ایران سرزمینی با پیشینهای چند هزار ساله است و در سراسر آن میتوان آثار و بناهایی از دورههای مختلف تاریخ و تمدن ایران را مشاهده کرد. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، جاذبههای تاریخی ایران از محوطههای باستانی و بناهای ارزشمند گرفته تا قلعهها، کاخها، مساجد، بازارها، آرامگاهها و شهرهای تاریخی معرفی میشوند. این مجموعه راهنمایی برای شناخت میراث تاریخی ایران و برنامهریزی سفر به مهمترین مقاصد تاریخی کشور است.
گرگان به سرسبزی و خوش آب و هوا بودن معروف است، و همچنین به جنگلها و آبشارهای اطراف شهر اما نباید از خود شهر به خصوص بافت قدیم آن غافل شد؛ محدوده قدیمی شهر گرگان پر است از ساختمانها و خانههای قدیمی و با شکوه که برخی نیز در سالهای اخیر به بهترین شکل مرمت و بازسازی شدهاند.
لرستان از گذشته یکی از مهمترین گذرگاههای ارتباطی غرب ایران بوده است. از دوره هخامنشی، زمانی که قلمرو گسترده این حکومت به راههای ارتباطی میان مراکز مهمی مانند شوش، همدان و بابل نیاز داشت، مسیرهای عبوری لرستان اهمیت پیدا کردند. این اهمیت در دورههای بعد نیز ادامه یافت و در روزگار ساسانی، مسیر ارتباطی اصفهان به تیسفون از شاپورخواست و رود کشکان عبور میکرد.
مسجد امام سمنان یکی از بناهای تاریخی شاخص مرکز استان سمنان و نمونهای ارزشمند از معماری مذهبی دوره قاجار است. این مسجد که با نامهای مسجد سلطانی و مسجد شاه نیز شناخته میشود، در خیابان امام خمینی و در بافت تاریخی شهر قرار گرفته و از نظر معماری، کاشیکاری، کتیبهها و ساختار چهارایوانی اهمیت ویژهای دارد.
درست است که نام استان یزد با کویر گره خورده، اما به واسطه وجود قناتهای متعدد، باغهای زیادی در آن پیدا میشود که برخی از آنها به ثبت جهانی هم رسیدهاند. باغ پهلوان پور در مهریز یکی از این باغهای ایرانی ثبت جهانی است.
آسیاب آبی اشکذر یکی از شاخصترین بناهای تاریخی شهرستان اشکذر در استان یزد است که در محله توده و در نزدیکی حسینیه سفید قرار دارد. این آسیاب در دل زمین ساخته شده و سازوکار آن بر پایه جریان آب قنات شکل گرفته است؛ ویژگیای که در محیط گرم و خشک یزد، نمونهای ارزشمند از سازگاری معماری و فناوری سنتی با اقلیم کویری به شمار میرود.
عمارت کوشک که با نام خانه شقاقی نیز شناخته میشود، یکی از خانههای تاریخی تهران در محدوده مرکزی شهر است که معماری آن ترکیبی از عناصر معماری ایرانی و تأثیرات معماری اروپایی اوایل دوره پهلوی را نشان میدهد. این عمارت در محدوده خیابان فردوسی و کوچه کوشک قرار دارد و نمای آجری، کاشیکاری، گچبری، سنگکاری و فرم متفاوت ساختمان، آن را از بسیاری از خانههای تاریخی تهران متمایز کرده است.
آرامگاه خواجوی کرمانی یکی از جاذبههای فرهنگی و ادبی شیراز است که در دامنه کوه صبوی، در محدوده تنگ اللهاکبر و در نزدیکی دروازه قرآن قرار دارد. قرار گرفتن آرامگاه در یکی از ورودیهای تاریخی شهر باعث شده است که این بنا علاوه بر ارزش ادبی، بخشی از سیمای فرهنگی و گردشگری شمال شیراز باشد.
ارگ یا مسجد خواجه تاج الدين عليشاه وزير الجايتو و ابوسعيد بهادرخان در فاصله سالهاي 716 هـ ق الي 724 هـ ق در شهر تبریز استان آذربایجان شرقی ساختهشده است و هم اكنون در ضلع جنوبي خيابان امام خميني واقع است. قسمت جنوبي آن داراي طاقي بزرگ بوده است كه بهعلت فرونشستن بنيان و تعجيل در اتمام آن طاق شكسته و فروريخته است. قسمتي كه اكنون به چشم ميخورد قسمتمسقف مسجد ميباشد كه عرض آن 15/30 متر و ارتفاع ديوارهاي دور آن به طور متوسط 30 متر است. درحفريات اخيردريافتهاند كه 7 متر از ديوارها زير خاك مانده است.
دامغان از شهرهای کهن ایران است که به دلیل قرار گرفتن در مسیر راههای تاریخی شرق و غرب، بهویژه در پیوند با جاده ابریشم، در دورههای مختلف اهمیت اقتصادی، سیاسی و نظامی داشته است. همین جایگاه راهبردی باعث شد برای حفاظت از شهر حصاری مستحکم پیرامون آن ساخته شود که امروزه بخشهایی از آن با نام باروی دامغان یا باره نادری شناخته میشود.
خانه لطفی یکی از خانههای تاریخی ارزشمند شهر دامغان در استان سمنان است که قدمت آن به دوره قاجار میرسد. این بنا با مجموعهای از حیاطهای اندرونی و بیرونی، هشتیها، ایوانهای ستوندار، اتاقهای مسکونی، اصطبل، خانه مستخدمین و آبانبار، نمونهای قابل توجه از معماری خانههای سنتی و اعیانی دامغان به شمار میرود.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
