ایران سرزمینی با پیشینهای چند هزار ساله است و در سراسر آن میتوان آثار و بناهایی از دورههای مختلف تاریخ و تمدن ایران را مشاهده کرد. در این بخش از مجله گردشگری سفرهای ناز، جاذبههای تاریخی ایران از محوطههای باستانی و بناهای ارزشمند گرفته تا قلعهها، کاخها، مساجد، بازارها، آرامگاهها و شهرهای تاریخی معرفی میشوند. این مجموعه راهنمایی برای شناخت میراث تاریخی ایران و برنامهریزی سفر به مهمترین مقاصد تاریخی کشور است.
مسجد جامع تیس یا مسجد طوبی در روستای تاریخی تیس، در حدود ۵ کیلومتری شمالغربی چابهار و در محدوده منطقه آزاد چابهار قرار دارد. این مسجد یکی از شناختهشدهترین بناهای تاریخی روستای تیس است و به دلیل معماری متفاوت، رنگهای زنده و مناره تک، در میان جاذبههای فرهنگی سواحل مکران جایگاه ویژهای دارد.
مسجد جامع فرومد در روستای تاریخی فرومد از توابع شهرستان میامی در استان سمنان قرار دارد و در مسیر جاده شاهرود به مشهد واقع شده است. فرومد در شمالشرق شاهرود و در حاشیه مسیر تاریخی ارتباطی خراسان قرار گرفته و به دلیل برخورداری از مجموعهای از آثار تاریخی، یکی از روستاهای مهم فرهنگی شرق استان سمنان به شمار میرود. مسجد جامع در میان بافت تاریخی روستا قرار گرفته و در کنار آرامگاه ابن یمین فرومدی، شاعر نامدار سده هشتم هجری، از مهمترین آثار تاریخی فرومد است.
خانه تدین در کوی عباسیّه و در محدوده محله بزرگ ناسار، یکی از بخشهای تاریخی شهر سمنان، قرار دارد. این خانه تاریخی در مجاورت راسته شمالی ـ جنوبی بازار سمنان ساخته شده و موقعیت آن در میان بافت قدیمی شهر، ارتباط نزدیکی میان خانه، بازار و فعالیتهای بازرگانی دوره قاجار ایجاد کرده است.
خانه ملاصدرا در شهر کهک، در جنوب شهر قم و در محدوده محله تاریخی «چال حمام» قرار دارد. کهک در منطقهای کوهستانی و خوشآبوهوا واقع شده و باغها، چشمهها و روستاهای تاریخی پیرامون آن، این منطقه را به یکی از مقصدهای گردشگری فرهنگی و طبیعی استان قم تبدیل کردهاند.
شهر تبریز در دوران قاجار، بهویژه در سالهای مشروطه و همچنین در دوره پهلوی، شاهد رویدادها و کشمکشهای تاریخی مهمی بوده است. خانه امیرنظام گروسی از جمله یادگارهای ارزشمند معماری قاجاری در این شهر است که توسط حسنعلیخان گروسی (مشهور به امیرنظام)، از رجال سرشناس و سیاستمدار دوره ناصرالدینشاه قاجار، در زمان پیشکاریش در آذربایجان ساخته شد. اهمیت این عمارت تا حدی است که ناصرالدینشاه در سفرنامه سوم فرنگ خود به توصیف آن پرداخته است.
در اواخر دوران صفویه و در زمان پادشاهی شاه عباس دوم (حدود ۲۵۰ سال پیش)، گروهی از ارامنه که از سوی امپراتوری عثمانی آواره شده بودند، به ایران مهاجرت کردند و برخی از آنان در شهر سنندج ساکن شدند. با استقبال از این جامعه، کلیسای سنندج به عنوان تنها کلیسای استان کردستان بنا شد. هویت معمار این بنا، همچون رازی در تاریخ پنهان مانده است. این کلیسا در محله تاریخی و مسیحینشین «آغهزمان»، واقع در غرب خیابان نمکی سنندج قرار دارد.
کاخ ساسانی سروستان، یکی از برجستهترین آثار بهجایمانده از دوران شکوهمند ساسانی، بهعنوان بخشی از «محور ساسانی فارس» در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. این محور شامل مجموعهای از سایتهای تاریخی در استان فارس است که اهمیت سیاسی، مذهبی و هنری این امپراتوری بزرگ ایرانی را نمایان میسازد.
کاخ مروارید که با نام کاخ شمس نیز شناخته میشود، یکی از متفاوتترین بناهای معماری معاصر ایران است که در منطقه مهرشهر کرج ساخته شده است. این بنا برای شمس پهلوی، خواهر محمدرضا پهلوی، طراحی شد و در نیمه دوم دهه ۱۳۴۰ خورشیدی به یکی از نمونههای شاخص معماری مدرن و ارگانیک ایران تبدیل شد.
حمام ظهیرالاسلام که با نام حمام آقانقی نیز شناخته میشود، یکی از حمامهای تاریخی شهر اردبیل است که بنای اولیه آن به دوره ایلخانی بازمیگردد. این حمام در طول چند سده دستخوش تغییر و توسعه شد و در دوره قاجار به وسیله آقانقی مؤتمنالرعایا خریداری و مرمت شد؛ از همین رو امروزه با هر دو نام ظهیرالاسلام و آقانقی شناخته میشود.
قبرستان هفتاد ملا یکی از آثار تاریخی متفاوت استان سیستان و بلوچستان است که در محدوده میرجاوه و در نزدیکی روستای گردشگری تمین قرار دارد. این گورستان در دامنههای شمالی کوه تفتان و در میان ارتفاعات ماسهسنگی شکل گرفته و موقعیت طبیعی آن، در کنار شیوه متفاوت ساخت قبرها، باعث شده است که هفتاد ملا از دیگر گورستانهای تاریخی ایران متمایز باشد.
بیش از 20 سال است که سفرهایی با عنوان "سفرهای گروهی جاده ابریشم" از مبدا ایران برگزار میکنیم. سفرهایی به مقصد کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، برای بازدید از شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و خیوه.
