من به عنوان یک علاقمند موسیقی تاجیکستان، مفتخرم که مروری کوتاه بر تاریخچه غنی و پربار موسیقی تاجیکستان داشته باشم. موسیقی تاجیکستان، گنجینهای ارزشمند از فرهنگ و هویت این سرزمین است که از اعصار گذشته تا به امروز، با نغمهها و آواهای دلنشین خود، روح مردم را نوازش داده است.
بزرگترین دریاچههای تاجیکستان در پامیر هستند. از جمله آنها میتوان از: قرهكول،[1] رانککول،[2] زرکول،[3] سارز،[4] و یاشیکول[5] نام برد. حجم کلّی آب در دریاچههای پامیر43 کیلومترمکعب میباشد، که شامل 6/26 کیلومترمکعب آب شور در دریاچه قرهكول و حدود 17 کیلومتر مکعب آبشیرین در دریاچه سارز ميباشد. اين درياچه در سال 1911 در نتیجهي انسداد بستر رودخانه مرغاب[6] به خاطر یک زمین لرزه[7] شکل گرفت.
تورهای تاجیکستان در ایران یکی از سفرهای محبوب به مقصدی نزدیک، فرهنگی و خاص است. با این حال بسیاری از افراد وقتی لیست قیمت تورهای تاجیکستان را مشاهده میکنند، گمان میکنند قیمتها نسبت به خدمات یا مقصد گرانتر از انتظار است. برای فهم بهتر این موضوع، باید علل اصلی افزایش قیمتها در این تورها را شناخت و سپس دید دقیقتری نسبت به ارزش خدمات آژانسهای مختلف پیدا کرد.
جمهوری تاجیکستان در آسیای مرکزی بین عرض جغرافیایی 36 درجه و 40 دقيقه و 42 درجه و 05 دقيقه شمالی و طول جغرافیایی 31 درجه و 67 دقيقه و 14 درجه و 75 دقيقه شرقی و در عرض یکسانی با یونان، ایتالیا و اسپانیا واقع شده است. این کشور مساحتی در حدود 14310 کیلومتر مربع داشته و فاصله شرق تا غرب آن 700 کیلومتر و فاصله شمال تا جنوب آن نزدیک 350 کیلومتر میباشد. كلّ مساحت خشكيهاي تاجيكستان142700 كيلومتر مربع بوده و نزديك به 400 كيلومتر مربع، مساحت آبهاي آن ميباشد.
نوروز همیشه بهترین زمان برای سفرهای متفاوت و خاطرهانگیز است؛ بهویژه اگر مقصد، کشوری باشد که از نظر فرهنگی و زبانی با ما پیوندی عمیق دارد. تاجیکستان، سرزمین شعر و کوهستان، در ایام نوروز حالوهوایی ویژه و سنتی پیدا میکند و جشنهای مردمی آن جلوهای اصیل از آیینهای باستانی را به نمایش میگذارد. سفر به این کشور در آغاز سال ۱۴۰۵ میتواند تجربهای متفاوت از تعطیلات نوروزی باشد؛ سفری که ترکیبی از طبیعت بکر، تاریخ کهن و فرهنگ مشترک فارسیزبانان را در اختیار شما قرار میدهد.
هجدهمین سفر گروهی جاده ابریشم در مهرماه 1403 برگزار شد. در این سفر کم نظیر و پرهیجان 14 نفر از شهرهای اصفهان، تهران و مشهد شرکت داشتند. برنامه سفر طبق اعلام قبلی با پرواز به سمت تاشکند آغاز شد و در نهایت در شهر دوشنبه پایتخت کشور تاجیکستان به پایان رسید.
تاجيكستان از ديرباز محل زندگی مردمان آريايی بوده كه بعضي از آنها اسكان يافته بودند. سغديان، مادها و پارسها و برخی ديگر زندگی كوچ نشينی داشتند، همچون سكاها يا ماساژتها. بنابراين میتوان گفت: كه باختریها، سغدیها، خوارزمیها و سكايیها، نه تنها بنيانگذاران شهرها و روستاهای آسيای مركزی، به ويژه تاجيكستان به شمار میروند بلكه نياكان تاجيكان نيز بودهاند.
در قرون 2 و 3 قبل از میلاد مسيح منطقه درّه کافرنهان و مناطق اطراف آن بخشی از امپراطوری یونانی- باختری بود. اين مطلب از سكّههايي كه در ولايت قشقا دريا، حوالی شهرِكتاب يافت شد، تاييد میشوند. اكثر اين سكّهها مضروب دوران اوكراتيدس می باشند. این مناطق در قرون 1 قبل از میلاد تا 3 پس از میلاد بخشی از امپراطوری کوشان شد. در قرن 8 این ناحیه(همراه با سایر مناطق آسیای مرکزی) توسط اعراب مورد تهاجم قرار گرفت و بالاخره در قرون 14 و 15 به تیمور تعلق یافت.
تاجیکستان و افغانستان با وجود پیوندهای تاریخی و زبانی (فارسی/دری)، در دوران معاصر مسیرهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کاملاً متفاوتی را پیمودهاند. در زیر، تفاوتهای ساختاری این دو کشور در ابعاد گوناگون با جزئیات بیشتر بررسی میشود:
تاجیک/ تاجیکها، قومی مسلمان و فارسی زبان از نژاد آریایی، قدیمیترین ساکنان آسیای مرکزی و افغانستان و ناحیة سینکیانگ چین و عمدهترین جمعیت جمهوری تاجیکستان میباشند. این قوم در شمال هندوستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان و ایران نیز پراکندهاند. شرقیترین منطقة تاجیکنشین، وادی سرکول سینکیانگِ چین است. تاجیکها در ایران، عمدتاً در استانهای خراسان و سیستان و بلوچستان به سر میبرند.[1] تاجیکها خود را تُجیک مینامند.
خجند دوّمين شهر بزرگ تاجيكستان میباشد، كه در شمال كشور واقع شده است، يكی از قديمیترين شهرهای تاجيكستان كه حدود 2300 سال قبل در طول دوران الكساندر بزرگ تأسيس شد. طبق گفته تاريخ نويسان يونانی در سال 329 قبل از ميلاد مسيح، الكساندر بزرگ قلعهای بر روی رودخانه تانايس يا ياكسارت (سيحون امروزی) بنا كرد، و با آن مرز طبيعی امپراطوری خود را مشخّص كرد. وی آن را به نام خود ناميد و آن را با جنگجويان يونانی و جمعيّت محلّی سكنی داد. البته اين قلعه در ابتدا يك شهر نبود. هر چند، بعدها به دليل موقعيت جغرافيايی و استراتژيكی آن جمعيّت آن زياد شده و تبديل به شهری بزرگ شد. در تاريخ اين شهر به نام الكساندر يا اسخاتا شناخته میشود.
نوروز در تاجیکستان فراتر از یک جشن فصلی؛ تجلی هویت ملی، مقاومت فرهنگی و نماد وحدت مردم این سرزمین است. پس از استقلال تاجیکستان در سال ۱۹۹۱، نوروز به سرعت جایگاه خود را به عنوان مهمترین عید ملی بازیافت. در دوران شوروی، گرچه این جشن به طور رسمی ممنوع بود، اما مردم تاجیکستان به طور پنهانی آن را در خانهها و جوامع محلی حفظ کردند. امروز نوروز نه تنها نشانهای از بهار که نماد رستاخیز فرهنگی تاجیکها پس از دههها حاکمیت شوروی است. این جشن پیوند نسلها را تقویت کرده و ارزشهای مشترک فارسیزبانان منطقه را زنده نگه میدارد.
سفر از تاجیکستان به قرقیزستان یک تجربه زیبا در قلب آسیای مرکزی است. این دو کشور همسایه دارای مرزهای مشترک در مناطق کوهستانی بوده و ارتباط بین آنها نیازمند برنامهریزی دقیق است.
دره یغناب در فاصله کمی بیش از ۱۰۰ کیلومتری دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، قرار دارد. مسیر دسترسی به این دره، جادهای خیره کننده است که در امتداد درههای تنگ و شیبدار و کنار رودخانههای زیبا امتداد مییابد. دره یغناب که توسط مردم محلی "بهشت روی زمین" نامیده میشود، خانه یغنابیها، نوادگان سغدیان باستان است. این مردم به دلیل انزوا و دوری از دیگران، حتی همسایگان خود، تعامل کمی با دنیای خارج دارند و به همین دلیل توانستهاند سنتها و زبان خود را به شکلی قابل توجه حفظ کنند. اگرچه در دوره شوروی بسیاری از روستاییان به اجبار به مناطق خشک تاجیکستان برای چیدن پنبه کوچانده شدند و بسیاری از آنها جان خود را از دست دادند، امّا این مردم مقاومت کردند و خوشبختانه بازماندگان توانستهاند به سرزمینهای اجدادی و شیوه زندگی سنتی خود بازگردند. آن دوره تاریک از تاریخ اخیرشان اکنون پشت سر گذاشته شده است.
منابع قابل توجّهی آب در حدود 460 کیلومتر مکعب، روی یخچالهای طبیعی متمرکز شده است. این یخچالها در حدود 7820 کیلومتر مربع یا 5/5 درصد از کل مساحت کشور را اشغال ميكنند. یکی از بزرگترین یخچالهای درّهای کوهستانی جهان، یخچال فدچنکو[1] (652 کیلومتر مربع با حدود 70 کیلومتر طول) در پامیر واقع شده است. در کل میتوان گفت: بیش از 60 درصد از کلّ یخچالهای آسیای مرکزی در تاجیکستان قرار گرفتهاند، که بیشتر آنها در شمال و شرق پامیر میباشند.
تفاهمنامه همکاری در حوزه گردشگری بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان امروز، چهارشنبه ۲۴ بهمنماه، در حاشیه دومین روز از هجدهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران به امضای سید رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایران، و جمشید جمعه خانزاده، رئیس کمیته گردشگری دولت تاجیکستان، رسید.
درياچه قرهكول يا دریاچه سیاه بزرگترین منبع آب طبیعی در تاجیکستان است که در شرق پامیر واقع شده و 3900 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این دریاچه مساحتی در حدود 380 کیلومتر مربع را در بر میگیرد و متوسط تا 238 متر عمق دارد. این دریاچه 33 کیلومتر طول و 23 کیلومتر پهنا داشته و یک رشته جزیره بزرگ که از شمال به جنوب کشیده شده دریاچه را به دو قسمت کمعمق شرقی و قسمت عمیق غربی تقسیم کرده است.
شرکتها و آژانسهای بیشماری در سطح کشور اقدام به برگزاری تورهای تاجیکستان میکنند. در زیر سعی کردهایم ضمن مقایسهای دقیق نسبت به قیمت و خدمات این سفرها ارزانترین، مناسبتترین و با کیفیتترین سفر تاجیکستان را به صورت مستند و مبتنی بر اطلاعات مندرج بر وبسایتهای این شرکتها به دست بیاوریم.
خرید ملک توسط ایرانیان در تاجیکستان امکانپذیر است، اما با محدودیتهای مهم و پیچیدگیهای قانونی. شرایط عمدتاً تحت تأثیر قوانین مالکیت خارجیها و مقررات خاص تاجیکستان است. خلاصهای از شرایط کلیدی و منابع بررسی شده:
حملونقل در تاجیکستان، با توجه به طبیعت کوهستانی و جادههای پرپیچ و خم این کشور، یکی از موضوعات مهم برای مسافران است. از وسایل نقلیه عمومی مانند مینیبوسها (ماشروتکا) و تاکسیهای اشتراکی در شهرهای بزرگی چون دوشنبه و خجند تا پروازهای داخلی به مناطق دورافتاده مانند خاروغ، گزینههای مختلفی برای جابهجایی وجود دارد. با این حال، بهدلیل کمبود راهآهن و شرایط بعضاً دشوار جادهای، برنامهریزی دقیق برای سفر زمینی ضروری است. آشنایی با سیستم حملونقل محلی و صبر کافی، به شما کمک میکند تا از سفر در این کشور زیبا لذت ببرید.
موزه ملی تاجیکستان یک موزه تازه بازسازی شده است که نمایشگاههایی از تاریخ قدیم و جدید جمهوری تاجیکستان را در خود جای داده است و در پایتخت کشور تاجیکستان، شهر دوشنبه، واقع شده است. این موزه در سال ۱۹۳۴ افتتاح و در سال ۱۹۹۹ عنوان موزه ملی را دریافت کرده است. این ساختمان منحصر به فرد برای همه بازدیدکنندگانی که شروع به کاوش در کشور کوچک آسیای مرکزی کردهاند واقعاً الهام بخش است و با معرفی تاریخ، طبیعت، زندگی محلی و فرهنگ مردم تاجیکستان مورد توجه گردشگران بسیاری قرار گرفته است. تاجیکستان کشوری در آسیای میانه است که توسط افغانستان، چین، قرقیزستان و ازبکستان احاطه شده است. این شهر به دلیل کوههای ناهموار مشهور به پیادهروی و کوهنوردی است. کوههای فان، در نزدیکی پایتخت ملی دوشنبه، دارای قلههای پوشیده از برف هستند که بیش از ۵۰۰۰ متر ارتفاع دارند.
یکی از سوالات اساسی علاقمندان به سفر تاجیکستان اینست که آیا امکان سفر با اتوبوس یا قطار وجود دارد یا خیر؟ در جواب این سوال اساسی بیشتر علاقمندان به سفر تاجیکستان می توانم به صورت کوتاه و مختصر پاسخ بگویم که خیر. نه امکان سفر با قطار به سمت کشور تاجیکستان وجود دارد و نه با اتوبوس.
مجتمع ساختمانی مذهبی بزرگی به نام مقبره شيخ مصلحالدّين در مركز تاريخی شهر خجند واقع شده و به نام مصلحالدّين خجندی كه شاعر و حاكم شهر بوده و در قرن دوازدهم میزيسته نامگذاری شده است. زندگینامه وی به نام مناقب[1] حفظ و نگهداری شده است. بر طبق افسانه قومی شيخ مصلحالدّين فرد شگفتانگيز و مقدّسی بوده است. بعد از مرگش وی ابتدا در روستای اونجی به خاك سپرده شد كه در حومه خجند قرار دارد. مدّتی بعد پيروانش خاكستر شيخ را به مكانی كه هم اكنون مقبره اوست منتقل كردند و آرامگاه بزرگی بر روی قبرش ساختند.
در كنار رود زرافشان، در قسمت پايان دهِ ويشب، واقع در ولايت سغد تاجيكستان مزار مباركي وجود دارد كه مردم آن را منسوب به عارف نامآور و آفتاب عالم عرفان شمسالدّين تبريزي ميدانند. اين روستا حدوداً 200 كيلومتر تا شهر دوشنبه پايتخت تاجيكستان و 250 كيلومتر تا شهر سمرقند فاصله دارد. مردم روستاي ويشب و روستاهاي اطراف تمامي مراسم و سنّتهاي مذهبي خود را در اين مزار انجام ميدهند. علاوه بر اين از شهرهاي بزرگي همچون سمرقند و بخارا، پنجكنت، استروشن، خجند و مناطق ديگر مردمان زيادي به زيارت اين سلطان عارفان ميرسند و اعتقاد و اخلاص بيپاياني نسبت به ايشان دارند. مردم اين مزار را با نام مزار مولانا محمّد شمسالدّين محمّدابن عليابن ملك داد سبزپوش تبريزي ميشناسند.
ابوعبدالله رودکی پایهگذار و پدر شعر کلاسیک فارسی است که در اواخر قرن 9 و اوایل قرن 10 در طی سلسله سامانیان زندگی میکرد. او قصیدهها و شعرهای معروفش را به زبان فارسی مینوشت. رودكی یک خواننده و موسیقیدان با استعداد بود. او چنگ را به زيبايی مینواخت. نصر بن احمد سامانی (943-914م) رودکی را به بخارا دعوت کرد. رودكی بيشتر عمرش را در بخارا گذراند و از زمانی که حامیش را در سال 937م از دست داد؛ دوران سختي و تنگدستی وی شروع شد.
جادههای کهن تجاری آسیای مرکزی، با مناظری افسانهای و تاریخی درخشان، بار دیگر مورد توجه گردشگران قرار گرفتهاند. در این نوشتار تلاش کردهام، بهترین مسیرها برای کاوش در ثروتهای پنهان آن را ارائه کنم.
درست در مرکز شهر کولاب و در نزدیکی موزه مطالعات منطقهای آرامگاهی قرار دارد که توسط درختان چنار صد ساله احاطه شده و متعلق به شاعر، فیلسوف و متفکّر قرن 14 ميلادي، میر سیّدعلی همدانی است. میر سیّدعلی همدانی که در برخی منطقهها با نامهای شاه همدان و امیرکبیر نیز شناخته میشود، در تاجیکستان عهد شوروی چهرهای شناخته شده نبود. تولّد میر سیّدعلی در دوازدهم رجب سال 714ق اتفاق افتاده است و به حساب ابجد كلمه "رحمه الله" تاریخ ولادت اوست؛ چنانكه "بسم الله الرحمن الرحیم" تاریخ وفات او (786ق) میباشد و برحسب نقل این كلمه مباركه را در موقع وفات بر لب داشته است.
پنجکنت باستانی در نزدیکی شهر پنجكنت امروزی واقع شده و نماینده یک اثر تاریخی بینظیر در اوایل قرون وسطی است. پنجكنت در قرنهای 5 تا 8 ميلادی شرقیترین نقطه شهر سغدیان بود. (غفوراف، باباجان. تاجيكان. جلد اوّل و دوّم، عرفان، دوشنبه،1377ه.ش-1997م – ص 3831) سغدیها کسانی بودند که به زبان ایرانیان شرق صحبت میكردند و از نیاکان تاجیکیها محسوب میشوند. در ربع اول قرن 8 ميلادی پنجکنت مرکز قلمرو آخرین پادشاه، دیواشتیچ بود که با شاهزادهی سغدیان بر سر قدرت شهر سمرقند، پایتخت سغدیان جنگید.
اگر در بزرگراه پامیر جایی بین گذرگاه كايتزيك[2] (4271 متر) و علیچور رانندگی کنید، به تابلویی برمیخورید كه شما را از جاده اصلی خارج كرده و به دریاچههای زيبای بلنكول و ياشيكول راهنمایی میكند.[3] پیچ جاده ياشيكول در کیلومتر 145 بعد از مرغاب است. جاده فرعی بلنكول در حدود 18 کیلومتری جاده اصلی قرار دارد و از بلنكول تا دریاچهی ياشيكول هم 15 کیلومتر دیگر باید راه پیمود. ياشيكول به معنی دریاچه سبز است. این دریاچه در ارتفاع 3700 متری از سطح دریا قرار داشته و 19 کیلومتر طول و 1 تا 4 کیلومتر عرض دارد. همچنين اين درياچه در عمیقترین نقطه، حدود 50 متر عمق دارد.
تاریک هنگام به مرز خجند رسیدیم. پیش از ورود به داخل قرارگاه مرزی هیچ چراغ نبود و ما جمعی مسافر خسته و دلتنگ و ناکام، لنگ لنگان بار خود را کشیدیم و با ازبکستان و مرزبانان نامهربان آن وداع گفتیم. پاهایمان سنگین میرفتند زیرا دل در سمرقند وانهاده بودیم به آرزوی دیدارهای بیشتر که آیا میسر شود...
درّه یغناب تقریبا از 150 كیلومتری شمال پایتخت تاجیكستان (شهر دوشنبه) شروع میشود. درّه كمی قبل از گذرگاه انزاب شروع شده و حدود 60 كیلومتر طول دارد. درّه توسط رودخانههای كومبیل و برزنگا شكل گرفته كه از یخچالهای طبیعی تقاطع كوهستانی تاكعلی سرچشمه میگیرد. انشعابات رودخانههای یغناب به رودخانه زرافشان جاری میشود و محدودهی زرافشان را از محدوده حصار جدا میكند. قسمت بالایی درّه به دلیل چمنزارهای باشكوه به دامنه كوههای آلپ مشهور میباشد. منطقه جمعیت دائمی ندارد. تنها در تابستان چوپانها، گاوهایشان را برای چرا به اینجا میآورند.
در قرون وسطی منطقه پامیر به دلیل استخراج نقره شهرت داشت. این استخراج در قرن 10 با بهرهبرداری از ذخایر نقره نزدیک رودخانه توقوزبالاك در کناره سمت چپ رودخانه غُند، در محدودهی بچار آغاز شد. سرمایهسازی از ذخایر این ناحیه منجر به توافق معدنچیان و متخصّصان ذوبآهن در چرتيم، ورشز، شازود، ميانهكوه، و بسیاری دیگر شد. استخراج در سطح وسیع نبود. استخراج در قرن 11 در طی "بحران نقره" رشد زيادی کرد؛ ذخایر نقره توسعه یافتند و در پامیرشرقی به شدت مورد بهرهبردای قرار گرفتند.
تاجیکستان، کشوری با طبیعت بکر و فرهنگ غنی، مقصدی بینظیر برای گردشگرانی است که به دنبال تجربهای متفاوت و خاطرهانگیز هستند. از کوههای سر به فلک کشیده پامیر و دریاچههای خیره کننده مانند دریاچه اسکندرکول تا شهرهای تاریخی همچون خجند و پنجکنت. این کشور گنجینهای از زیباییهای طبیعی و میراث فرهنگی را در خود جای داده است. با مردمی مهماننواز، غذاهای لذیذ و معماری چشمگیر. سفر به تاجیکستان فرصتی است برای کشف ترکیبی منحصر به فرد از سنت و طبیعت. در این مطلب، با توصیههای سفر به این مقصد کمتر شناخته شده آشنا میشویم تا سفری به یادماندنی را تجربه کنید.
اوّلین مستعمره در قلمرویی که هم اکنون تاجیکستان نام دارد، به دوره دوّم عصر حجر(8.900.00 هزار سال پیش) برمیگردد.[1] یافتههای باستانشناسی و شواهد مکتوب هرودتس[2] و منابع تاریخی دیگر اطلاعاتی در مورد زندگی، رسوم، سنّتها، حرفه، فرهنگ و روابط تجاری مردمی که در ابتدای تاریخ این منطقه در آنجا زندگی میکردهاند، فراهم میكنند.
تور زمینی تاجیکستان برای بسیاری از علاقهمندان به سفرهای ماجراجویانه و کشف مقاصد کمتر دیدهشده آسیای مرکزی جذاب است. تاجیکستان با پایتخت خود، دوشنبه، طبیعتی کوهستانی، فرهنگ فارسیزبان و جاذبههایی مانند کوههای پامیر را در خود جای داده است. با این حال، زمانی که بحث تور زمینی تاجیکستان از مبدا ایران مطرح میشود، موضوع مسیر دسترسی اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند و باید با دقت بررسی شود.
اگر در جستوجوی یک تور خارجی با کیفیت بالا، قیمت منصفانه و تجربهای بهیادماندنی هستید، تورهای تاجیکستان گروه گردشگری سفرهای ناز یکی از بهترین گزینههای پیشروی شماست. این گروه با بیش از ۲۰ سال تجربه در برگزاری تورهای تخصصی جاده ابریشم از مبدا ایران مخصوصاً از شهر مشهد توانسته اعتماد هزاران گردشگر را جلب و تجربهای متفاوت از سفر ارائه دهد.
پارک صدرالدّین عینی یک پارک فرهنگی و تفریحی است که در سال 1960 در شمال شهر دوشنبه ساخته و به بهرهبرداری رسید. مساحت کل پارک 6 هکتار است. مسیر اصلی پارک به قسمت دایرهای شکلی که پر از باغچههای گلدار است تا ورودی دوم منتهی میشود.در محوطه پارک تعدادی تراس، بالکن، چایخانه، اشکال کوچک معماری، ویژگیهای طراحی پارک، فوارهها و غیره وجود دارد. علاوه بر این، انواع زیادی از درختان، بوتهها، گیاهان و گل ها در سراسر پارک کاشته شده است.
كوهستان فان مقصد توريستی مشهوی است كه در شمال غربی تاجيكستان واقع شده است. منطقه كوهستانی فان برای ديدار بسيار مناسب است. يك جادهی آسفالت دوشنبه را به بزرگترين درياچهی منطقه يعنی درياچه اسكندركول میرساند. جادهای ديگر از سمت شهر خجند و شهر استروشن و گردنه 3376 متری شهرستان و جادهای ديگر از شهر پنجكنت به درياچه زيبای اسكندركول میرسد. اكثر جادههای مناطق كوهستاني فان بدون آسفالت و شوسه میباشد. در عين حال مسيرهای اصلی آسفالته میباشد.
دره زرافشان، سرزمینی وسیع و پر از تضادهاست. با تاریخی منزوی و اسرارآمیز که هالهای از رمز و راز را به خود گرفته است، این دره برای هر کسی که میخواهد بقایای جاده ابریشم، فرهنگهای باستانی و منزوی، و فرصتی برای تجربه تاریخ هزاران ساله را از نزدیک ببیند، یک مقصد ضروری است. این دره محل تلاقی سغدیها و سایر قبایل آسیای مرکزی است، تمدنهایی که به زمان اسکندر مقدونی بازمیگردند و هنوز هم سنّتهای خود را حفظ کردهاند. میراث شگفتانگیز آنها در سنگنوشتههای محوطههای باستانشناسی پنجکنت و سرزم حک شده است.
چهل و چهار چشمه مکان بسیار معروفی در تاجیکستان و کشور همسایه ازبکستان است، زیرا از دامنهی تپّه کوچکی که قبلاً صحرا بوده است پنج چشمهی بزرگ از زیر زمین بیرون میآید که به 39 چشمه کوچکتر تقسیم میگردند. آب چشمهها با هم جریان مییابند تا کانالی پر از ماهی به عرض 12تا 13متر تشکیل دهند. جالب است بدانید ماهیها به طرف پایین رودخانه شنا نمیكنند بلکه در 8 الی9 متری ابتدای آن میمانند.
سفر به کشورهای تاجیکستان و ازبکستان، تجربهای منحصربهفرد از تاریخ، فرهنگ و طبیعت خیرهکننده جاده ابریشم را برای شما به ارمغان میآورد. اما برای داشتن سفری بیدغدغه و خاطرهانگیز، انتخاب یک آژانس مسافرتی معتبر و باتجربه بسیار مهم است. گروه گردشگری سفرهای ناز با بیش از ۲۰ سال سابقه در برگزاری تورهای تخصصی جاده ابریشم، یکی از بهترین گزینهها برای سفر به این دو کشور است. در این مقاله، به بررسی دلایلی میپردازیم که چرا سفرهای ناز را باید برترین انتخاب خود برای تورهای تاجیکستان و ازبکستان بدانید.
تاجیکستان از دیرباز محل برخورد دينها و مذاهب گوناگون بوده است. این سرزمین با فرهنگهای چین، ایران و... همسایه بوده و جریانهای دینی و فرهنگی آنها این جمهوری را تحت تاثیر خود قرار داده است. امروزه دین بیشتر مردم این منطقه سنّی و از شاخه حنفی است و ابوحنیفه را به عنوان امام اعظم میشناسند. گروه کوچکی از شیعیان اسماعیلی در کوههای پامیر در منطقه بدخشان زندگی میكنند. اقلّیّتهای مسیحی، زرتشتی و کلیمی نيز در این کشور زندگی میكنند. مسلمان 80درصد، مسلمان شيعه 5درصد، ارتدوكس روسی5/1درصد، يهودی 1/0درصد، ساير اديان و بیدين 4/13درصد
شهر خاروغ پایتخت استان خودمختار بدخشان[2] با جمعيّتی حدود 30 هزار نفر در زمینهای کمعرض و مرتفع و در 2060 متری از سطح دریا و نزدیک محل تلاقی رودخانههای غُند[3] و شاهدارا[4] در مرز افغانستان واقع شده است. درّه رودخانه در اینجا باریک است و شهر در دو خیابان بزرگ شكل گرفته كه در دو طرف خيابان اصلی رديفی از درختان صنوبر قرار دارد.[5] در سال 1895 زمانی که سرانجام مرز بین امپراتوری روسیه و افغانستان تعیین شد مرز از سهخانه و یک سربازخانه و روستای کوهستانی کوچکی از خاروغ تشكيل شد. جادهای از آش[6] تا خاروغ ساخته شد امّا جاده تنها این امکان را فراهم میکرد تا اسب سواران کالاها را به کاروانهای شتر تحویل بدهند.
مجتمع معماری تاريخی حضرت شاه در بخش قديمی شهر استروشن واقع شده كه متشكل از 3 ساختار مذهبی است. آرامگاه حضرت شاه، آرامگاه خدايار ولعمی و مسجد حضرت شاه و(همچنين مسجد نمازگاه) كه به شكل نيم دايرهای اطراف يك چشمه آب چيده شدهاند. حضرت شاه نام روحانی است كه در آنجا تدفين شده. طبق افسانههای شفاهی وی برادر كاظم بن عباس است كه به طور فرضی در قرن يازدهم در مجتمع شاه زند سمرقند تدفين شده و عموزادهی حضرت محمّد(ص) میباشد. در قديم قبرستان، مدرسه، گورخانه و نگارخانه در مجاورت آرامگاه وجود داشت. طبق اسناد ضبط شده دوازده قاری قرآن در شش حجره در آرامگاه زندگی میكردند و برای روح متوفّی كه در قبرستان همجوار دفن میشود طلب مغفرت كنند.
درّه رامیت از 45 کیلومتری شمالغربی دوشنبه شروع میشود. اين درّه با مناطق تفریحی پرشمار و چشمههای آبگرم در مناطق پايينی و از جنگلها و رودخانههای زیبا در مناطق بالايی، يكی از زيباترين و بكرترين مناطق تاجيكستان محسوب میشود. شما میتوانید با نيم ساعت رانندگی از دوشنبه به سوی شهر وحدت به این درّه برسید. رودخانهی کافرنهان 378 کیلومتر طول دارد. سرچشمه سمت چپ آن رودخانه ساربا، از یخها و پهنههای برفی قاراتگين شروع شده و سرچشمه سمت راست آن از رودخانه سردی ميانه در محدوده حصار آغاز میشود.
به طور کلّی میتوان گفت: كشور تاجیکستان از سه حوزه عظیم کوهستانی تیانشان، آلای و پامیر با ارتفاعی بین 300 و 7496 متر از سطح دریا تشکیل شده است. این سرزمین عموماً به مناطق طبیعی زیر با آبوهوای متغیر از ریزگرمسیری تا برف دائمی تقسیم میشود:
آنچه باعث میشود سفر جاده ابریشم یک سفر بینظیر، خاص و منحصر به فرد شود، تعداد بالای آثار باستانی، تاریخی و فرهنگی آن است که در این سفر دیده میشود. در سفر گروهی و فرهنگی جاده ابریشم بیش از 100 اثر باشکوه از نزدیک بازدید میشود. این لیست تعدادی از مکانهایی است که در سفر جاده ابریشم با هم خواهیم دید.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.