده میشود. این ویژهگیها در زمان باستان شناخته شده بوده و برای تایید اصالت آن مورد استفاده قرار میگرفتند.
تاجیکستان کشوری فارسی زبان است، که مردم آن به گویش فارسی تاجیکی سخن میگویند. اکنون در این کشور از خط استاندارد شدهٔ سیریلیک برای نگارش زبان فارسی استفاده میکنند، در حالی که دو کشور دیگر فارسی زبان یعنی ایران و افغانستان از خط فارسی استفاده میکنند، که بیش از هزار سال است، برای نگارش زبان فارسی استفاده میشود.
در كنار رود زرافشان، در قسمت پايان دهِ ويشب، واقع در ولايت سغد تاجيكستان مزار مباركي وجود دارد كه مردم آن را منسوب به عارف نامآور و آفتاب عالم عرفان شمسالدّين تبريزي ميدانند. اين روستا حدوداً 200 كيلومتر تا شهر دوشنبه پايتخت تاجيكستان و 250 كيلومتر تا شهر سمرقند فاصله دارد. مردم روستاي ويشب و روستاهاي اطراف تمامي مراسم و سنّتهاي مذهبي خود را در اين مزار انجام ميدهند. علاوه بر اين از شهرهاي بزرگي همچون سمرقند و بخارا، پنجكنت، استروشن، خجند و مناطق ديگر مردمان زيادي به زيارت اين سلطان عارفان ميرسند و اعتقاد و اخلاص بيپاياني نسبت به ايشان دارند. مردم اين مزار را با نام مزار مولانا محمّد شمسالدّين محمّدابن عليابن ملك داد سبزپوش تبريزي ميشناسند.
کشاورزی بخش اصلی اقتصاد تاجیکستان را تشکیل میدهد.این بخش به طور جدّی در اثر جنگهای 1993-1992 صدمه دید و کشت و برداشت محصول مختل شد. محصول اصلی در این کشور پنبه است که بیشتر 50 درصد آن در جنوب غربی کشور تولید میشود. شرایط نامناسب آبوهوایی، درجه حرارت پایین و بارانهای سنگین تولید را تحت تاثیر قرار دادهاند. پنبه هر چند مرغوبیت پائینی در مقیاس جهانی دارد امّا به عنوان اساس اقتصادی باقی مانده است.
آنچه باعث میشود سفر جاده ابریشم یک سفر بینظیر، خاص و منحصر به فرد شود، تعداد بالای آثار باستانی، تاریخی و فرهنگی آن است که در این سفر دیده میشود. در سفر گروهی و فرهنگی جاده ابریشم بیش از 100 اثر باشکوه از نزدیک بازدید میشود. این لیست تعدادی از مکانهایی است که در سفر جاده ابریشم با هم خواهیم دید.
هجدهمین سفر گروهی جاده ابریشم در مهرماه 1403 برگزار شد. در این سفر کم نظیر و پرهیجان 14 نفر از شهرهای اصفهان، تهران و مشهد شرکت داشتند. برنامه سفر طبق اعلام قبلی با پرواز به سمت تاشکند آغاز شد و در نهایت در شهر دوشنبه پایتخت کشور تاجیکستان به پایان رسید.
درّه ورزاب منطقه تفریحی مورد علاقه ساکنین دوشنبه است. در آنجا تعداد زیادی منطقه تفریحی و مکانهایی برای استراحت و يا به قول تاجيكها دمگيری وجود دارد. ورزاب به عنوان یک منطقه جغرافیایی کوچک نزدیک دوشنبه، در نقطه تقاطع سرچشمه رود ورزاب و قسمتهای مرکزی از سراشیبیهای جنوبی رشته کوه حصار بسیار شناخته شده است. ناحیه ورزاب در مرزهای شمالی درّه زرافشان و در سراشیبیهای شمالی رشته کوه حصار واقع شده است. از شرق به درّه رامیت و از جنوب شرقی به راحتی و وحدت میرسد. بزرگراههایی که دوشنبه را با بخشهای شمالی کشور و درّه فرقانه، استرفشن (اوراتپّهسابق)، خجند، (لنينآبادسابق) و عینی و پنجکنت، به هم پیوند میدهند از درّه ورزاب عبور میكنند.
بزرگترین دریاچههای تاجیکستان در پامیر هستند. از جمله آنها میتوان از: قرهكول،[1] رانککول،[2] زرکول،[3] سارز،[4] و یاشیکول[5] نام برد. حجم کلّی آب در دریاچههای پامیر43 کیلومترمکعب میباشد، که شامل 6/26 کیلومترمکعب آب شور در دریاچه قرهكول و حدود 17 کیلومتر مکعب آبشیرین در دریاچه سارز ميباشد. اين درياچه در سال 1911 در نتیجهي انسداد بستر رودخانه مرغاب[6] به خاطر یک زمین لرزه[7] شکل گرفت.
قرغان تپّه بزرگترین مرکز فرهنگی صنعتی درّهی وخش در 97 کیلومتری جنوب دوشنبه واقع است. مطابق با برخی تحقیقات قرغان تپّه در قرن 7 به وجود آمده اگر چه برخی قدمت آنرا بسیار بیشتر میدانند. شهر در قسمت بالایی درّهی وخش و در مرکز یک مرغزار واقع است. در قرون وسطی این ناحیه را ختای و شهر را ليواقند یا وخش میخواندند.
پس از استقلال تاجيكستان يك گروه شبهنظامی در اين كشور وجود داشت كه در سال 1993 وزير دفاع وقت، الكساندر شيشليانكف كوشش كرد آن را تبديل به يك نيروی مسلح كند. پس از انحلال فرماندهی مشترك كشورهای همسود در سال 1993 لشكر زرهی 201 تحت فرماندهی روسيه درآمد. قبلاً قرار بود تاجيكستان و كشورهای همسود در اين فرماندهی شريك باشند.
پنجکنت باستانی در نزدیکی شهر پنجكنت امروزی واقع شده و نماینده یک اثر تاریخی بینظیر در اوایل قرون وسطی است. پنجكنت در قرنهای 5 تا 8 ميلادی شرقیترین نقطه شهر سغدیان بود. (غفوراف، باباجان. تاجيكان. جلد اوّل و دوّم، عرفان، دوشنبه،1377ه.ش-1997م – ص 3831) سغدیها کسانی بودند که به زبان ایرانیان شرق صحبت میكردند و از نیاکان تاجیکیها محسوب میشوند. در ربع اول قرن 8 ميلادی پنجکنت مرکز قلمرو آخرین پادشاه، دیواشتیچ بود که با شاهزادهی سغدیان بر سر قدرت شهر سمرقند، پایتخت سغدیان جنگید.
تاجیکستان را میتوان معدن چشمههای آبگرم نام برد. دمای آب در بعضی از چشمهها به 95 درجه سانتیگراد میرسد. آبهاي خواجهآبگرم (38 تا 95 درجه سانتیگراد)، کاوک (76 درجه سانتیگراد)، یاشیکول (69 درجه سانتیگراد)، جیلاندی (66.5 درجه سانتیگراد)، آلیسو (63.5 درجه سانتیگراد)، جارتیگامبز (63 درجه سانتیگراد)، توقوزبولاق (62 درجه سانتیگراد)، گرمچشمه (60 درجه سانتیگراد) و آبگرم (41 درجه سانتیگراد) از داغترین چشمههای این کشور میباشند. از چشمههای آب گرم دیگری كه حرارات كمتری دارند میتوان از: چشمههای قيزیل ربات (38.5 درجه سانتیگراد)، شیرگین (36 درجه سانتیگراد) آوج (34درجه سانتیگراد) و باخمیر (38 درجه سانتیگراد) از آن جمله میباشند.
شهر خاروغ پایتخت استان خودمختار بدخشان[2] با جمعيّتی حدود 30 هزار نفر در زمینهای کمعرض و مرتفع و در 2060 متری از سطح دریا و نزدیک محل تلاقی رودخانههای غُند[3] و شاهدارا[4] در مرز افغانستان واقع شده است. درّه رودخانه در اینجا باریک است و شهر در دو خیابان بزرگ شكل گرفته كه در دو طرف خيابان اصلی رديفی از درختان صنوبر قرار دارد.[5] در سال 1895 زمانی که سرانجام مرز بین امپراتوری روسیه و افغانستان تعیین شد مرز از سهخانه و یک سربازخانه و روستای کوهستانی کوچکی از خاروغ تشكيل شد. جادهای از آش[6] تا خاروغ ساخته شد امّا جاده تنها این امکان را فراهم میکرد تا اسب سواران کالاها را به کاروانهای شتر تحویل بدهند.
پارک صدرالدّین عینی یک پارک فرهنگی و تفریحی است که در سال 1960 در شمال شهر دوشنبه ساخته و به بهرهبرداری رسید. مساحت کل پارک 6 هکتار است. مسیر اصلی پارک به قسمت دایرهای شکلی که پر از باغچههای گلدار است تا ورودی دوم منتهی میشود.در محوطه پارک تعدادی تراس، بالکن، چایخانه، اشکال کوچک معماری، ویژگیهای طراحی پارک، فوارهها و غیره وجود دارد. علاوه بر این، انواع زیادی از درختان، بوتهها، گیاهان و گل ها در سراسر پارک کاشته شده است.
در قرون 2 و 3 قبل از میلاد مسيح منطقه درّه کافرنهان و مناطق اطراف آن بخشی از امپراطوری یونانی- باختری بود. اين مطلب از سكّههايي كه در ولايت قشقا دريا، حوالی شهرِكتاب يافت شد، تاييد میشوند. اكثر اين سكّهها مضروب دوران اوكراتيدس می باشند. این مناطق در قرون 1 قبل از میلاد تا 3 پس از میلاد بخشی از امپراطوری کوشان شد. در قرن 8 این ناحیه(همراه با سایر مناطق آسیای مرکزی) توسط اعراب مورد تهاجم قرار گرفت و بالاخره در قرون 14 و 15 به تیمور تعلق یافت.
اگر در بزرگراه پامیر جایی بین گذرگاه كايتزيك[2] (4271 متر) و علیچور رانندگی کنید، به تابلویی برمیخورید كه شما را از جاده اصلی خارج كرده و به دریاچههای زيبای بلنكول و ياشيكول راهنمایی میكند.[3] پیچ جاده ياشيكول در کیلومتر 145 بعد از مرغاب است. جاده فرعی بلنكول در حدود 18 کیلومتری جاده اصلی قرار دارد و از بلنكول تا دریاچهی ياشيكول هم 15 کیلومتر دیگر باید راه پیمود. ياشيكول به معنی دریاچه سبز است. این دریاچه در ارتفاع 3700 متری از سطح دریا قرار داشته و 19 کیلومتر طول و 1 تا 4 کیلومتر عرض دارد. همچنين اين درياچه در عمیقترین نقطه، حدود 50 متر عمق دارد.
استفاده از لباسهای اروپایی در بین مردم تاجیک پس از سلطه روسها بر آسیای میانه از اواخر قرن نوزدهم رایج شد و نامهای بسیاری برای پوشاکهای نو وارد زبان نوشتاری مردم شد؛ واژههایی مثل کاستیوم(کت) بریوک(شلوار) پلتا(پالتو) و پلش(بارانی).
جمهوری تاجیکستان در آسیای مرکزی بین عرض جغرافیایی 36 درجه و 40 دقيقه و 42 درجه و 05 دقيقه شمالی و طول جغرافیایی 31 درجه و 67 دقيقه و 14 درجه و 75 دقيقه شرقی و در عرض یکسانی با یونان، ایتالیا و اسپانیا واقع شده است. این کشور مساحتی در حدود 14310 کیلومتر مربع داشته و فاصله شرق تا غرب آن 700 کیلومتر و فاصله شمال تا جنوب آن نزدیک 350 کیلومتر میباشد. كلّ مساحت خشكيهاي تاجيكستان142700 كيلومتر مربع بوده و نزديك به 400 كيلومتر مربع، مساحت آبهاي آن ميباشد.
در روز نهم به سوی پنجکنت راندیم. با اتومبیلهایی راحت در جادهای کوهستانی و پیچ در پیچ، و رانندهای خوش سخن که در تمام راه نوارهای موسیقی تاجیکی برایمان گذاشت با صدای خواننده مشهور و زیبای تاجیک شبنم ثریا. شهر خجند را پشت سر نهادیم با آرزوی دیداری دیگر که زادگاه کمال خجندی است و گرامی است.
کوههای فان، غربیترین بخش رشتهکوه پامیر-آلای، یک مانع طبیعی عظیم هستند که در استان سغد شمال تاجیکستان، رشتهکوههای زرافشان و حصار را قطع میکنند. این کوهها بلندترین بخش رشتهکوه زرافشان را تشکیل میدهند و چه با پای پیاده و چه با ماشین به آنها نزدیک شوید، نمیتوانید از عظمت و زیبایی آنها شگفتزده نشوید.این کوهها که اغلب بهعنوان جواهرات تاجیکستان بهدلیل دریاچههای فیروزهای و آبیآسمانیشان شناخته میشوند، پوشیده از درختان ارس و دیگر جنگلهای بومی هستند. جمعیت انسانی در این منطقه امروزه کمتراکم است، اگرچه در دوران باستان شهرهای بزرگی در اینجا وجود داشتند، امّا مزیت این وضعیت این است که گیاهان و جانوران به خوبی رشد میکنند و به راحتی میتوان به طبیعت بکر پناه برد.
چشیدن غذاهای ویژه تاجیکستان یکی از نکات برجسته هر بازدید از این کشور است. نه تنها مواد اولیه تازه و خوشمزه به صورت محلی تولید میشوند، بلکه موقعیت این کشور در جاده ابریشم باعث شده است که برای قرنها، غذاهای ملّی متنوع آن تحت تأثیر فرهنگهای چین، روسیه، ایران و شبهقاره هند قرار بگیرد. در اینجا هشت غذای برتر معرفی میشوند که آشپزی تاجیکستان را از کشورهای همسایه متمایز میکند:
مجتمع ساختمانی مذهبی بزرگی به نام مقبره شيخ مصلحالدّين در مركز تاريخی شهر خجند واقع شده و به نام مصلحالدّين خجندی كه شاعر و حاكم شهر بوده و در قرن دوازدهم میزيسته نامگذاری شده است. زندگینامه وی به نام مناقب[1] حفظ و نگهداری شده است. بر طبق افسانه قومی شيخ مصلحالدّين فرد شگفتانگيز و مقدّسی بوده است. بعد از مرگش وی ابتدا در روستای اونجی به خاك سپرده شد كه در حومه خجند قرار دارد. مدّتی بعد پيروانش خاكستر شيخ را به مكانی كه هم اكنون مقبره اوست منتقل كردند و آرامگاه بزرگی بر روی قبرش ساختند.
قلعهی قهقهه از روی نام قهرمان حماسی افسانهای نامگذاری شده است که پادشاه آتشپرستانی با پوست تیرهرنگ بوده است. بقایای این قلعه گِلی مربوط به قرن 4 بعد از میلاد را میتوان بر قلّه صخرهای در کنارهی رود پنج، آنجا که به ریزابهای در افغانستان میپیوندد، ببينيد. قلعه شامل دو رأس است که از شرق به غرب امتداد دارند. رأس بزرگتر نزديك به 500 متر درازا دارد و در ارتفاع 125متری از سطح رودخانه در شرق است و با شیبی کند به سمت غرب پایین میرود.[1]
تفاهمنامه همکاری در حوزه گردشگری بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان امروز، چهارشنبه ۲۴ بهمنماه، در حاشیه دومین روز از هجدهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران به امضای سید رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایران، و جمشید جمعه خانزاده، رئیس کمیته گردشگری دولت تاجیکستان، رسید.
من به عنوان یک علاقمند موسیقی تاجیکستان، مفتخرم که مروری کوتاه بر تاریخچه غنی و پربار موسیقی تاجیکستان داشته باشم. موسیقی تاجیکستان، گنجینهای ارزشمند از فرهنگ و هویت این سرزمین است که از اعصار گذشته تا به امروز، با نغمهها و آواهای دلنشین خود، روح مردم را نوازش داده است.
خجند دوّمين شهر بزرگ تاجيكستان میباشد، كه در شمال كشور واقع شده است، يكی از قديمیترين شهرهای تاجيكستان كه حدود 2300 سال قبل در طول دوران الكساندر بزرگ تأسيس شد. طبق گفته تاريخ نويسان يونانی در سال 329 قبل از ميلاد مسيح، الكساندر بزرگ قلعهای بر روی رودخانه تانايس يا ياكسارت (سيحون امروزی) بنا كرد، و با آن مرز طبيعی امپراطوری خود را مشخّص كرد. وی آن را به نام خود ناميد و آن را با جنگجويان يونانی و جمعيّت محلّی سكنی داد. البته اين قلعه در ابتدا يك شهر نبود. هر چند، بعدها به دليل موقعيت جغرافيايی و استراتژيكی آن جمعيّت آن زياد شده و تبديل به شهری بزرگ شد. در تاريخ اين شهر به نام الكساندر يا اسخاتا شناخته میشود.
سامانی (به تاجیکی: Сомонӣ) نام یکای پول کشور تاجیکستان است که از ۳۰ اکتبر سال ۲۰۰۰ یکای پول رسمی آن کشور اعلام و جایگزین روبل تاجیکستان شد. دولت تاجیکستان برای بزرگداشت خاندان سامانیان، نام پول رایج خود را «سامانی» گذارده است. هر هزار روبل تاجیکستانی برابر با یک سامانی قرار داده شد. بر روی اسکناسهای سامانی چهره برخی از مشاهیر مشترک ایران و تاجیکستان نقش بسته است. برای نمونه بر روی اسکناس ۱۰۰ سامانی چهره اسماعیل سامانی و بر روی دیگر اسکناسها چهره رودکی، پورسینا (ابن سینا) و میر سید علی همدانی دیده میشود. اسکناسهای دیگر با سیمای مشاهیر معاصر تاجیکستانی مانند صدرالدین عینی، باباجان غفورف، میرزا ترسونزاده و دیگران آراسته شدهاست. کد بینالمللی این یکای پول TJS است.
یک کشف کاملاً اتّفاقی انگیزه را برای یک کشف بزرگتر بالا برد. در سال 1976 عاشورعلی مقيم روستای عوضعلی بعد از بازدید از یک موزه تاریخی در شهر پنجکنت باستانشناسان را دربارهی یافته جالب توجّه خودش مطّلع ساخت. او یک تبر برنز را نزدیک خانه خودش پیدا کرده بود. عاشورعلی متوجّه شده بود كه تبری كه او پيدا كرده شباهت زيادی به تبری دارد كه در موزه برای نمايش قرار گرفته است. تبری كه در موزه قرار داشت یک تبر برنز بود که در اواخر قرن 19 در روستای يار در منطقه پنجکنت یافت شده بود.
درياچه قرهكول يا دریاچه سیاه بزرگترین منبع آب طبیعی در تاجیکستان است که در شرق پامیر واقع شده و 3900 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این دریاچه مساحتی در حدود 380 کیلومتر مربع را در بر میگیرد و متوسط تا 238 متر عمق دارد. این دریاچه 33 کیلومتر طول و 23 کیلومتر پهنا داشته و یک رشته جزیره بزرگ که از شمال به جنوب کشیده شده دریاچه را به دو قسمت کمعمق شرقی و قسمت عمیق غربی تقسیم کرده است.
موزه ملی تاجیکستان یک موزه تازه بازسازی شده است که نمایشگاههایی از تاریخ قدیم و جدید جمهوری تاجیکستان را در خود جای داده است و در پایتخت کشور تاجیکستان، شهر دوشنبه، واقع شده است. این موزه در سال ۱۹۳۴ افتتاح و در سال ۱۹۹۹ عنوان موزه ملی را دریافت کرده است. این ساختمان منحصر به فرد برای همه بازدیدکنندگانی که شروع به کاوش در کشور کوچک آسیای مرکزی کردهاند واقعاً الهام بخش است و با معرفی تاریخ، طبیعت، زندگی محلی و فرهنگ مردم تاجیکستان مورد توجه گردشگران بسیاری قرار گرفته است. تاجیکستان کشوری در آسیای میانه است که توسط افغانستان، چین، قرقیزستان و ازبکستان احاطه شده است. این شهر به دلیل کوههای ناهموار مشهور به پیادهروی و کوهنوردی است. کوههای فان، در نزدیکی پایتخت ملی دوشنبه، دارای قلههای پوشیده از برف هستند که بیش از ۵۰۰۰ متر ارتفاع دارند.
دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، شهری در حال رشد با ترکیبی از معماری مدرن و سنّتی است. این شهر به دلیل دانشگاههای معتبر، مراکز تجاری و موقعیت اقتصادی رو به توسعه، مقصدی جذاب برای مهاجران، دانشجویان و کارگران خارجی است. در این مقاله، اطلاعات کاملی در مورد بازار اجاره مسکن در دوشنبه، قیمتها، مناطق مختلف و نکات مهم قانونی ارائه میشود.
درّهی حصار منطقه وسیعی کوهستانی است به طول تقریباً 70 کیلومتر و 2 الی 18 کیلومتر پهنا كه رودخانههای كافرنهان،قرهتاغ و رودخانه شیرکنت از آن میگذرد.مردم در این منطقه در اوایل عصر حجر، 3 الی4 هزار سال قبل از میلاد ساکن بودهاند. بعدها این منطقه بخشی از باختر و سپس بخشهای یونانی-باختری و کوشان میشود. آثار باقیمانده از سنگچینهای گرد و مستطیل شکل ساخته دست بشر در مناطق باستانی که در میان ساکنین محلّی به تيپا معروف هستند در تعداد زیادی از باستانشناسیها یافت شده که گواه این موضوع هستند.
استرفشن يا استروشن (اوراتپّه سابق) شهری موزهای و مركز هنرهای دستی و تجارت باستان است. استروشن يكی از قديمیترين شهرهای آسيای مركزی است كه در سال 2002 دو هزار و پانصدمين سال خود را جشن گرفت. اين شهر در 73 كيلومتری خجند واقع شده است. پارسيان آن را كوراكده و سغديان آن را كوروشكده مینامند. پژوهشگران معاصر آن را با سيروپول باستانی شناختهاند. در قرن ششم قبل ميلاد مسيح شهر با 3 رديف ديوار قلعهدار شده و با قلعهای به طول 6000 متر احاطه شده كه بدليل بازگانی پرمنفعت و صنعتگری ماهرانه آن بسيار مشهور بود.
تاجیکستان، کشوری با طبیعت بکر و فرهنگ غنی، مقصدی بینظیر برای گردشگرانی است که به دنبال تجربهای متفاوت و خاطرهانگیز هستند. از کوههای سر به فلک کشیده پامیر و دریاچههای خیره کننده مانند دریاچه اسکندرکول تا شهرهای تاریخی همچون خجند و پنجکنت. این کشور گنجینهای از زیباییهای طبیعی و میراث فرهنگی را در خود جای داده است. با مردمی مهماننواز، غذاهای لذیذ و معماری چشمگیر. سفر به تاجیکستان فرصتی است برای کشف ترکیبی منحصر به فرد از سنت و طبیعت. در این مطلب، با توصیههای سفر به این مقصد کمتر شناخته شده آشنا میشویم تا سفری به یادماندنی را تجربه کنید.
در قرون وسطی منطقه پامیر به دلیل استخراج نقره شهرت داشت. این استخراج در قرن 10 با بهرهبرداری از ذخایر نقره نزدیک رودخانه توقوزبالاك در کناره سمت چپ رودخانه غُند، در محدودهی بچار آغاز شد. سرمایهسازی از ذخایر این ناحیه منجر به توافق معدنچیان و متخصّصان ذوبآهن در چرتيم، ورشز، شازود، ميانهكوه، و بسیاری دیگر شد. استخراج در سطح وسیع نبود. استخراج در قرن 11 در طی "بحران نقره" رشد زيادی کرد؛ ذخایر نقره توسعه یافتند و در پامیرشرقی به شدت مورد بهرهبردای قرار گرفتند.
چهل و چهار چشمه مکان بسیار معروفی در تاجیکستان و کشور همسایه ازبکستان است، زیرا از دامنهی تپّه کوچکی که قبلاً صحرا بوده است پنج چشمهی بزرگ از زیر زمین بیرون میآید که به 39 چشمه کوچکتر تقسیم میگردند. آب چشمهها با هم جریان مییابند تا کانالی پر از ماهی به عرض 12تا 13متر تشکیل دهند. جالب است بدانید ماهیها به طرف پایین رودخانه شنا نمیكنند بلکه در 8 الی9 متری ابتدای آن میمانند.
نزديك شهر خاروغ در 2320 متری از سطح دریا و بالای رودخانه، محلّ اتّصال دو رودخانه غُند و شاهدارا، مرتفعترین نقطه سبز دنیا، باغهای کشاورزی پامیر قرار دارد. اين باغ در بين باغهای کشاورزی کشورهای مشترکالمنافع از همه مرتفعتر میباشد. باغها در سال 1940م در یک منطقه کوهستانی سخت تأسيس شدند. آب و هوا خشک و به شدّت اقلیمی است. نوسانات بارندگی بین 200 تا 300 میلیمتر و به شرایط جوّی و ارتفاع بستگی دارد. درجه دمای متوسط سالیانه در اینجا 8.7 درجهی سانتیگراد است.
اجنّهتپّه، تپّهشیطان[2]، تپّهجادوگر[3]، تپّه شرارت و جن[4] نامی است که ساکنین محلّی به دشت مرتفعی که از سه طرف با حفرهها و نهرهای آبیاری احاطه شده و در بوته زارهای انبوه مدفون شده و با برآمدگیها و سنگهای بدون شکل احاطه شده است، میدهند.
به طور کلّی میتوان گفت: كشور تاجیکستان از سه حوزه عظیم کوهستانی تیانشان، آلای و پامیر با ارتفاعی بین 300 و 7496 متر از سطح دریا تشکیل شده است. این سرزمین عموماً به مناطق طبیعی زیر با آبوهوای متغیر از ریزگرمسیری تا برف دائمی تقسیم میشود:
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.