بازار درّه، شهر معدنچیان قرون وسطی در تاجیکستان
در قرون وسطی منطقه پامیر به دلیل استخراج نقره شهرت داشت. این استخراج در قرن 10 با بهرهبرداری از ذخایر نقره نزدیک رودخانه توقوزبالاك در کناره سمت چپ رودخانه غُند، در محدودهی بچار آغاز شد. سرمایهسازی از ذخایر این ناحیه منجر به توافق معدنچیان و متخصّصان ذوبآهن در چرتيم، ورشز، شازود، ميانهكوه، و بسیاری دیگر شد. استخراج در سطح وسیع نبود. استخراج در قرن 11 در طی "بحران نقره" رشد زيادی کرد؛ ذخایر نقره توسعه یافتند و در پامیرشرقی به شدت مورد بهرهبردای قرار گرفتند. بازاردرّه به عنوان شهر معدنچیان به منظور کنترل امور در معادن و حملونقل سنگ نقره و کورههای ذوب تأسيس شد. شهر در درّه آكجيلگا روی سراشیبی رشته کوه شمالی عليچور و تقریباً در 4000 متری واقع شده است. اینجا یک کاروانسرا، یک منطقه مسکونی با حدود 80 خانه و یک قبرستان (تقریباً 500 قبر) وجود دارد. ساختمانهای مسکونی مجهز به مبل و شومینه هستند. یک بنای اداری، یک معبد آتش و یک حمام با قنات در میان باقیماندههای ساختمانهای عمومی وجود دارند.
نمای كلّی از درّه آكجيلگا
در ابتدای ساخت، حدود 1200 تا 1500 نفر در شهر زندگی میکردند. مصالح محلّی مانند: تختهسنگ و سنگهای رودخانه در ساختن ساختمانها مورد استفاده قرار میگرفتند.
همه ساختمانها بدون پی ساخته شدهاند. مخصوصاً سنگهای بزرگ در پای دیوارها مورد استفاده قرار میگرفتد. اين كه چگونه آب به شهر میرسیده جای سؤال است. اگرچه رودخانه بسیار نزدیک است امّا دسترسی به آب بسيار مشکل و آب به سختی به شهر میرسیده است. بنابراین مردم به چاههای کوچک یا مخازن آب تکیه میکردند. غذاهای بومی بازاردرّه بسیار متنوع هستند. به نظر میرسد که مردم بیشتر به شکار و پرورش گاو برای تامین گوشت وابسته بودهاند. به طور قابل توجّهای باقیماندههای سبزیجات، حبوبات، هندوانه، کدو، میوه و پوست گردو در اینجا یافت شده است. باقیمانده گیاهانی که در این جا وجود نداشتهاند و نمیتوانستهاند رشد کنند. فرض بر این است که مقداری از محصولات پامیری و بعضی دیگر از درّه فرقانه و شاید در مبادله نقره یا سنگ نقره در سالهای 70 تا 80 به اینجا رسیدهاند. حال سؤال اينست كه چرا مردم شهری در چنین مکانی دور افتاده و متروکه در شرق پامیر و در منطقهای که حتّی اکنون نيز دسترسی به آن مشکل است، ایجاد کردند؟
به طور قطع و يقين منافع اقتصادی میتواند دليل مهمّی باشد. در حالی که استخراج نقره در شرق پامیر رو به افزایش نهاده بود رشد سریع شهرها، ساخت اجناس و تجارت مالی در مرکز آسیا و نواحی مجاور در حال گسترش بود. بدون شک تغییر این وقایع نیازمند منابع بود. به عبارت دیگر اين اتّفاقات نيازمند مقدار وسیعی طلا و نقره بوده است. معادن نقره افغانستان و ایران در منطقه اصفهان از آن زمان تحلیل رفته و تقاضا افزایش یافته است. نقره تقاضای ویژهای دارد بنابراین استخراج زیاد ذخایر آن سازماندهی شد و برخلاف شرایط سخت فیزیکی و آبوهوایی با استخراج در شرق پامیر همراه شد.
ارتفاع بلند و شرایط آبوهوایی منطقه، به حفظ بقایای وسايل و ابزار باقی مانده کمک زیادی میکند تا تحقیقات جديد و اصولی صورت گرفته و نحویه زندگی و شرایط کاری معدنچیان و خانوادههایشان را بازسازی کنند و ارتباطات تجاریشان و وضع قانون مالکیّت معدن را کشف کنند.قسمتهایی از اسناد کاغذی در شهر باستانی کشف شد که به خط عربی با جوهر سیاه نوشته شده بود. اين اسناد به تحقيقات كمك فراوانی میكرد. کاغذ از درخت شاهتوت و تارهای کنف ساخته شده است. شرایط آبوهوایی منطقه منحصر به فرد است. از اواسط مرداد تا شهريور بهترین زمان بازدید از منطقه است. باد اغلب در ظهر شروع به وزیدن میکند و در ساعت 6 عصر متوقّف ميشود. هوا در اینجا حتّي در تابستان سرد است. امکان رسیدن به این شهر باستانی ازخاروغ یا مرغاب با رفتن از بزرگراه پامیر به سمت دریاچه کوچک اكباليك در چندین کیلومتری از عليچور ممكن ميباشد.
دریاچه میان ساکنین محلّی شهرت دارد زیرا مقدّس انگاشته میشود. بعد از رسیدن به دریاچه از جاده اصلی به سمت شمال تغییر مسیر دهید. (به چپ اگر از خاروغ میآیید و به راست اگر از مرغاب میآیید.) و راه را چندین کیلومتر روی جاده نسبتاً قابل عبور ادامه دهید تا اینکه مجبور به توقف شوید. ذکر این نكته كه یک وسیله نقلیّه تا کجا میتواند برود مشکل است و به کیفیّت جاده در آن زمان، نوع وسیله نقلیّه و تجربهی راننده بستگی دارد. شرایط دائماً در حال تغییر است و به شرایط آبوهوایی، میزان بارندگی، درصد رطوبت و فاکتورهای زیاد دیگری بستگی دارد. بهتر است برای رانندگی از وسیله نقلیه چهارچرخ استفاده کنید. با این وجود از هر نوع وسیله نقلیّهای که استفاده کنید باید سفرتان را با پای پیاده به اتمام برسانید.
[1]. Bazar-Dara-a town of medieval miners
[2]. Tokuz-bulak River
[4]. Chartim
[5]. Varshez
[6]. Shazud
منبع: کتاب دیار تاجیکان/ گردآورنده: جواد عابد خراسانی
سوالات متداول برای سفر به تاجیکستان
تاجیکستان که به خاطر مناظر کوهستانی خیره کننده، میراث فرهنگی و مهمان نوازی گرم خود شناخته شده است، در حال تبدیل شدن به یک مقصد سفر محبوب است. چه در حال برنامهریزی یک سفر تفریحی و چه در حال شروع یک سفر پرماجرا باشید، لازم است قبل از قدم گذاشتن در این کشور متنوع آسیای مرکزی، به خوبی آماده و آگاه باشید. هدف این نوشتار ارائه بینش در مورد سؤالات متداول برای سفر به تاجیکستان است
هزینه تور تاجیکستان و ازبکستان چقدر است؟
هزینه تور تاجیکستان و ازبکستان در طی 20 سال گذشته از سوی این شرکت تغییری نکرده است. شما میتوانید یک برنامه کامل و با تمام بازدیدها را به قیمت 1250 دلار خریداری نمایید. این هزینه شامل موارد زیر میباشد.
هتلهای پنج، چهار و بوتیک هتل
تمامی ترانسفرها در طول برنامه
هزینه کلیه بازدیدها
بیمه مسافرتی بینالمللی تا سقف 30000 یورو
صبحانه
پذیرایی
ویزا
آیا تاجیکستان کشوری امن برای بازدید است؟
تاجیکستان به طور کلی کشوری امن برای بازدید است. با این حال، مانند هر مقصد دیگری، مهم است که احتیاط کنید و از محیط اطراف خود آگاه باشید، به خصوص در مناطق شلوغ و در شب. توصیه میشود از گردهماییهای سیاسی خودداری کنید، اخبار محلی را دنبال کنید و با آداب و رسوم و هنجارهای فرهنگی محلی آشنا شوید تا سفری امن و لذت بخش را تضمین کنید.
مدارک مورد نیاز برای ورود به تاجیکستان چیست؟
برای ورود به تاجیکستان به پاسپورت معتبر و ویزا نیاز دارید. شرایط ویزا بسته به ملیت شما متفاوت است. برخی از کشورها توافق نامههای بدون ویزا دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است نیاز به دریافت ویزا از قبل یا هنگام ورود به فرودگاه بینالمللی دوشنبه داشته باشند. چک کردن وب سایتهای سفارت یا کنسولگری تاجیکستان برای بهروزترین اطلاعات در مورد شرایط ویزا ضروری است.
بهترین زمان برای سفر به تاجیکستان چه زمانی است؟
زمان ایدهآل برای سفر به تاجیکستان در ماههای تابستان، از ماه می تا سپتامبر است. این دوره شرایط آب و هوایی مطلوبی را برای فعالیتهای بیرون از خانه، مانند پیادهروی، پیادهگردی، و کاوش در کوههای خیرهکننده پامیر ارائه میدهد. با این حال، به خاطر داشته باشید که الگوهای آب و هوا میتواند غیرقابل پیش بینی باشد، به خصوص در مناطق کوهستانی، بنابراین توصیه میشود بسته بندیهای متناسب را انجام دهید.
چگونه باید در تاجیکستان لباس بپوشم؟
تاجیکستان عمدتاً یک کشور مسلمان است و لباس پوشیدن متواضعانه به ویژه هنگام بازدید از اماکن مذهبی یا تعامل با مردم محلی محترم است. زنان باید از پوشیدن لباسهای آشکار خودداری کنند، در حالی که از مردان نیز انتظار میرود محافظه کارانه لباس بپوشند. توصیه میشود برای مقابله با آب و هوای گرم و خشک کشور، لباسهای سبک و قابل تنفس بسته بندی کنید و برای شبهای خنکتر در کوهستان، از لایههای گرم استفاده کنید. در اینجا مطلبی برای آشنایی با پوشش ملی مردم تاجیکستان وجود دارد.
گزینههای حمل و نقل در داخل تاجیکستان چیست؟
تاجیکستان گزینههای حمل و نقل مختلفی از جمله پروازهای داخلی، تاکسی مشترک، اتوبوس و اجاره خودرو را ارائه میدهد. در حالی که پروازهای داخلی سریع ترین راه برای سفر بین شهرهای بزرگ هستند، تاکسیها و اتوبوسهای مشترک در بین مردم محلی محبوب هستند و تجربه معتبرتری را ارائه میدهند. توجه به این نکته مهم است که جاده ها در مناطق روستایی میتوانند چالش برانگیز باشند، بنابراین اگر قصد کاوش در مناطق دور افتاده را دارید، یک وسیله نقلیه قابل اعتماد 4x4 توصیه میشود.
آیا یادگیری زبان تاجیکی ضروری است؟
اگرچه تاجیکی زبان رسمی است، اما روسی و انگلیسی به طور گسترده در شهرهای بزرگ و مناطق توریستی صحبت میشود. یادگیری چند عبارات اساسی تاجیکی همیشه مفید است، زیرا تبادل فرهنگی را تشویق میکند و تجربه سفر را افزایش میدهد. با این حال، راهنماهای انگلیسی زبان را میتوان در بسیاری از مقاصد گردشگری استخدام کرد و در طول سفر شما را به راحتی و کمک میرساند. مطلبی در خصوص نژاد، زبان و خط تاجیکها در اینجا وجود دارد.
واحد پولی که در تاجیکستان استفاده میشود چیست؟
سامانی تاجیکستان (TJS) واحد پول رسمی در تاجیکستان است. اگر چه کارتهای اعتباری در برخی از هتلها و رستورانها پذیرفته میشوند، اما توصیه میشود که پول نقد با پولهای کوچک همراه داشته باشید، مخصوصاً هنگام سفر به مناطق روستایی که ممکن است گزینههای پرداخت کارت محدود باشد. تسهیلات مبادله ارز را می توان در شهرهای بزرگ، فرودگاهها و برخی هتلها یافت. در اینجا نوشتاری در خصوص پولهای تاجیکستان وجود دارد.
جاذبههای دیدنی در تاجیکستان کدامند؟
تاجیکستان دارای انبوهی از جاذبههای خیره کننده است. برخی از مکانهایی که باید از آن دیدن کنید عبارتند از شهر باستانی پنجیکنت، بزرگراه پامیر (یکی از مرتفعترین جادههای جهان)، دریاچه اسکندرکول، و کوههای فان. کاوش در شهرهای جاده ابریشم، استروشن و خجند نیز بسیار توصیه میشود، زیرا گنجینههای تاریخی و معماری منحصر به فردی را ارائه میدهند. اطلاعات کامل در خصوص عجایب گردشگری تاجیکستان را در
اینجا بخوانید.
غذاهای سنتی تاجیکستان چیست؟
غذاهای تاجیکی نشان دهنده سنتها و طعمهای منطقه است. غذای ملی "پلو" ترکیبی خوشمزه از برنج، گوشت و سبزیجات است. «مانتی» که نوعی پیراشکی است و «ششلیک»، گوشت سیخشده که روی شعله آتش کبابی میشود، نیز محبوب هستند. فرصت را از دست ندهید تا «سامبوسا»، یک شیرینی سرخ شده با مواد پرکننده مختلف، و «شوربا»، یک سوپ دلچسب پر از طعم را بچشید.
دیدگاه خود را بنویسید