جاذبه‌های تاریخی ایران

اين بقعه در قريه شيخانور يا شيخانه ­بر، در 3 كيلومتري شرق لاهيجان در دامنه كوه و در ميان مزراع سرسبز چاي واقع شده است و مدفن شيخ زاهد (تاج ­الدين ابراهيم گيلاني) از معارف و دراويش بزرگ و از اساتيد شيخ صفي ­الدين اردبيلي است. شيخ زاهد در سال 711 هجري قمري فوت نمود. بعدها به سال 892 هجري قمري سلطان حيدر صفوي به سبب خوابي كه ديده بود با معماران  نجاراني كه از شهر شيروان، با كشتي به گيلان منتقل شده بودند، اين بنا را ساخت و جسد شيخ را به آنجا منتقل كرد.

موزه مردم‌شناسی ابرکوه یکی از مکان‌های ارزشمند برای آشنایی با تاریخ، فرهنگ و شیوه زندگی مردم این شهر تاریخی در استان یزد است. این موزه در خانه تاریخی صولت، یکی از بناهای ارزشمند بافت قدیم ابرکوه، قرار گرفته و مجموعه‌ای از اشیای مربوط به زندگی روزمره، مشاغل سنتی، کشاورزی، اسناد تاریخی و ابزارهای مورد استفاده مردم منطقه را در خود جای داده است. بازدید از این مجموعه فرصتی است تا در کنار تماشای معماری یک خانه تاریخی، با بخشی از فرهنگ مادی و سبک زندگی مردم ابرکوه نیز آشنا شوید.

زندان اسکندر یزد که با نام مدرسه ضیائیه نیز شناخته می‌شود، یکی از بناهای تاریخی شاخص محله فهادان و از یادگارهای معماری قرون میانی شهر یزد است. این بنا با خشت و گل ساخته شده و گنبد، ایوان‌ها، محراب و فضای زیرزمینی آن، نمونه‌ای ارزشمند از معماری تاریخی یزد به شمار می‌رود. نام «زندان اسکندر» بیشتر با روایت‌ها و شهرت تاریخی بنا پیوند خورده است و درباره کاربری واقعی آن در منابع دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.

خانه لاری‌ها یکی از ارزشمندترین خانه‌های تاریخی شهر یزد و از بناهای شاخص محله تاریخی فهادان است. این عمارت حدود ۱۵۰ سال پیش و در دوره قاجار ساخته شد و به حاج محمدابراهیم لاری، از تجار شناخته‌شده یزد، نسبت داده می‌شود. ترکیب حیاط مرکزی، فضاهای اندرونی و بیرونی، بادگیر، اتاق‌های چهار فصل و تزئینات ظریف گچ‌بری و آینه‌کاری، این خانه را به نمونه‌ای برجسته از معماری مسکونی سنتی یزد تبدیل کرده است.

عصارخانه  شاهی کارخانه قدیمی روغن‌گیری بوده و از عصر صفویه تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی مشغول به کار بوده و از سال 92 به عنوان موزه افتتاح شده است. عصارخانه شاهی یک عصارخانه تاریخی در شهر اصفهان است که در سال ۱۰۲۱ هجری قمری همزمان با احداث بازار بزرگ قیصریه و مدرسه ملا عبدالله به دستور شاه عباس اول ساخته شده است.

آرامگاه خیام نیشابوری یکی از شناخته‌شده‌ترین بناهای معاصر ایران و از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری نیشابور است. این آرامگاه در مجموعه‌ای سرسبز در نزدیکی آرامگاه امامزاده محمد محروق قرار دارد و یادمان حکیم عمر خیام، دانشمند، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و شاعر بزرگ سده پنجم هجری است. ترکیب معماری مدرن با مفاهیم ریاضی، نجوم و شعر، این بنا را به یکی از شاخص‌ترین آثار معماری یادمانی ایران در دوره معاصر تبدیل کرده است.

قلعه‌ها و کهن‌دژها غالبا هسته اصلی تشکیل شهرها هستندکه پایگاه درباریان، پادشاهان، مغان و نظامیان بوده است. نارین‌قلعه که در میان اهالی میبد به نارنج قلعه نیز معروف است از این قاعده مستثنی نیست. قلعه‌ای سترگ بر بالای تپه‌ای که بر دشت‌های اطراف احاطه کاملی داشت.

زواره یکی از شهرهای تاریخی استان اصفهان است که در شمال شرقی اردستان و در حاشیه کویر مرکزی ایران قرار دارد. این شهر با بافت تاریخی، خانه‌های سنتی، بازار، حسینیه‌ها، مساجد و بناهای کهن خود، بخشی ارزشمند از معماری تاریخی مناطق کویری ایران را حفظ کرده است. در میان این مجموعه، مسجد جامع زواره جایگاهی ویژه دارد؛ بنایی که تاریخ ساخت آن به دوره سلجوقی بازمی‌گردد و از مهم‌ترین نمونه‌های تحول معماری مسجد ایرانی به شمار می‌رود.

اردستان یکی از شهرهای تاریخی شمال استان اصفهان است؛ شهری که در میان مسیرهای قدیمی فلات مرکزی ایران شکل گرفته و در منابع تاریخی نیز از باغ‌ها، آبادی‌ها و استحکامات آن یاد شده است. در میان آثار تاریخی این شهر، مسجد جامع اردستان جایگاهی ویژه دارد؛ بنایی که تاریخ معماری آن تنها به یک دوره محدود نمی‌شود و لایه‌هایی از تحولات معماری ایران اسلامی را در خود جای داده است.

در گوشه و کنار شهر اصفهان، در اطراف و اکنافش برج‎هایی است که در نظر اول به چشم بیننده شبیه برج مراقبت ویژه یا قلعه به نظر می‎رسند اما این‏ها همان برج‎های کبوترخانه هستند. «لیدی شیل» در کتاب خاطراتش در مورد این برج‎ها می‎نویسد: "اصفهان برای کبوتران در حکم ارض موعود است. برای این کار نیز محل‎های مخصوص به شکل برج‎های مرتفع به رنگ سفید ساخته‎اند که در سراسر ایالت پراکنده است و از آن‎ها بیشتر از هر بنای دیگری مواظبت می‎کنند"