ایران سرزمینی با پیشینهای چند هزار ساله است و در سراسر آن میتوان آثار و بناهایی از دورههای مختلف تاریخ و تمدن ایران را مشاهده کرد. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، جاذبههای تاریخی ایران از محوطههای باستانی و بناهای ارزشمند گرفته تا قلعهها، کاخها، مساجد، بازارها، آرامگاهها و شهرهای تاریخی معرفی میشوند. این مجموعه راهنمایی برای شناخت میراث تاریخی ایران و برنامهریزی سفر به مهمترین مقاصد تاریخی کشور است.
بازار تاریخی اردبیل در مرکز شهر اردبیل قرار دارد و یکی از مهمترین بازماندههای بافت تاریخی و بازارمحور این شهر به شمار میرود. پیشینه بازار به دورههای میانه اسلامی و سده ششم هجری نسبت داده شده است، هرچند بخش قابل توجهی از کالبد موجود آن حاصل بازسازیها و دگرگونیهایی است که در دورههای صفوی، زندیه و پس از آن انجام گرفته است.
عالیقاپو یکی از چهار بنای اصلی میدان نقش جهان اصفهان است که هر یک در چهار ضلع این میدان قرار دارند. بنایی که با سه سازه دیگر متفاوت است. عالیقاپو نه مسجد است و نه سردر بازار بلکه ایوانی بزرگ و ستوندار است که شاه صفوی از روی آن به تماشای بازی چوگان در میدان نقش جهان مینشست.
تکیه معاونالملک یکی از مشهورترین بناهای تاریخی شهر کرمانشاه و از برجستهترین یادگارهای معماری دوره قاجار در غرب ایران است. شهرت این مجموعه بیش از هر چیز به کاشیکاریهای گسترده و کمنظیر آن بازمیگردد؛ کاشیهایی که با رنگهای متنوع و تکنیکهای برجسته و نیمهبرجسته، روایتهایی از تاریخ ایران، حوادث مذهبی و شخصیتهای تاریخی را روی دیوارهای بنا به نمایش گذاشتهاند.
تپه باستانی «قلیدرویش» در جنوب شرقی شهر قم و در نزدیکی جمکران قرار دارد. قلیدرویش از اندک شمار بخشهای کاوششده پیرامون کویر مرکزی ایران است و تنها تپه سیلک در حوالی کاشان و تپه چشمه علی ری پیش از این تپه کاوش شده بودند.
قلعه قمچقای، که با نام دژ قمچقای و در برخی روایتهای محلی با نام قلعه آیتوس نیز شناخته میشود، یکی از شگفتانگیزترین دژهای تاریخی استان کردستان است. این قلعه در منطقه کرانی شهرستان بیجار، بر فراز صخرهای مرتفع و مشرف به درههای عمیق ساخته شده و موقعیت طبیعی آن چنان است که در بخش زیادی از پیرامون، خود صخره و پرتگاه نقش دیوار دفاعی را ایفا میکند.
قلعه دزک که با نام کاخ قلعه دزک و قلعه امیرمفخم بختیاری نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین بناهای تاریخی شهرستان کیار در استان چهارمحال و بختیاری است. این بنا در جنوبشرقی روستای دزک قرار دارد و در دوره قاجار به دستور لطفعلیخان امیرمفخم بختیاری ساخته شد. معماری قلعه ترکیبی از الگوهای معماری ایرانی و تأثیرات معماری کاخها و کوشکهای اروپایی سدههای هفدهم و هجدهم میلادی است.
قلعه بهستان یکی از متفاوتترین دژهای تاریخی استان زنجان است که در نزدیکی روستای بهستان و در کنار رودخانه قزلاوزن قرار دارد. این قلعه بخشی از پیکره سنگی کوه را در خود جای داده و بسیاری از فضاهای آن با تراشیدن صخره و ایجاد اتاق، دالان و پلکان شکل گرفتهاند. همین ویژگی باعث شده است قلعه بهستان در میان نمونههای شاخص معماری دستکند ایران قرار گیرد.
قلعه ناصری یکی از مهمترین بناهای تاریخی شهر ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان است که در دوره قاجار با هدف ایجاد یک مرکز نظامی و حکومتی ساخته شد. این بنا در مرکز شهر ایرانشهر قرار دارد و در دورهای که حکومت قاجار تلاش میکرد اقتدار خود را در بلوچستان افزایش دهد، به یکی از مهمترین مراکز سیاسی و نظامی منطقه تبدیل شد. موقعیت قلعه در بافت شهری امروز نیز باعث شده است که این اثر تاریخی یکی از شناختهشدهترین جاذبههای ایرانشهر باشد.
قلعه بمپور ایرانشهر یکی از مهمترین قلعهها در سراسر پهنه سرزمین بلوچستان به شمار میرود که بر فراز تپهای دستساز بنا شده است. این قلعه که در زمان ساخت، مجموعهای نظامی به شمار میرفته، به لحاظ موقعیت استراتژیک توانایی دفاع در مقابل هجوم قشون نظامی را داشته است.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
